Սերժ Սարգսյանի, Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի աներևույթ շնորհավորանքը հայ ժողովրդին
ՔաղաքականությունՀեղինակային պարզաբանում.
«Սերժ Սարգսյանի կողմից շնորհավորանքների և ցավակցությունների անթիվ-անհամար սփռումն այնպիսի զգացողություն է առաջացրել, թե նա կարող է ցավակցել նաև, դիցուք, Պերուի նախագահին` մայրաքաղաք Լիմայի արվարձաններից մեկում ավտովթարի հետևանքով երկու մարդու զոհվելու կապակցությամբ, կամ շնորհավորել Սվազիլենդի սենատի նախագահին` ծննդյան 54-ամյակի առթիվ…
Այդ տեսանկյունից փորձեցի պատկերացնել, թե փաստացի` ինչպիսի՞ն կարող է լինել երեք «գերագույնի» միասնական շնորհավորական ԻՐԱԿԱՆ ուղերձն Անկախության 25-ամյակի կապակցությամբ` իրենց և իրենց հանցախմբերի կողմից հայ ժողովրդի ու Հայկական պետականության դեմ սանձազերծած և արդեն քսան տարի ձգվող սառը պատերազմի համատեքստում: Ակնհայտորեն` նրանց շնորհավորանքի առանցքը կազմելու էր տանը նստող և չպայքարող Սիրելի հայրենակիցների «խոհեմության, իմաստնության, զսպվածության» դրվատանքը…
Իսկ թե որքանով ստացվեց` թող դատի անաչառ ընթերցողը»:
Սիրելի հայրենակիցներ.
Մենք` Հայաստանի Հանրապետության երեք նախագահներս, մեր երկրի Անկախության 25-ամյակի և պետականաշինության քառորդդարյա հանգրվանի կապակցությամբ` որոշեցինք ձեզ դիմել միասնական և ծավալուն շնորհավորական Ուղերձով:
Հայաստանի Երրորդ Հանրապետությունն իր կայացումից այսդին` բազմաթիվ փորձությունների բախվեց, որոնց մեծ մասը, տարբեր պատճառներով, դեռ չենք հաղթահարել: Հիմա մենք չենք անդրադառնա այդ պատճառներին` այս պահին դրանք կարևոր չեն, և կնշենք մեր ժողովրդի կշռադատ խոհեմության շնորհիվ ձեռքբերած նվաճումները, ինչպես նաև ներկայի իրողություններն ու ապագայի ծրագրերը:
Սիրելի հայրենակիցներ,
Արդարև, հիացմունքի են արժանի ձեր համբերատարությունն ու զսպվածությունը, այդ շնորհների գերադրական զարմանալի դրսևորումները, որոնք, վստահաբար, որևէ այլ երկրում հնարավոր չէ հանդիպել: Երախտաշատ գոհունակությամբ ենք արձանագրում մեր ժողովրդի սթափ մտածողությունը, անհարկի ներքաղաքական ցնցումներով արտաքին թշնամիների ջրաղացին ջուր չլցնելու հենակետային գիտակցությունը: Ասվածի ամենացայտուն ընդհանրական օրինակը` վերջին քսան տարվա համապետական գրեթե բոլոր ընտրություններից և սահմանադրական հանրաքվեներից հետո ընդդիմադիրների կողմից զանգվածային ցույցեր անցկացնելու սադրիչ կոչերին չտրվելն է: Հայ ժողովուրդը, ի պատիվ իրեն, երբևէ չհավատաց որոշ բախտախնդիրների անհիմն հայտարարություններին ու անպատասխանատու քարոզչությանը և հանգիստ նստեց տանը` զերծ մնալով երկրակործան ցնցումներից:
Պետական մտածողության հասունության ցուցիչ պետք է համարել նաև այն հիմնավոր վերապահումը, որը մեր ժողովուրդը դրսևորեց օտարերկրյա դրամաշնորհներից սնվող կասկածելի շարժումների և հասարակական կազմակերպությունների կեղծ ահազանգերի ու ակցիաների հանդեպ, որոնց մեծամասնությունը պատված էր բնապահպանական շղարշով: Անհայտ ծագման աղբյուրներից թելադրվող հոսանքների քայքայիչ գործունեությանը, մայրաքաղաքի ու Հայաստանի կանաչ տարածքներն իբրև թե պահպանելու և հանքարդյունաբերության նվաճումները խաթարելու պատիր քարոզչությանը չհավատալով` մեր ժողովուրդը խոհեմաբար ապավինեց պետական հաստատությունների արհեստավարժությանը և ձեռնհասությանը:
Սիրելի հայրենակիցներ,
Այս քսանհինգ տարիների ընթացքում մեր ձևավորած կառավարությունները հիմնականում ապահովել են երկնիշ տնտեսական աճի խոստացված ցուցանիշները: Չնայած այդ հաջողություններին` համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի հետևանքները դեռ ամբողջապես վերացված չեն, ինչն առաջացնում է որոշակի բարդություններ: Այդուհանդերձ, նոր վարկեր պարտք վերցնելու ու Եվրապարտատոմսերի տեղաբաշխման շնորհիվ հաղթահարվում են բոլոր դժվարությունները:
Այս համատեքստում` իրականությունից կտրված պետք է որակել սրճարաններում նստած և գծագրեր կազմող որոշ տնտեսագետների ու քաղաքական գործիչների այն պնդումները, թե` Հայաստանի արտաքին պարտքը վտանգավոր չափերի է հասել, իսկ վերցված վարկերը չեն ապահովում պատշաճ ներդրումներ ու վերարտադրություն տնտեսության մեջ: Նման մտավարժանքի հեղինակներին ավելորդ չէ հիշեցնել պաշտոնական վիճակագրության հուսադրող ցուցանիշները և խորհուրդ տալ ձեռնպահ մնալ ամբոխահաճո պոպուլիստական կանխատեսումներից:
Անշուշտ, չի կարելի պնդել, թե ցուցանիշները բավարար են և խնդիրներ չկան: Ցավոք, մենաշնորհները, կոռուպցիան, զոռբայությունն ու կամայականությունը դեռևս լայնորեն տարածված են, ինչին նպաստում են մշտապես վատը տեսնող և գաղջ մթնոլորտ ստեղծող որոշ գործիչներ ու լրատվամիջոցներ: Սակայն նաև կույր պետք է լինել` չտեսնելու համար ակնհայտ հաջողությունները: Եվ ինչպես ցույց են տալիս փաստաթղթերը` իշխանությունների քաղաքական կամքը բավարարում է հոռետեսների մռայլ կանխատեսումներին տնտեսական բարձր աճի տոկոսներով հարվածելու համար:
Տնտեսության զարգացման վագրային թռիչքներ ապահովելու նպատակով մինչև 2022 թվականը նախատեսվել են` Աղքատության հաղթահարման ռազմավարական ծրագրի շուրջ 80 տոկոսի իրագործում, Հյուսիս-Հարավ կարևորագույն մայրուղու շահագործում, փոքր ու միջին ձեռներեցության զարգացման խոչընդոտների վերացում, Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի զարգացում, Կոռուպցիայի դեմ պայքարի խորհրդի գործունեության արդյունավետության ապահովում: Որոշ տնտեսագետներ էլ առաջարկել են` պետական տուրքեր գանձել Հայաստան մտնող տրանսֆերտներից, արագաչափերից բացի` տեղադրել նաև կայունաչափ սարքեր, օտարազգի գործարարներին արտոնություններ տալ` յուրացնելու մեր երկրի անմշակ հողատարածությունների մի մասը, ինչպես նաև` հանրային քննարկման դնել Սևանա լճի ջրային պաշարների 20 տոկոսի վաճառքի հարցը:
Հավատացած ենք, որ դժվարություններից չերկնչող մեր ժողովուրդն ըմբռնումով կմոտենա այդ նախաձեռնություններին: Իսկ այն գործիչները, ովքեր հանդես կգան քննադատությամբ, ապա նրանց արածը ոչ այլ ինչ կլինի, քան պարզապես դեմագոգիկ հռետորաբանություն: Այդպիսիներն իրականում խոչընդոտում են մեր երկրի տնտեսության զարգացմանը, բանակի հզորացմանը, կենսաթոշակների բարձրացմանը:
Սիրելի հայրենակիցներ,
Անկախության այս քառորդ դարում մեկ միլիոնից ավելի մարդ արտագաղթեց Հայաստանից: Այդ ցուցանիշը, սթափ և իրատեսական քաղաքականության հաշվարկներով առաջնորդվելու դեպքում, անտարակույս, նաև դրական երևույթ պետք է համարել, իսկ ահա հույզերով և ռոմանտիկ հայրենասիրական հովերով տարված մեր որոշ գործիչների եզրաբանությամբ` արտագաղթը մեծ ողբերգություն է: Այդպես դատողներին մեր ժողովուրդն ու մտավորականությունը պետք է ընդամենը մեկ հարց ուղղեն` 80-ականների վերջի մարդահամարով գրեթե 4 միլիոնի հասնող բնակչության լիարժեք կենսակերպի համար արդյոք բավարա՞ր էին ընդամենը 30 հազար քառակուսի կիլոմետր տարածքով Հայաստանի ընդերքը, ջրային և նյութական պաշարները, արտադրական կարողությունները: Պատասխանը կանխատեսելի բացասական է:
Մինչդեռ արտագաղթով նոր հնարավորություններ բացվեցին Մայր Հայրենիքում ապրող հայերիս համար, և միաժամանակ` զգալիորեն ուժեղացան հայասփյուռ համայնքները, ինչի շնորհիվ վերջիններս կկարողանան ավելի մեծ արդյունավետությամբ առաջ տանել Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ու դատապարտման քաղաքականությունը և նյութական օժանդակություն ցուցաբերել Հայաստանում մնացած իրենց հարազատներին:
Սակայն տարածաշրջանային նորանոր մարտահրավերները ստիպում են վերանայել արտագաղթի ծավալները և պետական անհրաժեշտությամբ պայմանավորված քայլեր ձեռնարկել` խթանելու սփյուռքահայ օջախները հայաստանաբնակ հայերի նոր և բազմամարդ խմբերով լրացնելու գործընթացը: Այս հարցում ևս մեր ժողովուրդը դրսևորում է իր կատարելատիպ որակները և ընդառաջ է գնում Հայաստան-Արցախ-Սփյուռք եռամիասնության վերջին օղակը համալրումներով զորացնելու ազգօգուտ քաղաքականությանը:
Արցախյան հակամարտության կարգավորում` լրջանալու պահը.
Արցախյան հակամարտությունը թևակոխել է որակապես նոր հարթություն, երբ ստատուս-քվոն պահպանել այլևս հնարավոր չէ: Ներկայում օրակարգային է դարձել Խաղաղության և հաշտության մեծ պայմանագրի կնքումը, առանց որի` թե՛ հայաստանցիների և թե՛ արցախահայության կյանքում նկատելի դրական տեղաշարժեր չենք ունենալու, ժողովրդական խոսքով` լավ չենք ապրելու:
Կարգավորման որոշ սկզբունքներից, անշուշտ, երկու երկրներում էլ դժգոհողներ լինելու են: Մասնավորապես, մեր երկրի խորհրդարանում ներկայացված կուսակցություններից մեկը մշտապես առաջ է քաշում Արցախի անկախությունը ճանաչելու մասին օրինագիծ, և այդ նույն ուժի ներկայացուցիչը, նույնիսկ, հանդես եկավ Թուրքիայի կողմից Արևմտյան Հայաստանի բռնազավթումը դատապարտելու մասին օրենսդրական նախաձեռնությամբ: Նշված երկու օրինագիծն էլ խիստ վտանգավոր արկածախնդրություն են Հայաստանի ու Արցախի համար: Այդպիսի անպատասխանատու քաղաքական ուժը, որը, ի դեպ, միակն էր խորհրդարանում, որ դեմ քվեարկեց Եվրասիական տնտեսական միությանը մեր երկրի անդամակցությանը, այլևս չպետք է ներկայացված լինի Ազգային ժողովում, և այդ հարցում ևս վստահ ենք մեր ժողովրդի իմաստավորված ընտրությանը:
Հակամարտության կարգավորման Մադրիդյան ու Կազանյան տարբերակները ենթադրում են հիմնականում հետևյալ փոխզիջումները. հայկական կողմից` անվտանգության գոտի հանդիսացող գրաված տարածքների հանձնում` 5+2, ադրբեջանցի փախստականների վերադարձ, խաղաղապահների տեղակայում, իսկ ադրբեջանական կողմից` Արցախի միջանկյալ, անորոշ (բայց ոչ` անկախ) կարգավիճակի ճանաչում, ինչին Ադրբեջանի իշխանությունները դեմ են:
Ակնհայտ է, որ նշված փոխզիջումային տարբերակի գործնական իրականացման պրոցեսն անշրջելի է, որին, բացի վերոնշյալ ուժից, Հայաստանում այլ դեմ արտահայտվողներ նույնպես եղան, սակայն, բարեբախտաբար, նրանք ընդամենը մի քանի տասնյակ մարգինալներ են: Ի հակառակ ադրբեջանական կողմի կոշտ դիրքորոշման` դրվատանքի է արժանի մեր ժողովրդի խաղաղասիրությունը, հաղթող կողմին բնորոշ մեծահոգությունը և ծայրահեղական պահանջներից զերծ մնալը: Ասվածի ապացույցն է նաև ապրիլյան չորսօրյա պատերազմը, երբ մեր զինվորականությունը, ունենալով նպաստավոր պայմաններ հարձակում ծավալելու համար, չօգտագործեց այդ հնարավորությունը, որպեսզի չտապալվի բանակցային գործընթացը:
Վերջապես` հասունացել է ազգովին լրջանալու պահը: Հայկական ազգային շահը պահանջում է շուտափույթ կենսագործել Մադրիդյան ու Կազանյան տարբերակները: Իսկ միջազգային հանրությունը, ի դեմս ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի, տեսնելով հայկական կողմի պատրաստակամությունը, այլևս թույլ չի տա նախիջևանյան սինդրոմի` Նախիջևանի հայաթափման կրկնությունն Արցախում:
Բռնությամբ հարցեր չեն լուծվում.
Հայոց ազգային էպոսի անունով Պարեկապահակետային ծառայության գունդը գրաված զինված ահաբեկիչների խմբավորումը ապարդյուն փորձ կատարեց զենքի ուժով և պատանդառությամբ քաղաքական հարցեր լուծելու: Մեր մտավորականությունն ու քաղաքական ուժերը, ինչպես և սպասելի էր, ճնշող մեծամասնությամբ դատապարտեցին այդ ահաբեկչությունը: Իսկ հայ ժողովուրդը, վերստին դրսևորելով պետականաշինության գործընթացը հակասահմանադրական քայլերով չվտանգելու իր բարձր գիտակցությունը, չսատարեց զինված խմբին և զանգվածային անկարգություններ հրահրող մի քանի հարյուր ցուցարարներին:
Երեք զոհի և մի քանի վիրավորների առկայությամբ, ընդհանուր առմամբ, ճգնաժամի անարյուն հանգուցալուծումից պարտավոր ենք դասեր քաղել, ինչը կարելի է ամփոփիչ ներկայացնել մեկ նախադասությամբ` Հայաստանում բռնությամբ հարցեր չեն լուծվելու: Իշխանությունը, արդարացիորեն, բռնությանը կարող է հակադարձել «Մեր դեմ խաղ չկա» կարծր դիրքորոշմամբ: Փոփոխությունների հասնելու ժողովրդավարական և ընդունելի ուղին ընտրություններն են, որոնց ազատ ու թափանցիկ անցկացումն անշրջելի իրողություն է, ինչի ապացույցն են միջազգային կառույցների կողմից տրվող «Մեկ քայլ առաջ» գնահատականները:
Հուլիսյան ահաբեկչությունը և զանգվածային անկարգությունները, ակնհայտորեն, կվատթարացնեն Հայաստանի տնտեսության ընդհանուր պատկերը, բացասաբար կազդեն ներդրումային մթնոլորտի, արտահանման և ներմուծման ծավալների վրա, կնվազեն բյուջեի եկամուտները, Եվրոպական Միությունից և միջազգային դոնորներից նոր վարկեր պարտք վերցնելն ավելի կդժվարանա: Հայաստանը չունի ռեսուրս` զենքի ուժով և ապստամբությամբ ներքաղաքական հարցեր լուծելու: Ուրախալի է, որ մեր ժողովուրդն ամբողջապես գիտակցում է այդ ճշմարտությունը և զերծ է մնում արմատական բռնարարքներից:
Ապահով Հայաստան.
Յուրաքանչյուր երկրի ապահովությունն ու զարգացումը կախված են անվտանգության համակարգից: Ապրիլյան չորսօրյա պատերազմը, հուլիսյան իրադարձությունները, չդադարող երթերն ու բողոքի ակցիաները հրատապ դարձրեցին Հայաստանի իրավապահ մարմինների նյութատեխնիկական համալրման առաջնահերթությունները:
Ուստի, հանուն պետության ապահովության, անհրաժեշտ են հետևյալ կառուցակարգային շտկումները.
1. Տարեցտարի բարձրացնել բոլոր իրավապահների աշխատավարձերը և պարգևավճարները 50 տոկոսով:
2. Խթանել ոստիկանության շարքերը համալրելու գործընթացը երիտասարդների շրջանում` սկսելով ավագ դպրոցներից:
3. Լրացուցիչ միջոցներ հատկացնել անվտանգության ողջ համակարգի տեխնիկական և մարտական պատշաճ վերազինման և արդիականացման համար:
4. Ազգային ժողովի հաստատմանը ներկայացնել Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր` «Հակասահմանադրական տրամադրությունների բացահայտման և կանխարգելման ծառայություն» անվանումով նոր կառույցի ստեղծման մասին Հայաստանի Հանրապետության օրենքի նախագիծ:
Սույն և հանրօգուտ այլ միջոցառումների շնորհիվ (այդ թվում` անհրաժեշտությունից ելնելով հանրահավաքներում որոշ մոսկաների ականջներից քաշելով ոստիկանական բաժանմունքներ տանելն ու վնասազերծելը) Հայաստանի անվտանգությունը, որը նաև Արցախի անվտանգությունն է, ապահովագրված կլինի տարատեսակ սպառնալիքներից և արմատական տրամադրվածություններից:
Անվտանգություն և զարգացում` Ռուսաստան, ՀԱՊԿ, ԵԱՏՄ.
Գիտակցելով մեր դարավոր բարեկամ Ռուսաստանի և նրա հովանու ներքո գործող կառույցների (ՀԱՊԿ, ԵԱՏՄ) հետ քաղաքական, ռազմատեխնիկական, առևտրատնտեսական, մշակութային և սոցիալական բազմաշերտ բարեկամական կապերի առավել սերտացման կարևորագույն հրամայականը` մոտ ապագայում քննարկման կդրվեն, որպես երկրորդ պաշտոնական լեզու` ռուսաց լեզվի, որպես երկրորդ վճարամիջոց` ռուսական ռուբլու ներդրման փորձնական ծրագրերի իրականացման, ինչպես նաև հանրակրթական ռուսական դպրոցների բացման հարցերը:
Անվտանգության ամրապնդման և տնտեսական աճի համապատկերում` կարևոր նշանակություն ունեն Գյումրիի 102-րդ ռուսական ռազմաբազայի հարևանությամբ ՀԱՊԿ միացյալ զորախմբի համար մշտական տեղակայման բազային տարածքի հատկացումը և ԵԱՏՄ 170 մլն-անոց շուկան յուրացնելու առավել ճկուն քաղաքականության իրագործումը:
Ցավոք, շարունակում է մտահոգիչ մնալ մեր ռազմավարական դաշնակցի կողմից Ադրբեջանին մեծաքանակ սպառազինության վաճառքը: Սակայն, ինչպես շարունակում են հավատիացնել մեր ռուս գործընկերները, այդ համագործակցությունը մնում է բացառապես որպես բիզնես-նախագիծ և ուղղված չէ Հայաստանի կամ Արցախի դեմ:
Սիրելի հայրենակիցներ,
Ավարտելով մեր խոսքը և կրկին շնորհավորելով բոլորիս Անկախության 25-ամյակի կապակցությամբ` հիմնավոր համոզմունք ենք հայտնում, որ ձեր համբերատարության, խոհեմության, զսպվածության և հաճախորդներին լավ ճանաչելու շնորհիվ 2017 թվականի ԱԺ ընտրություններում մեր քաղաքական թիմերն ու հենարան կուսակցությունները դարձյալ կարժանանան ձեր վստահության քվեին: Իսկ արդեն 2021 թվականին, Անկախության 30-ամյակի կապակցությամբ, մենք կրկին հանդես կգանք միասնական շնորհավորական Ուղերձով` արդեն կազմակերպված պետություն Հայաստանում:
Հեղինակի կողմից.
Հ. Գ. Սիրելի հայրենակից, քանի դեռ ԴՈՒ կշարունակես տանը վախվորած ու անտարբեր նստել` Լևոն-Ռոբերտ-Սերժ տրիադան, իրենց նոտար Կրեմլի կնիքով և Մարիա Զախարովայի բարձրակրունկների կտկտոցից ահաբեկվող ՀՀԿ-ի, ԲՀԿ-ի, ՀԱԿ-ՀՀՇ-ի, ՕԵԿ-ի ու ՀՅԴ-ի աջակցությամբ, կշարունակեն մեր երկրի ու հավատի ավերակումը: կվաճառեն և՛ Սևանը, և՛ Արցախը, և՛ Հայաստանը, ՔԵԶ էլ կգովաբանեն` «խոհեմության, իմաստնության, զսպվածության» համար…
Անկախության 25-ամյակը ԴՈՒ դիմավորում ես մի քանի հեղափոխության չօգտագործած «պաշարով»: Ամենաստույգ և անարյուն միջոցը, ինչից էլ սարսափում են հայախոս սադայելները, մարդահեն ոստիկանները, կրեմլադավան քրմերը` հրապարակներում ու փողոցներում տասնյակ ու տասնյակ հազարներով ՔՈ հավաքներն են: Ուրեմն, գեթ հանուն զավակներիդ ու թոռներիդ ազատ, արժանավայել կյանքի` վերջապես դուրս արի տանից, ապստամբիր և իշխանությունը վերադարձրու ՔԵԶ: Իսկ եթե շարունակես նստել տանը` «Բա ինձ պետք ա՞…» բառերը լոզունգ ու ապրելակերպ դարձրած, ապա ՔՈ հազար ռուբլանոց ընտրյալները կպղծեն բոլոր արժեքներդ, կայլասերեն մեր գենը, կհարվածեն հայկական քաղաքակրթության ակունքներին, հետո էլ կմտնեն ապաստարանդ`ՔՈ տուն…
Հ. Գ.-2. «Սասնա ծռեր» էպոսը կազմված է չորս ճյուղից:
«Սասնա ծռեր» դյուցազնավեպն արարել է հայ ժողովուրդը, ուրեմն` մեր օրինակելի մեծագործությունը ամենաազգայինն է և անմահ:
Հայ ժողովուրդն իր ծռերին հիշում և ներշնչվում է հազար տարի և բյուր հազար տարի էլ դեռ կհիշի ու կպաշտի: Իսկ ձեզ` Մըսրա Լևոն, Ռոբերտ ու Սերժ, 10 տարի անց կհիշեն որպես Հայաստանը հայաթափող թուրքական ծրագրի իրագործողներ:
Հ. Գ.-3. Գարեգին Բ կաթողիկոսին` Վեհափա՛ռ, շնորհավորում եմ Ձեր ծննդյան 65-ամյակը: Մաղթում եմ Հայ Առաքելական եկեղեցու բոլոր սպասավորներին և հայ ժողովրդին, որ Ձեր հաջորդները դրսևորեն մարդասիրության, հայասիրության և քրիստոնեասիրության այնպիսի օրինակ, ինչպիսին պետք է լիներ 30 քաղցած հայ մարդու ու քրիստոնյայի` կյանքը վտանգելով ուտելիք հասցնող և դրա համար անօրենների կողմից բանտված ազատամարտիկին անհապաղ ազատ արձակելու պահանջով իշխանությանը սաստելը: Գոնե` այդքանը:
Զհաց մեր հանապազորդ տո՛ւր մեզ այսօր…
Բյուրավոր անգամ եք Դուք առ Բարձրյալ «Աղօթք Տէրունական»-ից արտաբերել այդ խոսքերը: Մինչդեռ դրանք կատարող` Արցախում ԹՈՒՐՔԻ դեմ կռված մի հայորդի հրաշքով փրկվեց ՀԱՅ ոստիկանների կրակոցներից: Հանապազօրյա հաց հասցնողի համար անգամ Դուք վախեցաք ազատություն պահանջել…
Ձեզ` արևշատություն, վաղվա Հայոց Քահանայապետերին` Կաթողիկոսին վայել առաքինություն, բարեգթություն, ինքնամոռաց երանելի հայրենապաշտություն: