«Ղարաբաղն անլուծելի հիմնախնդիր է»․ ԱՄՆ-ն Ղարաբաղը դուրս է հանել միջազգային օրակարգից․ «Լրագիր»

ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերին նախօրեին հատկանշական հայտարարություն է արել Ղարաբաղի մասին: Նա ասել է, որ ղարաբաղյան հակամարտությունը դեռ անլուծելիների շարքում է, այդ թվում՝ առաջնորդների պատրաստ չլինելու պատճառով:
Ջոն Քերին փաստացի հայտարարել է ղարաբաղյան կարգավորման որոշակի փուլի՝ «մադրիդյան սկզբունքների» ավարտի մասին: 2007 թվականին առաջարկված սկզբունքները, որով Ղարաբաղը կարգավիճակի դիմաց պետք է հրաժարվեր տարածքներից, իսկ Ադրբեջանը հրաժարվեր պատերազմից կամ էլ բացեր հաղորդակցությունները, չաշխատեցին, եւ «առաջնորդները» չհամաձայնվեցին:
Ի՞նչ է նշանակում Ջոն Քերիի հայտարարությունը: Որ հակամարտությունը կլուծվի՞, եթե ղեկավարները փոխվեն: ԱՄՆ-ն շահագրգռվա՞ծ է հակամարտության «մադրիդյան» կարգավորմամբ եւ ղեկավարների փոփոխությամբ: Վաշինգտոնն ունի՞ իր ծրագիրը:
Ջոն Քերին այդ մասին հայտարարել է սիրիական ճգնաժամի համատեքստում՝ նշելով Սիրիայում հրադադարի շուրջ Ռուսաստանի հետ բանակցությունների հնարավոր ավարտի մասին: Երեկ Բարաք Օբաման եւ Անգելա Մերկելը Ռուսաստանի գործողությունները Սիրիայում բարբարոսական են անվանել: Նման հայտարարություններին, որպես կանոն, որոշակի քայլեր են հաջորդում:
Ի՞նչ են մտադիր ձեռնարկել ԱՄՆ-ն եւ Եվրոպան: Եթե ամերիկացիները դադարեն Սիրիայի շուրջ բանակցել Պուտինի հետ, ապա Ասադի վարչակարգի, հետեւաբար՝ Սիրիայի եւ Մերձավոր Արեւելքի վարչատարածքային ամբողջականության վերջը կարող է գալ: Ռուսաստանը, ի դեպ, նաեւ Թուրքիան հենց դա չեն ցանկանում թույլ տալ: Նրանք ցանկանում են գոնե մասնակցել վերաբաժանմանը:
Քերին, փաստացի, ղարաբաղյան խնդիրը դուրս է բերել Ռուսաստանի եւ ԱՄՆ ընդհանուր բանակցությունների սահմաններից: Սիրիայի հարցով Քերիի եւ Լավրովի առաջին հանդիպումները երեք հարց էին ներառում՝ Սիրիա, Ուկրաինա, Ղարաբաղ: Վերջին հանդիպումներին Ղարաբաղը չի քննարկվել: Ընդ որում, եթե Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն օրակարգի մասին հաղորդագրությունում ընդգրկել է Ղարաբաղը, ապա ամերիկյան աղբյուրները չեն հիշատակում այն:
Ըստ երեւույթին, Ռուսաստանը փորձել է ղարաբաղյան խնդիրը ներառել ռուս-ամերիկյան գլոբալ բանակցություններում: Փորձագետներն ասում են, որ բանակցությունների այդ ձեւաչափը, համաշխարհային էլիտար ակումբ վերադարձը Պուտինի գլխավոր նպատակն է: ԱՄՆ-ն, սակայն, Պուտինին ոչ միայն չի վերադարձրել ակումբ, այլ նաեւ նրան դարձրել է գլխավոր «մեղավոր»: Իսկ գլխավորն այն է, որ Ռուսաստանին թույլ չեն տալու մասնակցել հնարավոր «վերաբաժանմանը»:
Պուտինը փորձել է օգտագործել ղարաբաղյան խնդիրը, սակայն ԱՄՆ-ն այն դուրս է բերել ակտուալ օրակարգից: Այդ է վկայում փաստը, որ այս տարի Ադրբեջանը նախորդ տարվա համեմատ 5 անգամ կրճատել է ռազմական ծախսերը: Ապրիլյան արկածախնդրությունն Ադրբեջանին ցույց է տվել, որ Ռուսաստանն ի զորու չէ ազդել Հայաստանի վրա, իսկ ԱՄՆ-ն չի ցանկանում «կարգավորումը» կիսել Ռուսաստանի հետ: Ադրբեջանն էլ դադարեցրել է զենքի գնումը:
Ղարաբաղյան կարգավորումը գլոբալ գործընթացների մասին է: Այն կարող է տեղի ունեցալ Մերձավոր Արեւելքում փոփոխությունների համատեքստում: Քերին, սակայն, ակնարկել է, որ դա տեղի է ունենալու ոչ թե ռուս-թուրքական, այլ ամերիկյան ծրագրով: