Հրապարակի գլամուրացումը վերջնականորեն արժեզրկել է Ազատության հրապարակը

Որպես բոլորովին վերջերս Երևանի հանրային տարածքների թեմայով ատենախոսություն պաշտպանած մարդ` մի պոկռիկ սպռավչկա քաղաքական հեռահար և լուրջ նպատակներ ունեցողների համար.
Առաջիկայում, քանի դեռ Ազատության հրապարակում ռոլիկ ու հեծանիվ են տժցնում, կառուսել խաղում, կաֆե նստում, չորս օրով հացադուլ անում, ցույց մի արեք:
Ամեն ինչ սկսվեց 1988 շարժումից, երբ Ազատության հրապարակը դարձավ նոր ձևավորվող պետության քաղաքական հարթակը: Բացի քաղաքականից` այն ձեռք բերեց այլ իմաստներ՝ ինքնության, էթիկայի, էսթետիկայի տարրեր, այդ օրերի սիմվոլիկան ու ոգին հետագայում պահպանվել են, հաճախակիորեն փոխարինելով բուն քաղաքական գործընթացներին ու ասելիքին: 2008-ից առաջ քիչ ու պասիվ հաճախականությամբ և ծավալներով Ազատության հրապարակը դառնում էր ընդդիմադիր բողոքի արտահայտման հիմնական վայր:
2008-ի դեպքերը էականորեն փոխեցին Ազատության հրապարակի ճակատագիրը: Մարտի 1-ից հետո, ինչպես հիշում ենք, մտցվեց արտակարգ վիճակ: Իսկ դրանից հետո որոշվեց Ազատության հրապարակը մտցնել վերանորոգման երկարատև ու չարքաշ գործընթացի տակ: Նախ հրապարակը վերանորոգոման տեսքով պարզապես ֆիզիկական ռեկոնստրուկցիայի ենթարկվեց, նպատակ ունենալով կոտրել շարժման հիմնական հավաքատեղիներից մեկը: Շարժումը տեղափոխվեց խիստ անհարմար մատենադարան: Ավտոկայանատեղիի կառուցումից հետո իշխանությունները քաղաքային իշխանությունների ձեռքերով հասցրեցին երկրորդ հարվածը ՝ հրապարակը դարձրին խաղահրապարակ, կառուսել, հեծանիվի վարձույթ: Հետո սկսեցին մանկական ախմախ հնարավոր բոլոր համերգները անցկացնել նույնպես այդ հրապարակում:
Սրանով իշխանությունն իր անելիքն ավարտվեց: Հերթը հասավ ընդդիմադիր ուժերին: Նախ 2010-2012 թթ ՀԱԿ ջանքերով Ազատության հրապարակը դարձավ ամիսը մեկ` ուրբաթ օրերին մենք մերոնցով հավաքվելու տեղ: Իհարկե, ինքս մեծ հաճույք եմ ստանում Լևոն Պապիի` ցանկացած թեմայով ժամուկես տևող ցանկացած ելույթից, բայց դա էսթետիկական հաճույք էր: Այդ կրկնվող հանրահավաքները անկախ իրենց քաղաքական դրդապատճառներից հանրահավաքը դարձնում էին սովորական, առօրեական ու կենցաղային: Թվում էր, թե ամենավատն արդեն պատահել է: Բայց վրա հասավ ամենայն հայոց ախպար Րաֆֆի Հովհաննիսյանը և իր հացադուլներով, այնուհետ 2013 թ հետընտրական ցույցերով հրապարակը հասցրեց ծայրահեղ իռացիոնալության՝ անունը դնելով իբր հրապարակի ապակենտրոնացում: Դրանից հետո հրապարակն անցավ Նախախորհրդարան and co. խմբին և շարունակեց հիմնականում մնալ այդ շրջանակին համակրող մարդկանց ձեռքում՝ ընդհուպ մինչև վերջերս:
Միտինգների առօրեականացումը, դրանցում կիրառվող լեզվի իռացիոնալությունը, հրապարակի կոմերցալիզացիան, գլամուրացումն ու կառուսել-համերգացումը վերջնականորեն արժեզրկել են Ազատության հրապարակը որպես քաղաքական տարածք, սրան վրադիր քոչարյանական շրջանից հրապարակի մերձակայքի սրճարանացումը: 2008-ից սկսած, մեծ հաշվով դրանից առաջ էլ այդ հրապարակում որևէ հաջողակ քեյս չի գրանցվել, այն դարձել է ձախողման, մարգինալության հարթակ: Համեմատության համար, հարաբերականորեն հաջողակ արդյունքներ գրանցվել են այդ հրապարակից դուրս ՝ Մաշտոցի այգի, կանգառներ, Բաղրամյան պողոտա: Հետևաբար, անկախ նրանից` դուք 1000 համակիր ունեք, թե 10000, քանի դեռ հրապարակը կրում է իր ներկայիս ֆունկցիոնալությունը խուսափեք այնտեղ հանրահավաքներ հրավիրելուց:

Լևոն Մարգարյան, վերլուծաբան