Հայերեն


Եկեղեցու շուրջ նոր ճնշումների վտանգը․ ի՞նչ է սպասվում ընտրություններից հետո

Քաղաքականություն

Հայաստանի ներքաղաքական օրակարգում վերջին ամիսներին նկատելիորեն սրվում է պետություն–եկեղեցի հարաբերությունների թեման։ Ըստ շրջանառվող գնահատականների և քաղաքական դաշտում հնչող մտահոգությունների՝ ընտրություններից հետո հնարավոր են քայլեր, որոնք կվերաբերեն Հայ Առաքելական եկեղեցու սեփականության և կառավարման հարցերին։ Այս սցենարը ներկայացվում է որպես իշխանության կողմից անցանկալի ուժերի դեմ պայքարի հերթական գործիք։

Քննադատները հիշեցնում են, որ տնտեսական և քաղաքական ճնշման մեխանիզմների կիրառումը նոր երևույթ չէ։ Նախկինում արդեն արձանագրվել են դեպքեր, երբ իշխանությունը միջամտել է խոշոր տնտեսական կառույցների գործունեությանը՝ հիմնավորելով դա պետական շահերով։ Սակայն նման մոտեցումները, ըստ փորձագետների, բացասաբար են ազդում ներդրումային միջավայրի վրա՝ ստեղծելով անկայունության և անկանխատեսելիության զգացողություն գործարար շրջանակներում։ Երբ բիզնեսը կարող է ընկալվել որպես քաղաքական ճնշման թիրախ, դա բարձրացնում է երկրի տնտեսական ռիսկերը և նվազեցնում վստահությունը պետական ինստիտուտների նկատմամբ։

Նույն տրամաբանությունը, ըստ վերլուծությունների, այժմ կարող է տեղափոխվել նաև հոգևոր դաշտ։ Վերջին շրջանում նկատվում են լարված հարաբերություններ կառավարության և Հայ Առաքելական եկեղեցու միջև՝ ուղեկցվող փոխադարձ մեղադրանքներով և կոշտ հայտարարություններով։ Քննարկվում են նաև եկեղեցու ներսում «բարեփոխումների» նախաձեռնություններ, որոնք ներառում են կանոնադրական փոփոխությունների և կառավարման համակարգի վերանայման գաղափարներ։ Սակայն այս մոտեցումները մի շարք շրջանակներում գնահատվում են որպես միջամտություն եկեղեցու ինքնավարությանը և հակասություն սահմանադրական սկզբունքներին։

Տարաձայնությունների ֆոնին առանձնահատուկ ուշադրություն է գրավում Ամենայն հայոց կաթողիկոսի վերջին ելույթը, որտեղ նա անդրադարձել է եկեղեցու նկատմամբ ճնշումների թեմային։ Նրա խոսքով՝ ստեղծված իրավիճակը աննախադեպ է՝ ներառելով ձերբակալություններ, վարչական խոչընդոտներ և եկեղեցական կառույցների նկատմամբ վերահսկողության փորձեր։

«Վերջին մեկ տարում ականատես ենք աննախադեպ ճնշումների՝ եպիսկոպոսների անօրինական ձերբակալությունների, հոգևոր սպասավորության իրականացմանն ուղղված արհեստական խոչընդոտների, մեր հնամենի վանքերի ու եկեղեցիների բռնազավթման փորձերի։ Իշխանությունների ակնհայտ հովանավորչությամբ Մասյացոտնի թեմի առաջնորդի պաշտոնից ազատված և կարգալույծ հռչակված անձը շարունակում է զավթված պահել առաջնորդարանը և դատարանի ու հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության ապօրինի որոշումներով՝ աշխարհիկ կարգավիճակով գործել որպես թեմակալ առաջնորդ»,- նշել է Գարեգին Բ կաթողիկոսը։

Այս հայտարարությունը փաստում է, որ եկեղեցու ներսում արդեն կա խոր մտահոգություն հնարավոր զարգացումների վերաբերյալ։ Հատկապես զգայուն է այն հանգամանքը, որ քննարկվում են նաև եկեղեցու ղեկավարության փոփոխության հարցեր, ինչը կարող է ընկալվել որպես ուղղակի միջամտություն կրոնական կառույցի ինքնակառավարմանը։

Քաղաքական դիտորդների մի մասը համոզված է, որ առաջիկա ընտրությունները այս համատեքստում դառնում են ոչ միայն իշխանության ձևավորման, այլև արժեքային ուղղությունների ընտրության պահ։ Եթե գործող իշխանությանը հաջողվի վերարտադրվել, ապա, ըստ այդ գնահատականների, դա կարող է մեկնաբանվել որպես հանրային մանդատ՝ շարունակելու արդեն մեկնարկած քաղաքականությունը նաև եկեղեցու նկատմամբ։

Այսպիսով, հունիսի 7-ը դիտարկվում է որպես կարևոր սահմանագիծ, որի արդյունքները կարող են որոշիչ լինել ոչ միայն քաղաքական համակարգի, այլև պետություն–եկեղեցի հարաբերությունների ապագայի համար։ Ստեղծված իրավիճակում հարցը դուրս է գալիս զուտ քաղաքական դաշտից և դառնում ավելի լայն՝ առնչվելով ազգային ինքնության, արժեքների և ինստիտուցիոնալ հավասարակշռության պահպանմանը։

Ապամոնտաժվել են Գետառի պատմական կամրջի շուրջ կառուցված ինքնակամ պարիսպներըՄոսկվան հերքում է Ուկրաինայի հետ եռակողմ բանակցությունների մասին լուրերըՔանի դեռ Փաշինյանը ծրագրում է հանձնել Տիգրանաշենը, մենք կհոգանք զարգացման մասին. ԱբրահամյանՄայր Աթոռը հայտարարություն է տարածելՄայքլ Օ’Նիլը նշանակվել է Հայաստանի կանանց բասկետբոլի գլխավոր մենեջերԱՄՆ-ը մինչև 7 միլիարդ դոլարի վարկային ֆինանսավորում կտրամադրի ԱրգենտինայինԱսացի «Այո». Հայտնի լրագրող Անի Գևորգյանը նշանվել էՍյունիքում նռնակի պայթյունից զոհված 23-ամյա զինծառայողը Շիրակի մարզից էր․ նրան ճանաչողները պատմում են դեպքի մասին«Գորիս» ՔԿՀ-ում տեսակցության եկած քաղաքացու թևատակից հայտնաբերվել են արգելված իրերԹՐԻՓՓ համաձայնագրի սահմանադրական հարցերը մնացին անպատասխանՄեր երկրում կրթական ցածր մակարդակը լուրջ համակարգային խնդիր է. Ատոմ ՄխիթարյանԻշխանություններն ամեն քայլ ձեռնարկում են Հայաստանը Սփյուռքից առանձնացնելու համար. Արմեն ՄանվելյանԿոնվերս Բանկի դոլարային պարտատոմսերի տեղաբաշխումն ավարտվել էՓաշինյանը խաղաղություն խոստացավ, բայց բերեց պատերազմ և զիջումներ. Սամվել ԿարապետյանԶՊՄԿ-ն՝ «ԲանՈՒԳործ» էքսպոյում74 էջանոց «գլուխգործոց» կամ մարդամեկի կյանքի գլխավոր մատնագիրը. Հրայր Կամենդատյան Կառավարության անդամները մեր երկիրը տանում են տնտեսական կոլապսի. Արեգ ՍավգուլյանԳիտակից և կարծիք թելադրող դասախոսները վտանգ են ներկայացնում իշխանության համար. Մենուա ՍողոմոնյանՓաշինյանն անհավասարակշիռ դիվանագիտություն վարող գործիչ է, որը պատերազմ է բերում. Սամվել ԿարապետյանԼոռի Բերդ խոշորացված համայնքի ղեկավար Արայիկ Ներսիսյանի անցած ճանապարհը Ucom-ը և FAST-ը միավորում են արհեստական բանականությունն ու կանաչ նորարարությունը Իշխանությունը կամ դիկտատորը անցողիկ են. նրանք պատմության փոշին են․ Հրայր ԿամենդատյանԽայտառակության մե՞ջ ենք հայտնվելու, թե՞ որպես հնագույն ազգ կգտնենք ճիշտ ճանապարհ․ Մհեր ԱվետիսյանՆիկոլը «դահիճ» է, 21 թ-ի բոլշևիկ, մտածում է, որ վերացնելու է բոլոր ընդդիմադիրներին, չի’ ստացվելու․ Ավետիք Չալաբյան Եթե շարունակենք հանձնել, Ալիևը երբեք կանգ չի առնի․ Սամվել Կարապետյան ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 81-րդ նստաշրջանի գլխավոր թեման Մերձավոր Արևելքում և Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակներն են․ Ա․ ԶաքարյանԵրկիրը դիսկոտեկ չէ․ Սամվել Կարապետյան Վահան Քերոբյանի դուստրը՝ Նարեն, կներկայացնի Հայաստանը «Մանկական Եվրատեսիլում». «Փաստ» «Վիճակը շատ փխրուն է, փոփոխական, խնդիրներն անընդհատ կուտակվում են և մի օր կարող են ուղղակի «պայթել»». «Փաստ» Ի՞նչ է սպասվում ՔՊ-ի հետ դաշինք կազմած համայնքապետերին. «Փաստ» Ոչ իրավաչափությունը՝ որպես «ուղիղ ճանապարհ». «Փաստ» Խաղաղության «աղավնիներն» ու անվերջանալի պահանջները. ինչո՞ւ է Բաքուն արհամարհում Երևանի «սիրո դրսևորումները». «Փաստ» Հայաստանի դեղագործական շուկան. մեծ փողեր, նեղ շրջան և պետական վերահսկողության ձախողումները. «Փաստ» Օրակարգի էվոլյուցիան. ո՞վ և ինչպե՞ս է Հայաստանում ձևավորում հակառուսական նարատիվները. «Փաստ» Էրդողանը Փաշինյանին հրավիրել է COP31 առաջնորդների գագաթնաժողովին, որը տեղի կունենա ԹուրքիայումՋերմաստիճանը կնվազի՞. ի՞նչ եղանակ է սպասվում՝ սեպտեմբերի 24-ից 28-ըՍիրիայի նախագահը ՄԱԿ-ի ամբիոնից հայտարարել է, որ Գոլանի բարձունքները կմնան որպես Սիրիայի տարածք«Վեոլիա Ջուր»-ը հայտարարություն է տարածելՆրանք հնարավորություն չունեն պայքարելու մեր տարածքների համար․ Սամվել ԿարապետյանՓաշինյանի՝ Տիգրանաշենը հանձնելու երազանքը չի իրականանա. Սամվել ԿարապետյանՎթարային ջրանջատում Երևանում, Արմավիրի, Արարատի և Կոտայքի մարզերումՈղբերգական դեպք՝ Երևանում. «Հաղթանակ» կամրջի տակ հայտնաբերվել է տղամարդու մարմինՈրոշ ընդդիմադիրներ սև գործ արեցին, օգնեցին Փաշինյանին մնալ, նրանց հետ համախմբում չի լինելուԿուտակային կենսաթոշակը հնարավոր կլինի վաղաժամ ստանալ որոշ հիվանդությունների դեպքում․ ցանկը փոխվում էԷլիդա Քոչարյանը՝ բռնցքամարտի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիրԹուրքիայում տղամարդը AI-ով Էրդողանի հետ լուսանկարներ է հրապարակել․ նա ձերբակալվել էԵրևան-Գյումրի ավտոճանապարհին բախվել են «Geely»-ն և «Լադա»-ն․ կա վիրավոր«Եկեղեցուն հասցված հարվածը հարված է հայկական ինքնությանը». Մասնագետները քննարկում են ազգային ժառանգությանը սպառնացող վտանգներըՀորմուզի նեղուցում առևտրային նավը ենթարկվել է hարձակմանՀայաստանի շախմատի կանանց հավաքականը հաղթել է Ադրբեջանի հավաքականին
Ամենադիտված