Հայաստանում ֆորս-մաժոր է հնարավոր. Ումի՞ց է կախված լինելու վարչապետի հարցը

«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է անկախ վերլուծաբան, Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի քաղաքական աշխարհագրության ամբիոնի ասպիրանտ Էդգար Վարդանյանը։

– Պարոն Վարդանյան, ինչպե՞ս եք գնահատում Հայաստանում առկա իրավիճակը։ Հերթական ընտրություններ կլինեն հինգ տարի հետո, բայց արդյո՞ք այս տարիների ընթացքում հասարակությունը կհամակերպվի, և արտաընտրական զարգացումներ, ֆորս-մաժորներ չե՞ն լինի։

– Անկայուն քաղաքական և տնտեսական համակարգ ունեցող երկրներում ֆորս-մաժորներ լինելու հավանականությունը միշտ էլ մեծ է։ Հայաստանն այդպիսի երկիր է, և այստեղ կա մեծ անջրպետ՝ հռչակված գաղափարների և իրականության միջև։ Կա նաև հանրության մի զգալի հատված, որ այս ամենը չի ընդունում և անընդհատ վիճարկում է առկա խաղի կանոնները։ Նաև մենք տեսնում ենք, որ իշխանության ներսում անընդհատ տեղի են ունենում գործընթացներ՝ իշխանության վերարտադրության, իշխանության ամրապնդման ուղղությամբ։ Այդ գործընթացները շատ դեպքերում բավականին կոնֆլիկտային են, շատ հաճախ էլիտայի տարբեր ներկայացուցիչներ բախվում են իրար, և որոշակի օպերացիաների արդյունքում է հնարավոր լինում որոշակիորեն կայունացնել իրավիճակը։

Հասկանալի է, որ ֆորս-մաժորների համար տարբեր գործոններ են հարկավոր, դրանք անկանխատեսելի են, և հենց դրա համար են կոչվում ֆորս-մաժորներ։ Թե ինչ զարգացումներ կարող են լինել՝ մենք հիմա կարող ենք միայն մոտավոր սցենարներ ընդգծել։ Նախ հնարավոր է ներքաղաքական լարում տեղի ունենա այն ժամանակ, երբ լրանա Սերժ Սարգսյանի պաշտոնավարման ժամկետը։ Չնայած այն փաստին, որ ընտրական ցիկլ չկա, փոխվելու է երկրի ղեկավարը։ Ինչո՞ւ եմ ասում, որ լարումներ են հնարավոր, որովհետև նախևառաջ մինչ այժմ հայտարարված չէ, թե ով է լինելու վարչապետ, հայտարարված չէ, թե ինչ պաշտոն է զբաղեցնելու ներկայիս նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող անձը։ Մենք նաև գիտենք, թե ինչպիսի վերաբերմունք կա հանրության մի զգալի հատվածի կողմից ներկայումս նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող անձի նկատմամբ։ Նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հայաստանում ժամանակ առ ժամանակ հանրային պոռթկումներ են լինում, ապա ֆորս-մաժորները միանգամայն հնարավոր են։ Հայաստանն այդ առումով տարբերվում է հետխորհրդային մի շարք երկրներից, որոնք ավելի ավտորիտար են, և գործող իշխանության վերարտադրությունը և մի քանի անգամ պաշտոն զբաղեցնելը խնդիր չեն հարուցում։ Հայաստանն այդպիսի երկիր չէ։ Մեզ մոտ ավելի զարգացած քաղաքական և քաղաքացիական ընդդիմություն կա, եթե, իհարկե համեմատվենք, Տաջիկստանի, Ադրբեջանի և Ուզբեկստանի հետ։

հաջորդիվ՝ այստեղ