Հայերեն

Գիտնականները հետաքրքիր բացահայտումներ են արել մարդու ականջի վերաբերյալ

Life

Աջ ականջն ավելի արդյունավետ է մշակում ձայնային տեղեկությունները, քան ձախը, ընդ որում, թե՛ երեխաների, թե՛մեծահասակների մոտ։ Այս մասին հայտնում են ԱՄՆ Ալաբամայի նահանգի Auburn University–ի գիտնականները։

Նրանք պարզել են, որ բարդ իրավիճակներում երեխաներն ու մեծահասակները ձայներն ընկալելու եւ մշակելու համար ավելի ինտենսիվ օգտագործում են աջ ականջը։ Հետազոտական խմբի աշխատանքը հիմնված է եղել լսողական թեստերի վրա, որոնք կիրառվում են այն խախտումների ախտորոշման համար, որոնց դեպքում ուղեղը դժվարություններ է ունենում լսածը մշակելու հարցում։ Այս մեթոդն անհրաժեշտ է սելեկտիվ ուշադրության անալիզի համար։ Ստանդարտ լսողական թեստի ժամանակ մասնակիցները միաժամանակ ձախ եւ աջ ականջներում ձայնային ազդակներ են ստանում։

Թեստի բաղադրիչներն են սովորաբար մի քանի բառից բաղկացած նախադասությունները, առանձին բառերն ու թվերը։ Լսողները կամ ուշադրություն են դարձնում միայն այն տեղեկությանը, որը ստանում են մի ականջով, եւ անտեսում մյուս ականջից եկող տեղեկությունը (տարանջատում), կամ ընկալում են միաժամանակ աջ եւ ձախ ականջով ստացվող տեղեկությունը (ինտեգրացիա)։

Հետազոտության հեղինակ Դանիել Սաչինելիի խոսքով՝ երեխաներն ավելի լավ են հասկանում եւ հիշում տեղեկությունը, որը ստանում են աջ ականջով։ Ձայները, որոնք ստացվում են աջ ականջով, մշակում է ուղեղի ձախ կիսագունդը, որը վերահսկում է խոսքը, լեզվի զարգացումն ու հիշողության տարբեր տեսակները։ Յուրաքանչյուր ականջ տեղեկության առանձին դրվագներ է լսում, որոնք հետո միավորվում են վերամշակման ժամանակ ձայնային համակարգում։

Սակայն փոքր երեխաների ձայնային համակարգերը չեն կարողանում տեսակավորել եւ առանձնացնել տեղեկությունը, որը միաժամանակ ստանում են 2 ականջից։ Դրա արդյունքում նրանք մեծամասամբ օգտագործում են աջ ականջը, որպեսզի կլանեն ձայներն ու լեզուն, քանի որ ընկալման այդ ուղին ավելի արդյունավետ է։

Գիտնականներին հետաքրքրել է, թե այդ առանձնահատկությունը պահպանվում է արդյոք հասուն տարիքում։ Դա պարզելու համար Սաչինելիի ղեկավարած գիտնականների խումբը 19-28 տարեկան մասնակիցների շրջանում փորձ է անցկացրել, որոնք պետք է լսողական առաջադրանքներ կատարեին՝ թե՛ «տարանջատման», թե՛ «ինտեգրման» համար, ընդ որում, յուրաքանչյուր նոր թեստի ժամանակ գիտնականները մեծացրել են ինֆորմացիայի հոսքը։

Հետաքրքիր է, որ երբ ինֆորմացիայի հոսքը համապատասխանել է մարդու հիշողության սովորական հնարավորություններին, ձախ եւ աջ ականջի միջեւ էֆեկտիվության առանձնակի տարբերություններ չեն եղել։ Բայց երբ թեստի ժամանակ թվարկած առարկաների ցուցակները գերազանցել են հիշողության հաշվարկային ծավալը, ամեն բան փոխվել է, եւ մարդիկ սկսել են միջինում 8 տոկոսով, իսկ ոմանք անգամ 40 տոկոսով ավելի շատ կենտրոնանալ աջ ականջով ստացվող տեղեկությունների վրա։

Ոչ մի պետության շահ չպետք է փոխարինի մեր սեփական պատմական գիտակցությանը. Մհեր ԱվետիսյանCOP 17-ը ժողովրդի և երկրի բյուջեի վրա շատ ծանր է արժեցել. Աննա ԿոստանյանԱրդյունավետ գործընկերություն հանուն բնության. Team-ը COP17-ում պանելային քննարկում էր կազմակերպելՆարեկ Կարապետյանն ու Իրինա Յոլյանը հիվանդանոցում այցելել են Անի Ավետիսյանին. Անուշ Միրզոյան IDBank-ն առաջին անգամ թողարկել է արժեկտրոնային անժամկետ պարտատոմսեր Գագիկ Ծառուկյանին հետագա կալանքի տակ պահելն այլևս չունի որևէ ողջամիտ անհրաժեշտություն. ԲՀԿ Խաղաղության անունից հանդես եկող իշխանությունը սեփական քաղաքական օրակարգի շուրջ անհամաձայնությունը հաղթահարելու միջոց է հայտարարում հանրային ճնշումը. Ա. Հովասափյան ԶՊՄԿ-ն հյուրընկալել է Case Key բիզնես խնդիրների լուծման մրցույթի մասնակիցներին և համակարգողներինԵրբ մեծ տերությունների շահերը հակադրվում են, փոքր պետությունների համար հավասարակշռություն պահպանելը անհնար է դառնում. Մհեր ԱվետիսյանԱշխարհաքաղաքական «սեյսմիկ» տեղաշարժերն ու տնտեսական, էներգետիկ, ռազմական ռիսկերը. «Փաստ» «Մի քանի համայնքում տեղի ունեցած ընտրությունների արդյունքները չի կարելի ուղենիշ համարել քաղաքական վարքագիծ կառուցելու հարցում». «Փաստ» Կառավարության «ձեռքերը»՝ մշտապես քաղաքացու գրպանում. «Փաստ» Վաղուց 2018 թվականը չէ. ո՞ւմ հույսով է սպառնում Փաշինյանը. «Փաստ» Ընդդիմությունն արձագանքում է «հանրային ճնշում» գեներացնելու վերաբերյալ Փաշինյանի սպառնալիքին. «Փաստ» Իշխանական «ցանցը» պետական ապարատում. ում մերձավորներն են ստացել ազդեցիկ պաշտոններ և միլիոններով աշխատավարձեր. «Փաստ» «Ջախջախիչ հաղթանակ» դատարկ ռինգում. Ստեփանավանի ընտրությունները՝ հակակոռուպցիոնի «սոուսով». «Փաստ» Վրաստանը նպատակ ունի ամրապնդել Ռուսաստանի հետ հաղորդակցության ուղիները. ԿոբախիձեՌուսաստանում վաղվանից խստացվում են ներգաղթյալներին ներկայացվող պահանջներըՁյուն կտեղա՞․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 3-ից 7-ինԵմենում հուսիթների հրթիռային հարվածի հետևանքով առնվազն 20 խաղաղ բնակիչ զոհվել էԱնթիլիասում տեղի է ունեցել եկեղեցիների և միջեկեղեցական կառույցների գլխավոր քարտուղարների համաժողովըՎերին Լարսի անցակետում Վրաստան մուտք գործելուն է սպասում է ավելի քան 800 բեռնատարԹրամփը չի բացառել Իրանի դեմ ռազմական գործողությունների ընդլայնումը«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանը է Սիսիանի Շաքի համայնքում ադրբեջանցու կրակոցից վիրավորում ստացած կնոջը5,1 մագնիտուդով երկրաշարժ է գրանցվել ԹուրքիայումՎիճաբանություն-ծեծկռտուք՝ Ամուլսարի հանքավայրում. կան վիրավորներ, այդ թվում՝ օտարերկրացիներԺողովրդի այոն չի կարելի այլ կերպ մեկնաբանել․ Մհեր Ավետիսյան«Օրենքով սահմանված կարգով օգնելու ենք բոլորին, որպեսզի նրանց իրավունքները պաշտպանված լինեն»․ Արեգա ՀովսեփյանԱյգավանում երեք ավտոմեքենայի մասնակցությամբ վթար է տեղի ունեցել․ կան վիրավորներՍահմանադրության նոր տեքստի հրապարակմանը ընդառաջ․ ի՞նչ թակարդ է պատրաստվում ընդդիմության համար. Աննա Կոստանյան«ՀայաՔվեն» ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է հանրային աջակցություն ունենալով` օրակարգային հարցեր թելադրել. Ավետիք ՉալաբյանՄենք իրար վիրավորելով չենք լուծելու Հայաստանի անվտանգության հարցը․ Մհեր ԱվետիսյանԱռանց Խաղաղության համաձայնագրի` TRIPP-ի իրականացումը վտանգում է Հայաստանը. Տիգրան Աբրահամյան90-ամյա ճապոնացի բոդիբիլդերը մրցել է երիտասարդ մարզիկների հետՀայ ժողովուրդը դեմ է Ալիևի պահանջով սահմանադրության փոփոխությանը. Ուժեղ ՀայաստանԶինված միջադեպ և փոխհրաձգություն իրանա-ադրբեջանական սահմանինՈւրախ եմ այս արդյունքով ու իմ անցած ճանապարհով․ Վազգեն ԹևանյանԵրբ է մեկնարկում նոյեմբեր ամսվա կենսաթոշակների վճարման գործընթացըԻ՞նչ է իշխանությունը թաքցնում ժողովրդից TRIPP համաձայնագրի վերաբերյալ. Արամ Վարդևանյան«Սարսափ ու խայտառակություն․ ասեմ՝ ինչից հետո են բանակում անընդհատ մահեր լինում»․ պահեստազորի սպա Պետությունը որևէ մեկի սեփականությունը չէ. Մհեր ԱվետիսյանԱյսօր փաստացի Մհեր Գրիգորյանը հերքեց Փաշինյանի և ՔՊ-ի այն թեզը, թե Թրիփը նախագիծ է ու չի կարող տարածական չափում ունենալ. Մարիաննա Ղահրամանյան«Քաղաք՝ քաղաքի ներսում». եզակի կոնցեպտով համալիր՝ Դիլիջանում Սոցփաթեթների դադարեցման ծրագիրը ժողովրդի համար մի շարք դժվարություններ է ստեղծելու. Հրայր ԿամենդատյանԳազի սակագինը հունվարի 1-ից բարձրանալու է, և դրա հետևանքները ծանր են լինելու. Արմեն ՄանվելյանԵԱՏՄ անդամ լինելով` ԵՄ անդամ չես կարող դառնալ. Մենուա ՍողոմոնյանԱյն մասին, թե ինչպես է գործող վարչախումբը պատրաստվում մեր հարյուր հազարավոր քաղաքացիների զրկել ընտրական իրավունքից՝ Ալիևյան սահմանադրությունը խարդախությամբ անցկացնելու համար. ՉալաբյանՄենք դեմ ենք ԹՐԻՓՓ-ին` առանց Խաղաղության համաձայնագրի և դեմ կլինենք ալիևյան սահմանադրությանը. տեսանյութ«Գագիկ Ծառուկյանի և քաղբանտարկյալների պաշտպանության հանրային խորհուրդը» նամակ է հղել Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակրին«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցությունը շնորհավորել է Արամ Վարդևանյանին ծննդյան օրվա կապակցությամբ
Ամենադիտված