«32 ատամի» Կարեն Բաբաջանյանը՝ «գործ տվողի» օրենքի ու պայծառ Հայաստանի մասին

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Վերջին համապետական և մայրաքաղաքի ավագանու ընտրություններից հետո պարզ դարձավ, որ մինչև 2018–ի ապրիլը մեր երկրում որևէ քաղաքական կուրսի փոփոխություն տեղի չի ունենա, «Փաստի» հետ զրույցում ասաց դերասան, ռեժիսոր Կարեն Բաբաջանյանը:
«Այս պահին շրջանառվում են տարբերակներ, թե 2018 թվականից հետո ինչ սցենարներով երկիրը կընթանա, բայց իմ կարծիքով գուցեև դա արվում է հասարակության տրամադրությունները և վերաբերմունքը ստուգելու համար է: Բայց առաջիկա մեկ տարում ներքաղաքական որևէ զարգացում պետք չէ ակնկալել»,– ասաց Կ. Բաբաջանյանը:
Նրա կարծիքով անկախացումից մինչ օրս հասարակությունը մշտապես կարողացել է կռահել, թե ումից հետո ով է երկիրը ղեկավարելու: Օրինակ՝ երբ առաջին նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանը նախագահի պաշտոնից հրաժարական տվեց, հասարակությունը գիտեր, թե ով է նրան փոխարինելու: Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտոնավարման ժամկետը լրանալու ժամանակ հասարակությունը կրկին գիտեր, թե կառավարման ղեկն ում է հանձնվելու: Բայց հիմա, հայոց նորագույն պատմության մեջ առաջին անգամ հասարակությունը չի կարողանում կռահել, թե նոր Սահմանադրության ուժի մեջ մտնելուց հետո ով է շարունակելու երկիրը ղեկավարել:
Խոսելով ներկայում ԱԺ–ում քննարկվող «Ազդարարման համակարգի» մասին օրենքը «գործ տվողի» ինստիտուտի հետ համեմատելու և ՀՅԴ–ական պատգամավոր Անդրանիկ Կարապետյանի կողմից այդ օրենքը «ոչ հայեցի» լինելու, «հայապահպանության խնդիրը հային ոչ հարիր գաղափարներով փչացնելու» մասին, նա ասաց, որ ամբողջ աշխարհում այդ ինստիտուտը ամենակարևոր զսպաշապիկն է հասարակության համար, բայց քանի որ մենք դեռ սովետական մտածելակերպ ունենք, այդ պատճառով էլ նման կերպ ենք մտածում:
«Երկրոդ հարցն այն է, որ եթե անհատներն իրազեկեն ու դա արդյունք ունենա, գուցե երկիրը դրանից շահի, բայց եթե այդ տեղեկությունը «մի դռնով» մտնելու է «մյուս դռնով» դուրս է գալու, ու դրանից որևէ արդյունք չի լինելու, բնականաբար իսկապես այն կարող է վերածվել «գործ տվողների» օրենքի»,– ասաց ռեժիսորը:
Նրա կարծիքով` սա նաև դեպի ժողովրդավարացում տանող քայլ է, ինչը նորմալ է, բայց իր մտավախությունն այն է, թե իրականում որաքնո՞վ այն կգործի: Նա համաձայն է, պատգամավորի՝ «օրենքը հայեցի չի» արտահայտության հետ այն տեսանկյունից, որ դեպքեր կան, երբ ինչ–որ արտահայտություն ընկալվում է որպես վատ երևույթ, բայց հարց է նաև, թե՝ գուցե հայեցի չի, բայց օգտակա՞ր է երկրի ու ժողովրդի առողջացման համար:
«Հայերի մեջ կա նման մտածելակերպ: Օրինակ՝ բոլոր շենքերում էլ նման մարդիկ են ապրում, բայց դրանք շատ փոքր տոկոս են կազմում: Մնացածը գերադասում են լոյալ լինել, լռել, չտեսնելու տալ: Երբ մենք սկսենք հասկանալ, որ դա իրոք վատ բան չի, ամոթ բան չի, դա մեզ կտանի զարգացման, այդ դեպքում գուցե ավելի լավ լինի: Այսինքն, եթե մենք չկարողանանք դա ճիշտ «մարսել», իրոք կլինեն մարդիկ, ովքեր այդ օրենքից կոգևորվեն ու կսկսեն աջ ու ձախ «գործ տալ» և մեր հասարակությունն իսկապես կվերածվի «գործ տվողների» հասարակության, որի հետևանքով էլ, ակամայից կզարգանա հաշվեհարդարի ինստիտուտը, որը վատ երևույթ է»,– համոզված է Կ. Բաբաջանյանը:
Հայաստանը ոտքի կանգնելու և ներկա վիճակը բարելավելու միակ ելքը, ըստ ռեժիսորի, քաղաքական կամք դրսևորելն է: Եվ դա բավարար է, որ բոլորը կարողանան իրենց մեջքն ուղղել ու ոտքի կանգնել: Բայց այն, ինչ հոգեվիճակում որ հիմա մենք ենք՝ ներսից վայրի, իսկ դրսից դեմոկրատ, կարող է ավելի մեծ վնաս հասցնել երկրին, քան կարելի է պատկերացնել: Դերասանի կարծիքով հայեցին ավելի շատ պետք է լինի կարճ ժամանակահատվածում դեպի դեմոկրատացում գնալը կամ էլ իսկական թագավոր ընտրելը:
«Ես միշտ հումորով ասել եմ, որ այդ թագավորին պետք է վիճակահանությամբ ընտրել ու ամեն ինչ նրան տալ ու նրանից էլ պահանջել: Այդ ժամանակ մարդիկ չեն մտածի, որ մի երկու տարի համբերենք, հետո մենք կդառնանք դրա տերը: Այդ դեպքում բոլորը հանգիստ իրենց գործով կզբաղվեն, իսկ երկիրը կգնա զարգացման ճանապարհով: Դա էլ է երկիրը զարգացնելու ճանապարհ: Հիմա դեռ իշխանական Հայաստան ենք և ամեն մարզպետ, գյուղապետ և այլն, իրեն իշխան է զգում: Բայց եթե մի թագավոր ունենայինք, այդ իշխանները բոլորն էլ ավելի հանգիստ կլինեին ու չէին երազի թագավոր դառնալու մասին»,– ասաց Կ. Բաբաջանյանը:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում