Պատկերացրեք մի հայի, որի գեները «շատ մաքուր» են, բայց նա իր համաքաղաքացիների չքավորության հաշվին միլիարդատեր է դարձել

«ԱՌԱՎՈՏ», Արամ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ

Նորից Ֆեյսբուքում հայտնվեց հայ աղջկանից եւ սեւամորթ ամուսնուց բաղկացած ընտանեկան մեկ այլ զույգի նկարը, եւ էլի սկսվեց «ուսյալ հայրենասերների» խրախճանքը «հայի գենի» վերաբերյալ: Մարդիկ ամենայն լրջությամբ պնդում են, որ կա, ասենք, հայկական գանգ եւ ոչ հայկական՝ չիմանալով, հավանաբար, որ այդ տեսությունն իրենցից մոտ 80 տարի առաջ պետական մակարդակով կյանքի էին կոչում Գերմանիայի իշխանությունները: Նրանք ունեին գանգերի հստակ մոդելներ, որոնց մի մասը համապատասխանում էր «արիական» չափանիշին, իսկ մյուսը՝ ոչ: Մեկը, հետեւաբար, բարձր կարգի ազգ է, իսկ մյուսը՝ ցածր՝ դրանից բխող բոլոր հետեւանքներով: «Գենը» նույնն է՝ իբր ինչ-որ գենետիկ կոդեր կան, որոնցով ազգերը տարբերում են, եւ այդ կոդը, պարզվում է, պետք է պահել «անբասիր մաքրության» մեջ: Ենթադրենք, իմ գենետիկ կոդն ուսումնասիրեցին եւ պարզեցին, որ այդ գենը համընկնում է թուրքի գենի հետ, դա որեւէ ձեւով ազդո՞ւմ է իմ գործունեության բնույթի վրա: Ես գրում եւ խոսում եմ հայերեն, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի եմ, ծնվել եմ եւ մեռնելու եմ Հայաստանում: Դա՞ է կարեւորը, թե՞ ինչ-որ գենետիկ կամ «գանգային» փորձագիտության արդյունքները: Եվ հակառակ դեպքն էլ վերցնենք. պատկերացրեք մի հայի, որի գեները «շատ մաքուր» են, գանգն էլ համապատասխանում է արիացու ամենաբարձր ստանդարտներին, բայց այդ հայը իր համաքաղաքացիների չքավորության հաշվին միլիարդատեր է դարձել: Նա ավելի՞ պիտանի է մեր հասարակության համար, քան «սխալ», թեկուզ թուրքական գենով օրինապաշտ քաղաքացին: Մի խոսքով, միակ բանը, որի վրա արժե ուշադրություն դարձնել, մարդու վարքն է տվյալ հասարակության մեջ, իսկ սպիտակամորթ է նա, թե սեւամորթ, սայլակով է տեղափոխվում, թե քայլելով, ակնոցավոր է, թե լավ տեսողություն ունի, նրա արյան բաղադրության մեջ ինչ «կոդեր» կան՝ այդ ամենը չափազանց երկրորդական է: Սովետի քանդվելը, բացի դրական արդյունքներից, ունեցավ նաեւ բացասական հետեւանքներ՝ գործնականում ընդհատվել է շփումն այլ ազգերի հետ: Ոչ բոլորն են, որ հնարավորություն ունեն գոնե մեկ շաբաթով դուրս գալու մեր մոնոէթնիկ հանրապետության սահմաններից եւ տեսնելու այլ ազգի, այլ կրոնի, այլ մշակույթի, այլ գույնի մարդկանց: Այդ «ներփակվածությունն» է պատճառներից մեկը, որ մարդկանց մեջ ձեւավորվում են անհեթեթ կարծրատիպեր ու բարդույթներ: Եթե հայ աղջիկն ընտրել է սեւամորթ ամուսին, դա իր անձնական գործն է: Միայն գավառական սահմանափակ մտահորիզոն ունեցողներն են, որ կարող են ընդհանրապես քննարկել այդ խնդիրը: Եվ ինչպես շատ-շատ այլ հարցերում, այստեղ նույնպես պետք է գնալ հոսանքին դեմ: