Ինչպես են օլիգարխները թալանել Սովետական միության ստեղծած երկիրը

Ֆրանսիացի ձախակողմյան ինտելեկտուալ, հայտնի տնտեսագետ, «21-րդ դարի կապիտալը» աշխատության հեղինակ Թոմաս Պիկետին՝ համահեղինակությամբ հայտնի պրոֆեսորներ Գաբրիել Զուզմանի և Ֆիլիպ Նովոկմետի, ծավալուն հոդված է հրապարակել Ռուսաստանի տնտեսության մասին՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով գույքային անհավասարության և սոցիալական շերտավորման խնդիրներին:

Հոդվածը բացահայտում է երկրի աննախադեպ թալանն օլիգարխիայի կողմից: Ընդ որում, այդ գործընթացը նոր թափ է ստացել 2000-ականներին, երբ իշխանությունն արդեն կենտրոնացել էր գործող նախագահ Վլադիմիր Պուտինի ձեռքերում: Սոցիալական շերտավորման և անհավասարության ցայտուն օրինակ է այն, որ ամենահարուստ 1% ռուսաստանցիների եկամուտները կազմում են մնացած ամբողջ հասարակության եկամուտների 20%-ը:

Ռուսաստանի հետամնացության մասին է խոսում մեկ այլ փաստ. 1990թ.-ից սկսած՝ Ռուսաստանի բնակչության առնվազն կեսի իրական եկամուտների աճ չի արձանագրվել: Սակայն առավել ուշագրավ է Պիկետիի անդրադարձը ռուսական կապիտալի արտահոսքին, որի ծավալը մեծացել է հատկապես 2014-ից հետո, երբ ուկրաինական իրադարձություններից հետո Արևմուտքը պատժամիջոցներ կիրառեց Ռուսաստանի դեմ:

Հեղինակը պնդում է, որ հարուստ ռուսաստանցիների օֆշորային ակտիվները հավասարվել են տարեկան ազգային եկամտի, այլ խոսքով՝ ռուսաստանցիների ակտիվի 75%-ին: Սոցիալական այս անհավասարությունը, որը կործանարար է ցանկացած տնտեսության համար, չի հուզում Պուտինի իշխանությանը, քանի դեռ օլիգարխները հավատարիմ են տոտալիտար առաջնորդին ու կայսերական շահերին:

Հոդվածի հեղինակներն այս ամենի համատեքստում անդրադառնում են արևմտյան պատժամիջոցների արդյունավետությանը՝ մանավանդ, որ դրանք շրջանցում են ռուսական օֆշորային կապիտալի փաստը: Պիկետին և գործընկերներն այն կարծիքին են, որ Արևմուտքը պետք է մեխանիզմներ մշակի, որպեսզի օֆշորային գումարները դառնան հետպուտինյան դեմոկրատական Ռուսաստանի սեփականությունը՝ չնայած ռուսական օֆշորային գումարների հետաքննությունը կարող է անցանկալի փաստեր ջրի երես բերել նաև արևմտյան որոշ քաղաքական և բիզնես շրջանակների համար:

Հուսանք, որ մի օր նման հեղինակավոր վերլուծություն կպատրաստվի նաև Հայաստանի քրեաօլիգարխիայի թալանի մասին: Մենք անուն առ անուն պետք է ճանաչենք մեր «հերոսներին: