Իր եկամտից ճոխ ապրող պետական պաշտոնյայի վրա չպիտի տարածվի անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը

«Առավոտ»-ն իր խմբագրականում գրում է․

Եթե որեւէ մեկը ինձ, ենթադրենք, մեղադրում է, որ ես շուկայից խնձորներ եմ գողանում, ապա ես բացարձակապես պարտավոր չեմ ապացուցել, որ նման «սեւ գործերով» չեմ զբաղվում: Իմ մեղքն ապացուցելու բեռն ամբողջապես ընկնում է մեղադրանքն առաջ քաշողի վրա: Դա կոչվում է «անմեղության կանխավարկած»: Ժամանակին պատգամավորներից մեկն ասել է, որ ընդդիմադիրները «ադրբեջական լրտեսներ» են եւ ավելացրել է` եթե այդ մեղադրանքի հետ համաձայն չեն, ապա թող ադբերջանական հատուկ ծառայություններից տեղեկանք բերեն, որ իրենք լրտես չեն: Իրականում ինքը` պատգամավորը պետք է տեղեկանք կամ այլ փաստարկ բերի` ապացուցելու համար, թե իր ընդդիմախոսները կատարել են այդ սարսափելի հանցագործությունը: Պետական պաշտոնյայի վրա, իմ կարծիքով, չպիտի տարածվի անմեղության անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը՝ այն դեպքում, եթե կասկած կա, որ նա ապրում է շատ ավելի ճոխ, քան թույլ են տալիս իր օրինական եկամուտները: Այդ դեպքում ինքը պիտի ապացուցի, որ իր «ճոխության աղբյուրներն» օրինական են: Դրա համար գոյություն ունի ՄԱԿ-ի համապատասխան կոնվենցիան «Կոռուպցիայի դեմ պայքարի մասին», որի 20-րդ հոդվածով անօրինական հարստացումը քրեականացվում է: Պետք է ասել, որ Արեւմտյան Եվրոպայի հիմնական երկները եւ Միացյալ նահանգներն իրենց Քրեական օրենսգրքում նման հոդված չունեն, իսկ Գերմանիան, Չեխիան, Նոր Զելանդիան եւ Ճապոնիան ընդհանրապես չեն վավերացրել վերոհիշյալ կոնվենցիան: Պատճառը պարզ է. այդ պետություններին որպես կանոն հաջողվում է «բռնացնել» կոռումպացված պաշտոնյաներին ավելի վաղ փուլերում. եթե հայտնաբերվում է, որ բարձրաստիճան չինովնիկը կաշառք է վերցրել, փող է լվացել կամ արտոնյալ պայմաններով բիզնեսով է զբաղվել, ապա բավարար են կոռուպցիայի դեմ պայքարի «սովորական» մեթոդները: Բայց մեր նման երկրներում մենք գործ ունենք արդեն կայացած փաստի հետ՝ ենթադրենք, 400 հազար դրամ աշխատավարձ ստացող պաշտոնյան կառուցել է մեկ միլիոն դոլարանոց դղյակ, եւ նրան պետք է «բռնացնել» արդեն այդ փաստի վրա: Դա հեշտ գործ չէ. եթե նման հարց ծագի, պաշտոնյան կարող է դիմել իր բիզնեսմեն ընկերոջն ու հետին թվով իբր «պարտք վերցնել» պահանջվող գումարը: Նա կարող է իր դղյակը գրանցել որեւէ բարեկամի անունով, իսկ հետո, երբ աղմուկն անցնի, նույն դղյակը «նվեր ստանալ» իր այդ բարեկամից: Վերջապես, կարող է ասել, որ հաջող խաղադրույք է կատարել խաղատանը: Եվ այլն: Դրա համար էլ նախատեսվում է անօրինական հարստացմանը զուգահեռ ընդլայնել հայտարարագիր ներկայացնող պաշտոնաների հետ կապակցված անձնաց ցանկը, ինչպես նաեւ բացառել կանխիկ գումարներով որոշ գործարքներ: Իհարկե, այդ ամենով հանդերձ հնարավոր է, որ աղմուկի առկայության դեպքում իրավապահները հայտարարեն, որ զբաղվելու են այդ գործով, կաշառակեր պաշտոնյան կգնա կաշառակեր քննիչի մոտ, նրանք լեզու կգտնեն եւ ամեն ինչ դրանով ավարտվի: Դրանից խուսափելու համար պետք են փոխադրանձ վերահսկողական մեխանիզմներ: Բայց դա արդեն այլ խոսակցության թեմա է: