Արժեհամակարգի ճգնաժամ և իշխանության պատասխանատվությունը

Հայաստանի քաղաքական դաշտում նախընտրական մթնոլորտն օրեցօր սրվում է։ Հանրային քննարկումների առանցքում ոչ միայն սոցիալ-տնտեսական խնդիրներն են, այլ նաև արժեքային համակարգի հարցը։ Քննադատները պնդում են, որ գործող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը տարիների ընթացքում ցուցադրել է ընտանեկան, կրոնական, ժողովրդավարական և հայրենասիրական արժեքների նկատմամբ անհետևողական վերաբերմունք, ինչը, նրանց համոզմամբ, արտացոլվում է նաև պետական կառավարման որակի վրա։

Նրանց գնահատմամբ՝ առաջնորդը, որն ինքը չի կարողացել ձևավորել համախմբող և արժեհեն օրակարգ, դժվար թե կարողանա վստահությամբ խոսել եկեղեցու, ազգային ինքնության և հասարակական համերաշխության մասին։

Օրերս վարչապետը հայտարարեց, թե հույս ունի հունիսի 8-ին արթնանալ Հայաստանում, որտեղ այլևս չկան նախկին նախագահներ և օլիգարխներ։ Այս ձևակերպումը շատերի կողմից ընկալվեց ոչ թե որպես համակարգային բարեփոխումների խոստում, այլ որպես հերթական նախընտրական սուր ուղերձ։

Քննադատների համոզմամբ՝ երկրի առջև ծառացած խորքային խնդիրները չեն սահմանափակվում անձերի փոփոխությամբ, իսկ ազգային դիմագծի և արժեհամակարգի հարցը չի կարող լուծվել բացառապես քաղաքական հակադրությունների միջոցով։

Քաղաքագետ, «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ Սուրեն Սուրենյանցը համոզված է, որ առաջիկա ընտրությունները կարող են դառնալ բեկումնային։ Նրա գնահատմամբ՝ եթե ընտրություններին մասնակցեն ընտրողների առնվազն 55 տոկոսը, գործող իշխանության պարտությունը հնարավոր կլինի։ Սուրենյանցը շեշտում է, որ ընտրությունների արդյունքները պետք է պայմանավորված լինեն բացառապես հայ ժողովրդի կամքով, այլ ոչ թե արտաքին ազդեցություններով, քանի որ հակառակ դեպքում Հայաստանը կարող է կանգնել լուրջ հետևանքների առաջ։

Քաղաքագետի կարծիքով՝ իշխանությունը չի կարող օրինական ընտրությունների արդյունքում ապահովել 50+1 տոկոս աջակցություն, և այդ պատճառով կիրառվում են վարչական լծակներ ու տեղեկատվական ճնշումներ՝ ընտրողների մասնակցությունը նվազեցնելու նպատակով։ Նա ընդգծում է, որ ընդդիմության առաջնահերթ խնդիրն է կանխել այդ գործընթացը և խթանել լայն մասնակցություն։
Սուրենյանցի խոսքով՝ ներկայիս իշխանության օրոք ազգային արժեքների նկատմամբ դրսևորվող վերաբերմունքը նախկինում անհնարին էր թվում։ Նա հիշեցնում է, որ նույնիսկ խորհրդային տարիներին, երբ պետությունը լիակատար վերահսկողություն ուներ հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների նկատմամբ, իշխանությունները խուսափում էին կտրուկ քայլերից եկեղեցու հանդեպ՝ գիտակցելով դրա համազգային նշանակությունը։

Նրա գնահատմամբ՝ այսօր այդ սահմանները խախտվել են, ինչը խորացնում է հասարակական բաժանարար գծերը։

Քաղաքագետը համոզված է, որ իշխանափոխությունը պետք է իրականացվի բացառապես ընտրական ճանապարհով՝ ակտիվ մասնակցության և հանրային գիտակցության բարձրացման միջոցով։

Ընտրությունները, ըստ նրա, մնում են ամենաարդյունավետ և արժանահավատ մեխանիզմը նոր իշխանություն ձևավորելու համար։
Քաղաքական օրակարգում պարբերաբար հնչում են նոր առաջնորդի անհրաժեշտության մասին հայտարարություններ։

Հանրային մի հատված համոզված է, որ երկրին պետք է ուժեղ և հստակ դիրքորոշում ունեցող ղեկավար, որը կկարողանա վերականգնել համազգային վստահությունը և ձևավորել զարգացման հստակ տեսլական։ Այս համատեքստում տարբեր քաղաքական ուժեր առաջ են քաշում իրենց թեկնածուներին՝ առաջարկելով անցում դեպի նոր քաղաքական փուլ։ Ընդդիմադիր դաշտում հաճախ հնչում է Սամվել Կարապետյանի և նրա քաղաքական թիմի անունը՝ որպես այլընտրանքային տարբերակ։

Առաջիկա ընտրությունները, անկախ արդյունքից, լինելու են ոչ միայն իշխանության, այլ նաև արժեքների, պետականության և հասարակական համերաշխության շուրջ ընտրություն։ Հայաստանի ապագան որոշվելու է ընտրատեղամասերում՝ քաղաքացիների մասնակցությամբ և նրանց գիտակցված ընտրությամբ։