Քուրդիստանի լույսն ու ստվերը Հայաստանի համար

Առաջին / Իրաքյան Քուրդիստանի անկախության հանրաքվեն հասկանալի պատճառով բավականին լայն արձագանք է գտել նաև Հայաստանում: Այստեղ թերևս դժվար չէ կռահել պատճառը: Միևնույն ժամանակ անկախության այս հանրաքվեն Արցախյան խնդրի համատեքստում նախադեպային դիտարկելու տարածված մղումը որոշակիորեն անիրատեսական է՝ հաշվի առնելով այդպիսի այլ նախադեպերի առկայությունը, օրինակ՝ Կոսովոն:

Ընդհանրապես մենք պետք է թերևս դադարենք, այսինքն՝ վաղուց դադարեինք Արցախի համար նախադեպեր փնտրել, Արցախն ինքը պետք է փնտրվող նախադեպ դառնա այլ սուբյեկտների համար: Սակայն դա իհարկե չի նշանակում, որ քրդական հանրաքվեն մեզ համար դադարում է լինել հետաքրքրական: Այստեղ թերևս Հայաստանի համար դիտարկման է արժանի այլ ասպեկտ:

Մասնավորապես, խոսքը քրդական գործոնի միջազգային սուբյեկտության աճի միտումն է, որը ներկայումս Հայաստանի համար խնդիր չէ, ու Երևանը նույնիսկ լավ քաղաքական և տնտեսական հարաբերություն ունի Իրաքյան Քուրդիստանի հետ: Սակայն այստեղ հարկ է հիշել, որ քրդական բազմամիլիոն գործոն կա Թուրքիայում ու այն էլ՝ Հայաստանին սահմանակից: Եվ այստեղ արդեն իրավիճակը ամենևին միարժեք ու պարզ չէ, թե քրդական գործոնի միջազգայնացումը այդ սահմանին հասնելու դեպքում որքանով են Հայաստանի համար ավելանում հնարավորությունները և որքանով` մարտահրավերները:

Ահա այս տեսանկյունից Հայաստանին հարկ է նայել շատ ավելի առաջ, քան լոկ Արցախյան խնդիրը, որովհետև այստեղ առաջանում են հարցեր, թե ինչպիսի հարաբերակցության մեջ են գործընթացի հանդեպ լինելու և Թուրքիան, և Իրանը, և Ռուսաստանը, և ԱՄՆ-ը:

Հայաստանը պետք է պատրաստ լինի նրան, որ եվրասիական բլոկներում գտնվելու կամ շարունակել մնալու դեպքում մեծանում է հավանականությունը, որ հայերն ու քրդերը կհայտնվեն տարբեր ճամբարներում: Որովհետև քրդական գործոնը եթե ընդլայնվի դեպի Թուրքիա և Կովկաս, ապա դա միայն Արևմուտքի ռազմավարական աջակցության շրջանակներում: Թեև իհարկե չի բացառվում, որ այդ առաջխաղացումը տեղի ունենա Կովկասում եվրասիական գործոնի նահանջին զուգահեռ, և այդ դեպքում քրդերը կարող են դառնալ Կովկասի նոր ստատուս քվոյի ամրապնդման հարցում Հայաստանի դաշնակիցը: