«Ջուրը կյանք է, ջուրը՝ իրավունք». Հրայր Կամենդատյան

Սոցիալական ծրագիր 16/87 ։ Սա ռազմավարական նշանակության հայեցակարգ է, որտեղ ջուրը դիտարկվում է ոչ թե որպես կոմերցիոն ռեսուրս, այլ որպես հիմնարար սոցիալական իրավունք և տնտեսական անվտանգության երաշխիք։

ԾՐԱԳԻՐ. «ԿԵՆՍԱՏՈՒ ՋՈՒՐ»

Նպատակը. Հայաստանի բնակչության և տնտեսվարողների համար ապահովել 24/7 ջրամատակարարում, վերականգնել երկրի ջրային էկոհամակարգերը և ներդնել ջրի կառավարման սոցիալական մոդել։

1. Անխափան ջրամատակարարում (Սոցիալական երաշխիք)

* 24/7 Հասանելիություն. Արդիականացնել ջրագծերը՝ վերացնելով համակարգում առկա 60-70% ջրակորուստները։ Յուրաքանչյուր տուն և ձեռնարկություն պետք է ունենա մշտական հոսող ջուր։

* Սոցիալական սակագին. Սահմանել «Կենսական նվազագույն» ջրի քանակ, որը բնակչությանը կտրամադրվի արտոնյալ պայմաններով։

* Ոռոգման երաշխիք. Գյուղացիական տնտեսությունների համար ներդնել կանխատեսելի և մատչելի ոռոգման համակարգ՝ բացառելով «ջրային սովը» բերքահավաքի շրջանում։

2. Էկոհամակարգերի վերականգնում (Լճեր և Գետեր)

* Սևանա լճի փրկություն. Դադարեցնել լճի մակարդակի տատանումները և ապահովել մաքրման կայանների անխափան աշխատանքը։ Սևանը պետք է դառնա ռազմավարական պաշար, ոչ թե կարճաժամկետ օգտագործման աղբյուր։

* Գետերի առողջացում. Խիստ վերահսկողություն Փոքր ՀԷԿ-երի նկատմամբ՝ ապահովելով գետերի էկոլոգիական թողքը և ձկնաշխարհի վերականգնումը։

* Արտեզյան ավազանի պահպանում. Կանխել Արարատյան դաշտի ստորգետնյա ջրերի անխնա օգտագործումը՝ ներդնելով ջրի շրջանառու (recycled) համակարգեր ձկնաբուծարանների համար։

3. Ջրամբարաշինություն և Ռազմավարական պաշարներ

* Նոր ջրամբարների կառուցում. Փոքր և միջին ծավալի ջրամբարների ցանցի ստեղծում՝ գարնանային հալոցքաջրերը կուտակելու և ամռանը տնտեսությանը ծառայեցնելու համար (Կապս, Վարդարդար և այլն)։

* Ինքնահոս համակարգեր. Անցում կատարել պոմպակայաններից դեպի ինքնահոս համակարգեր՝ նվազեցնելով ջրի ինքնարժեքը և կախվածությունը էլեկտրաէներգիայի գներից։

4. Տեխնոլոգիական արդիականացում

* Խնայողական տեխնոլոգիաներ. Պետական աջակցություն տնտեսվարողներին՝ կաթիլային և անձրևացման համակարգերի ներդրման համար։

* Թվային կառավարում. Ջրային ռեսուրսների մոնիթորինգի թվային համակարգ (Smart Water Control), որը թույլ կտա իրական ժամանակում տեսնել կորուստներն ու ապօրինի միացումները։

5. Սոցիալական ազդեցությունը

* Գյուղատնտեսության թռիչք. Երաշխավորված ջուրը կբերի բերքատվության աճի և գյուղացու եկամուտների կայունացման։

* Առողջապահություն. Մաքուր և հասանելի խմելու ջուրը ուղիղ ներդրում է հանրային առողջության մեջ։

* Էկոլոգիական զբոսաշրջություն. Մաքուր գետերն ու լճերը կդառնան նոր տուրիստական կենտրոններ՝ զարգացնելով համայնքները։

Ծրագրի կարգախոսը. «Ջուրը կյանք է, ջուրը՝ իրավունք»։