«Կարծում եք՝ հավ էին, հա՞, անձամբ կաշառք վերցնեին, անձամբ մարդ ծեծեին, անձամբ գնային բիզնես խլեն»․ Լևոն Բարսեղյան

Ոմանց թվում է, թե պոպկորնի դույլը գրկած, բլոկբաստեր նայելով արդարություն է տեղի ունենալու

Սիրելի հրավառ ու խանդավառ հայրենակիցներ, արդեն մի քանի շաբաթ կարդում եմ մտահոգություններ, թե մանր ձկներին են բռնում, խոշորը մնում է, էս տեսակ էլ զուլում կլինի: Մոտավորապես:

Ուզում եմ մի երկու կենաց էլ ես ասեմ:

20 եւ ավելի տարեկան կոռուպցիոն համակարգի պարագլուխները, կարծում եք հավ են հա՞, անձամբ կաշառք վերցնեն, անձամբ մարդ ծեծեն, անձամբ գնան ու բիզնես խլեն, անձամբ կեղծ հաշվեհամարներ տան, որպես այսինչ քաղաքի հիմնադրամի հաշվեհամար, ու անձամբ ասեն՝ ահա սրա վրա կփոխանցես փողը, հետո անձամբ ստանան ու ուտեն: Կարծում եք՝ Սերժիկն անձամբ է դատավորներին ու դատախազներին հրահանգել մարդկանց հակաճառելու համար դատել ու փակել դատարաններում, դա տեսագրել ու տեսագրությունը Նիկոլին է ուղարկե՞լ, որ հենց հեղափոխություն լինի, Նիկոլը դրանք տա ոստիկանությանն ու ԱԱԾ-ին, որպեսզի արդարադատությունը չուշանա երեւի: Այո՞:

Իսկապես կարծում եք, որ այդպես քյալ լինելով կարող էին պետություն զավթել, փողերի հոսքերին տիրել, գործարարներին կզացնել, քրեականներին մարդկանց վրա քսի տալ ու աշխատեցնել իրենց օգտին: Սերժիկենց դաստին լրիվ ե՞ք չակուջի տեղ դրել: Ու հիմա, «ինչու խոշորներին չեն բռնում» դժգոհությամբ ուզում եք ասել, որ հաստատ բռնելու հավես չկա՞:

Չնկարագրեմ այն սխեմաները, որոնցով գործել է սերժաբարո համակարգը, դա հստակ մշակած, զարգացված, կարգավորած, յուղած ու փայլուն աշխատող մեքենա է եղել եւ համանման համակարգերում դա միշտ այդպես է: Շնաձկներին, էն հրեշի ասածի պես «գլխից բռնելը» մի քանի ձեւով կարելի է անել, կարծում եմ: Մեկը հենց գնալ առեւանգելն է, քացու տակ գցելն է, շանտաժելն է, փաստաբանին, ՄԻՊ-ին ու դիտորդական խմբերին ներս չթողնելն է, տեսակցությունները արգելելն է, արգելափակելն է, քթից բերելն է, այնքան մինչեւ էշին քեռի կասեն, կխոստովանեն, կմուծվեն եւ այլն: Մյուսը՝ անմեղության կանխավարկածի եւ աթանեսյանների նկատմամբ կանխակալ հարգանքն է, օրինական հետաքննություն ապահովելն ու արդարադատության ապահովելն է: Առաջինը ինձ համար մերժելի է, թեպետ գիտեմ, որ շատերի համար շատ էլ հաճելի եւ ցանկալի է:

Բանն այն է, որ առաջին տարբերակը արագ արդյունքներ է տալիս ու ռիսկային է, իշխանության զավթման ռեցիդիվի իմաստով: «Արդյունք» բառը պայմանական օգտագործեցի: Անօրինական գործողություններով արդարության սահմանումը հերթական սպառնալիքն է լինելու մեր նվաճումների համար: Չի լինի, որ այսպես մտածողս ասեմ՝ լավ դե էս անգամ էլ խախտեմ օրենսդրությունը ու էլ չեմ անի, հորս արեւ...: Երկրորդը թանկ ու տեւական եղանակ է, այդ ընթացքում հանցագործները շանս են ունենում ճողոպրելու, լավ պաշտպանություն կազմակերպելու, հրեշտակվելու եւ լուսապսակվելու: Բայց երկրորդի դեպքում հետեւողականությունը կարող է քանդել ցանկացած դիմադրություն: Ի դեպ, օրինականը երբեք պարտադիր արդար չեմ համարել: Այս տեսանկյունից արդար քննության ապահովման համար, կամ արդարության ապահովման շահով առաջնորդվելիս շատ կարեւոր եմ համարում օրենսդրության անհրաժեշտ եւ անհետաձգելի փոփոխությունները: Բայց սա ուրիշ խոսակցություն է:

Սա ամենեւին կոչ չէ ոմանց, թե՝ «թողեք թող աշխատեեեեն...»: Ամենեւին: Հակառակը.«Ստիպեք թող աշխատեն»: Նույնիսկ դժգոհությունը, թե «խոշորներին թողած, մանրերին են բռնում», իրավապահ համակարգին ստիպելու համատեքստում եմ ընկալում, թեկուզ ակամա կամ զգացմունքային որակով ասված: Եկա ասեմ, որ այդ ստիպելը պիտի որակ ունենա նաեւ: Առանց պայմանական «մանրերի» ցուցմունքներն ու վերեւիններին դեմ ճշմարիտ վկայությունները արդյունք չեն տալու, կամ որակյալ արդյունք չեն տալու: Հազարավորներ, որոնք ռեժիմից տուժել են բազմիցս, ալարում են մի բողոք գրել իշխանության այս կամ ներկայացուցչին, կամ առավելեւս՝ վկայել այս կամ հանցանքը, որով իրենց են վնասել ու այդպես «աջ քաշելով» շարունակում են տուժել ու տուժել:

Բազահազարներ, ակնկալելով շուտափույթ բարեփոխումներ, բավարարվում են ընկերական եւ կոֆեական միջավայրում նվնվալն ու ողբալը: Շատերին թվում է, թե ենթադրյալ ամենափայլուն իրավապահ համակարգը պիտի հրաշքով ապացույցներ արարի, դնի գործերի մեջ: Հիմա, որ վերհիշենք, որ իրավապահ համակարգը բոլորովին էլ մաքուր չէ, դրանում ահագին մարդ հներից է, ու հեչ հավես չունի պատշաճ քննություն իրականացնելու, հասկանալի կդառնա, որ առանց որակյալ հանրային ճնշման մնալու ենք մանրերով կշտանալու հույսին: Նիկոլի ճնշումը ուղղակի կարող է քիչ լինել:

Նաեւ պիտի հաշվի առնել, որ մանրերը որքան էլ «իրենց վրա վերցնելով» պատրաստ լինեն գնալ-նստելու, շեֆին վարի չտալու, չեն դիմանալու, կամ՝ երկար չեն դիմանալու ու ծակվելու են, մեղմ ասած, պատմելու են խայտառակ իրականության մասին բաներ, որ շատերի մտքով չէր էլ անցնում: Վերջը իմանալու ենք, թե ինչպես են սրանք բռնաբարել երկիրը: Ասելիքս այն է, որ առանց տուժածների ակտիվ մասնակցության էլ սերժիզմի մետաստազները բացահայտվելու են, ուղղակի դրա համար ավելի շատ ժամանակ է ծախսվելու: