Որոշիչ հարց՝ Պուտինի այցին ընդառաջ

1in.am / Նոյեմբերի 1-ին ՌԴ նախագահ Պուտինն այցելում է Թեհրան, որտեղ հանդիպում կունենա Իրանի աշխարհիկ և հոգևոր առաջնորդների հետ: Դրանից հետո Թեհրանում տեղի կունենա նաև Իրանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի նախագահների եռակողմ հանդիպում: Եռակողմ այդ ֆորմատը նոր չէ, և դրա, այսպես ասած, առաջին հանդիպումը եղել է Բաքվում: Այստեղ առանցքում տնտեսական գործակցության հեռանկարն է, մասնավորապես Իրան-Ադրբեջան երկաթուղային կապն ու դրա շարունակությունը դեպի Ռուսաստան:

Թեհրանում եռակողմ այդ հանդիպման գրեթե շեմին տեղի ունեցավ մեկ այլ եռակողմ միջոցառում՝ այս անգամ Ադրբեջան-Վրաստան-Թուրքիա ֆորմատով, որտեղ առաջին դեմքերի մակարդակով տրվեց Կարս-Ախալքալաք-Թբիլիսի-Բաքու երկաթուղու մեկնարկը: Փաստորեն, Հայաստանի շուրջ մի եռակողմ ֆորմատին հաջորդում է անմիջապես մյուսը, և Հայաստանը այդ ֆորմատների, այսպես ասած, մեջտեղում էլ ավելի է ընդգծվում իր միայնությամբ: Համենայնդեպս, Երևանը չկա տարածաշրջանային որևէ ֆորմատում: Մյուս կողմից, սակայն, արդյո՞ք այդ հանգամանքը հիմք է, որպեսզի մեր շուրջ ծավալվող այդ ֆորմատները դիտարկվեն որպես սպառնալիք, մարտահրավեր:

Բանն այն է, որ դրանք ինքնին չեն կարող լինել սպառնալիք, եթե Հայաստանը բավարար, արդյունավետ քաղաքականություն իրականացնի իր հնարավորություններն ու ներուժը իրացնելու համար: Իսկ այդ առումով Հայաստանն ունի առնվազն երկու ուղղություն՝ Իրան և Վրաստան, որոնք իրենց հերթին ունեն տնտեսական և քաղաքական շոշափելի ներուժ: Եվ այս իմաստով հարցը ամենևին այն չէ, որ մեր շուրջը ձևավորվում են եռակողմ ֆորմատներ, որտեղ մենք չկանք: Հարցը այն է, որ մենք չենք ձևավորում ֆորմատներ, որտեղ մենք կլինենք, որի ներուժն ունենք, որի ներուժն առկա է: Այստեղ է Հայաստանի բուն խնդիրը, որովհետև, օրինակ, Իրան-Ռուսաստան-Ադրբեջան ձևաչափն ինքնին ոչ միայն խնդիր չէ, այլև կարող է նույնիսկ հանգեցնել նրան, որ Ադրբեջանի համար վերածվի աքցանի, մի կողմից՝ Ռուսաստանի, մյուս կողմից՝ Իրանի միջոցով:

շարունակությունը՝ կայքում