Փոփոխական բնավորությամբ Թաբբի աստղը

Մեզնից մոտավորապես 1480 լուսատարի հեռավորության վրա ապրող այս աստղի մասին լսել ենք շատերս, և այն հետաքրքրել է շատերիս՝ մի պարզ պատճառով․ Կարապի համաստեղության աստղն անունն ստացել է 2015-ի սեպտեմբերին հրապարակված առաջին ամփոփ հոդվածի հիման վրա, որի հեղինակը ազգությամբ հայ Թաբեթա Բոյաջյանն էր։

Լուսին Աթաբեկյան

Իսկ ո՞րն էր պատճառը՝ աստղի շուրջ բարձրացած հետաքրքրության ու աղմուկի։ Աստղի պայծառությունը տարբեր ժամանակահատվածներում (5-ից մինչև 80 օր) հասնում էր ընդհուպ 22%-ի, ինչը հնարավոր չէր բացատրել ոչ աստղի սկավառակով մոլորակի ստվերող անցմամբ, ոչ էլ մակերևույթի անհարթություններով։ Խորհրդավորության քողն ավելի խորացավ, երբ հաստատվեց՝ այդ չափի մոլորակներ ևս չեն լինում։
Աստղագետ Բրեդլի Շեֆերը հետազոտեց տիեզերքի համապատասխան հատվածի պատմական նկարները՝ արված Հարվարդի քոլեջի աստղադիտարանում, 1886-ից 1992թթ․։ Պարզվեց, որ նշված ժամանակահատվածում էլ աստղի պայծառությունն անընդհատ փոխվել է։
Հանրությանը հուզեցին հատկապես որոշ էնտուզիաստ գիտնականների կանխատեսումներն առ այն, թե դա ծայրահեղ զարգացած այլ քաղաքակրթության գործունեության արդյունք է․ իրենց աստղի շուրջը մեգաստրուկտուրա ստեղծելով (Դայսոնի հայտնի սֆերայի նմանողությամբ)՝ աստղային էներգիայի հնարավորինս արդյունավետ կիրառության համար։
Իհարկե, KIC 8462852-ը փոփոխվող փայլով միակ լուսատուն չէ։ Բայց նրա բոլոր համակերպերը իրենցից ներկայացնում են երիտասարդ աստղային օբյեկտներ, որոնց խավարումները բացատրելու համար մեծ ջանք պետք չէ։
Վերջին անգամ աստղն իր մասին հիշեցրել է մայիսին՝ փայլը «իջեցնելով» ևս 3%-ով։ Տեղեկությունը հաստատվել է մայիսի 20-ին, հենց «կնքամոր»՝ Թաբեթա Բոյաջյանի կողմից։
Ցավոք, աստղի ավելի մանրամասն հետազոտությանը խանգարում է Արեգակին մոտ լինելու հանգամանքը։ Այդուհանդերձ, ուսումնասիրությունները կշարունակվեն։ Եվ հորդոր․ այլմոլորակայինների ու արտերկրային քաղաքակրթությունների տարբերակը դիտարկենք որպես վերջին տարբերակներ։

Լուսին ԱԹԱԲԵԿՅԱՆ