Կարող է՝ անփորձությունից ելնելով որոշ սխալներ են թույլ են տալիս հայ-ռուսական հարաբերություններում. Արամ Սարգսյանը` 100 օրվա գործունեության մասին

Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Գ. Սարգսյանը Tert.am-ի հետ զրույցում, ամփոփելով ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության 100 օրվա գործունեությունը, նշեց, որ սկզբունքայինն այն է, որ փորձում են ձերբազատվել անցյալի ախտից: Ինչ վերաբերում է արտաքին քաղաքականությանը, ապա նա ասաց. «Նիկոլ Փաշինյանն անընդհատ հաստատում է, որ հայ-ռուսական հարաբերություններն իր համար ամենակարևորն են, կարող է՝ անփորձությունից ելնելով իրենք որոշ սխալներ թույլ են տալիս: Դաշնակցի հետ հարաբերությունները պետք է լինեն ամբողջովին վստահելի և ամբողջական նպաստող մեր պետական և ազգային շահերին, մյուս երկրների հետ պետք է փոխշահավետ հարաբերություններ, բայց չպետք է կաշկանդեն մեր փոխհարաբերությունները հիմնական դաշնակցի հետ»:

- Պարոն Սարգսյան, ձեր հայացքները հայտնի են. Ձեզ գոհացնո՞ւմ է արտաքին քաղաքական ոլորտում, մասնավորապես, հայ-ռուսական հարաբերություններում այս ընթացքում արձանագրված վայրիվերումները: Հիշենք՝ Փանիկի դեպքեր, դրանց՝ սադրանք որակումը, ապա Խաչատուրովի ձերբակալություն, Լավրովի հայտարարություն, հետո Փաշինյանն ասում է՝ բոլորը պետք է ադապտացվեն նոր քաղաքական իրավիճակին՝ ռուսների համատեքստում: Մի խոսքով՝ կա կարծիք, որ այս հարաբերությունները լավագույն ժամանակները չեն ապրում:

-Գիտեք՝ միշտ կողմնակից ենք եղել բազմավեկտոր քաղաքականությանը, բայց որովհետև դաշնակցային հարաբերություններն առանձնահատուկ հարաբերություններ են, դրանք պետք է պահպանվեն և զարգանան: Այսօրվա դրությամբ Նիկոլ Փաշինյանն անընդհատ հաստատում է, որ հայ-ռուսական հարաբերություններն իր համար ամենակարևորն են, կարող է անփորձությունից ելնելով՝ իրենք որոշ սխալներ թույլ են տալիս: Բազմավեկտոր ասելով մենք նկատի ունենք հետևյալը. դաշնակցի հետ հարաբերությունները պետք է լինեն ամբողջովին վստահելի և ամբողջական նպաստող մեր պետական և ազգային շահերին, մյուս երկրների հետ և մյուս ուղղություններով պետք են փոխշահավետ հարաբերություններ, բայց չպետք է կաշկանդեն մեր փոխհարաբերությունները հիմնական դաշնակցի հետ:

-Ի՞նչ է նշանակում՝ անփորձությունից ելնելով:

- Այն, որ իրենք չեն տիրապետում բոլոր գործիքակազմին և հարցերին. դա գալիս է անփորձությունից, քանի որ չեն էլ եղել այդ բնագավառում կամ եթե եղել են կառավարող չեն եղել: Իհարկե, Խաչատուրովի հետ կապված մեծ սխալ է թույլ տրված, որովհետև եթե նրան պետք է մեղադրեին, ապա կար համապատասխան ընթացակարգ` հետ կանչել սեփական ներկայացուցչին, նրան արդեն ազատել այդ պաշտոնից, որ ՀԱՊԿ-ի հետ առնչություն չունենա, ներկայացնել նոր թեկնածու, ում շատ հասկանալի կարող է լինել բոլորի համար, նոր հետո իրավական գործողություններ իրականացնել: Արվեց հակառակը` մարդուն իր պաշտոնավարման ընթացքում ներկայացվեց մեղադրանք, որն առնչվեց ՀԱՊԿ-ի հեղինակության հետ, և դա Ռուսաստանի և Ղազախստանի կողմից ընկալվեց, որ իրավաչափ չէ և իր գործողություններն, իհարկե, վնաս են հասցնում այդ կազմակերպության հեղինակությանը: Այստեղ երեք բան կա. կա՛մ սա իրոք անփորձությունից էր, որ էֆորիայի մեջ փորձեցին արագ հարցերը լուծել, կա՛մ հակառակը` չհասկացան, թե ինչ են անում, երրորդը` հասկանալով արեցին: Ես չեմ կարող ասել, թե որն է եղել իրականում:

- Իսկ չե՞ք կարծում, որ Հայաստանի նման երկրին, որ դանդաղ պատերազմի, շրջափակման մեջ է, թույլատրված չէ ներքին քաղաքականությունը տարածել արտաքին քաղաքականության վրա:

-Այստեղ միանշանակ է, որ փոխհարաբերությունները, որոնք հիմա ձևավորվում են նոր պայմաններում, պետք է կարգավորվեն, ադապտացվեն, պարզաբանվեն, ես կարծում եմ, որ այդ շրջաննն ենք ապրում: Ինչ վերաբերում է տարածաշրջանում և աշխարհաքաղաքական այն գործընթացներին, որոնք ազդում են մեր պետության կարգավիճակի վրա, մենք իրավունք չունենք կատակներ կամ այսպես ասած՝ լոպազություն անելու: Մեկ տարուց ավելի անընդհատ զգուշացնում ենք՝ Նախիջևանի ուղղությամբ ինչ լարվածություն է, որը շարունակվում է, և կարծում ենք, որ պատահական չէ, այստեղ շատ կարևոր է, թե ինչ դիրքորոշում է ունենալու Ռուսաստանը իրադարձությունների վերաբերյալ: Նույնը Կասպյան ծովի գագաթաժողովին իրենց ընդունված որոշման հետ կապված, երբ մենք հստակ տեսանք, որ Ռուսաստանը որոշակի զիջումների գնաց Ադրբեջանին, Ղազախստանին: Մենք պետք է հասկանանք, որ մի կետն ենք ընդհանուր քաղաքականության, նրանք հաշվի են առնում իրենց սեփական շահերը, դրա համար որպեսզի «մուննաթ» չգանք, պետք է շատ ճշգրիտ որոշակի քաղաքականություն վարել: Այն ուղղությունները, որոնք հիմա գտնում ենք, որ ազդեցիկ են լինելու, այդ թվում ներքին քաղաքականությանը, այդ ուղղություններով պետք է ձևավորվեն համապատասխան մասնագիտական խմբեր, որոնք մշտապես պետք է աշխատեն այդ ուղղությունների հետ` Ռուսաստան, Չինաստան, Իրան, ԱՄՆ և Եվրոպա: Պետք է ոչ միայն սեփական կարողությունների վրա հույս դնեն, այլ ընդլայնեն այդ շրջանակը, մարդկանց ներգրավեն, որոնք իսկապես կարող են օգտակար լինել և միասին աշխատեն:

- Ներքին և արտաքին ոլորտներում ինչպե՞ս կգնահատեք, ի՞նչ տվեց այս հարյուր օրը, քրեական հետապնդում, իլյուստրացիա, կոռուպցիայի դեմ պայքար:

-Գլխավորը, ինչ որ տալիս է այս հարյուր օրը և Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքականությունը, այն է, որ մենք փորձ ենք անում ձերբազատվել անցյալի ախտից, դա մեզ համար շատ սկզբունքային նշանակություն ունեցող հարց է: Եթե այս աշխատանքը հետևողական և արդյունավետ լինի, մեր կուսակցությունը բազմիցս ասել է, որ մենք պաշտպանելու ենք այդ քաղաքական գիծն այնքան ժամանակ, որքան այս ախտից մեզ պետք է փորձենք ազատել: Ինչ վերաբերում է բարեփոխումներին, ապա այդ առումով փորձեր կան, ես կարծում եմ, որ նրանք դեռ շոշափում են բոլոր այդ մեխանիզմները, որպեսզի գտնեն համակարգի փոփոխության բանալին, որով, երևի թե, շատ ավելի անարյուն` նկատի ունեմ առանց ցնցումների, բայց էվոլյուցիոն ճանապարհով անցնենք տնտեսավորման նոր կացութաձևին, եթե դա էլ կատարվի, մենք լիովին կպաշտպանենք այդ քաղաքականությունը: Ինչ վերաբերում է «հաշվեհարդարին», ինչպես ոմանք փորձում են դա ներկայացնել, ես կարծում եմ, որ հատվածական գնահատականներ տալը վտանգավոր է: Հատվածական գնահատականը որոշակի սուբյեկտիվություն իր մեջ կարող է պարունակել, իսկ երբ տալիս ենք ամբողջական գնահատական, հատկապես, երբ գույքագրում ենք, թե ինչ ունենք, և ինչ է մնացել, դա հեշտ գործ է: Մեզ համար գլխավոր հարցերից մեկն այն է, թե պետական պարտքի առումով ինչ ենք ստացել, ինչ ենք ստեղծել: Մենք այսօրվա դրությամբ չենք կարող ասել, թե յոթը միլիարդ ստացած պարտքից ինչ ենք ստեղծել, քանի որ մեր վերլուծությունները, որ մենք ներկայացրել ենք չորս վարչապետներին, ցույց են տալիս, որ մենք բացարձակ միայն ու միայն կորուստներ ենք ունեցել, եթե խոսքը գնում է որևէ տնտեսական զարգացման ճանապարհին գումար ծախսելուն: Մենք առաջարկներ ենք ներկայացրել Նիկոլ Փաշինյանին, դեռ արձագանք չունենք: