Սերժ Սարգսյանի հուսահատ որոնումները

1in.am

Արտաքին ներդրումների փնտրտուքը Սերժ Սարգսյանին հասցրեց Արաբական Միացյալ Էմիրություններ, որի ղեկավարության հետ հանդիպումներում Սարգսյանը հայտարարում էր, որ Հայաստանը ցանկություն ունի ինտենսիվացնել երկկողմ տնտեսական հարաբերություններն ու ԱՄԷ ներդրումների հոսքը Հայաստան:

Սարգսյանի այցն Էմիրաթներ բավականին հետաքրքիր է՝ նկատի ունենալով այն, որ, օրինակ, տնտեսական խորհրդակցությունների այն շարքում, որ նա սկսեց 2016 թվականի փետրվարին և հասցրեց մինչև ապրիլի պատերազմ անցկացնել չորսը՝ Էմիրաթները բացակայում էին:

Սերժ Սարգսյանը խորհրդակցություններ անցկացրեց Իրանի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Ավստրիայի հետ տնտեսական կապերը զարգացնելու վերաբերյալ, բայց, ինչպես ցույց տվեցին հետագա զարգացումները, այդ ուղղություններով Հայաստանին կարծես թե որևէ առանցքային ներդրում չի սպասվում, այդ երկրները մեծ հետաքրքրություն չցուցաբերեցին Հայաստանում ներդրումներ անելու մասով՝ ամեն մեկն, իհարկե, իր պատճառներով:

Սերժ Սարգսյանի մոտ ակնհայտորեն ոչինչ չստացվեց և թերևս չէր էլ կարող ստացվել հոկտեմբերի սկզբին Նյու Յորքում կազմակերպված ներդրումային համաժողովում: Բանն այն է, որ այդ համաժողովից էական արդյունքներ ակնկալելու համար Հայաստանը պետք է մինչ այդ կատարեր համակարգային մի շարք կարևոր փոփոխություններ ոչ միայն իր տնտեսական քաղաքականության մակարդակում, այլ նաև արտաքին քաղաքականության: Քանի դեռ Հայաստանը կապված է խորտակվող տնտեսությամբ Ռուսաստանին, Հայաստանի տնտեսության մակույկը որևէ կերպ հետաքրքիր չի լինելու ոչ մի ներդրողի համար:

Եվ այս առումով Էմիրաթներ Սերժ Սարգսյանի այցն ինչ-որ իմաստով հուսահատ այց է, որովհետև եթե չստացվի նաև այդ այցը, ապա դժվար է պատկերացնել, թե Հայաստանն ինչ տարբերակով պետք է ապահովի այն «փոփոխությունները», որ Սերժ Սարգսյանը հռչակել է կառավարության փոփոխությամբ:

Ըստ էության ոչ մի գործնական դրսևորում չստացավ նույնիսկ մեկ տարի առաջ Սարգսյանի Չինաստան կատարած այցը, որտեղ ստորագրվեց երկկողմ բավական խոստումնալից հուշագիր, հարուստ բովանդակությամբ, սակայն ինչպես ցույց է տալիս հետագան՝ բավական աղքատ առարկայականությամբ և գործնականությամբ:

Պատճառը խորքում կրկին նույնն է՝ մեծ քաղաքականությունն ու տնտեսությունը շաղկապված են, ընթանում են զուգահեռ, բայց Հայաստանում դրանց ընթացքը ընդհատվում է, Հայաստանում դրանց միավորում է փակուղին, քանի որ Հայաստանն ըստ էության արտահայտում է մի գերակա շահ՝ Ռուսաստանի գերակա շահը: Ըստ այդմ, Հայաստանում կարող են զուգահեռ ընթանալ Ռուսաստանի քաղաքականությունն ու տնտեսությունը: Ու քանի որ Ռուսաստանի տնտեսությունը ներկայումս կրճատվում է արագ տեմպով, բնական է, որ Հայաստանում մնում է միայն ռուսական քաղաքականությունը, այն էլ՝ որևէ այլ քաղաքականության և տնտեսության ընթացք արգելափակելու նպատակով:

Եվ բանն այն չէ, որ Հայաստանը պետք է արտահայտի ոչ միայն Ռուսաստանի, այլ նաև ուրիշ շահեր, որպեսզի ստանա նաև այլ տնտեսական զուգահեռ հոսքեր: Հայաստանը պետք է արտահայտի իր շահը, և եթե դա տեղի ունենա, ապա այդ շահի համեմատությամբ, իհարկե՝ զանազան հեռավորությամբ, բայց կդիրքավորվեն այլ շահեր՝ տարածաշրջանային, համաշխարհային, կարճաժամկետ, երկարաժամկետ: Եվ այդ դեպքում արդեն Հայաստանում կձևավորվեն տնտեսա-քաղաքական միջազգային բազմաթիվ հոսքեր, զուգահեռ տնտեսա-քաղաքական ճառագայթներ, կձևավորվեն բազմազան մոտիվացիաներ, և ոչ թե Սերժ Սարգսյանը կունենա աշխարհով մեկ ներդրում փնտրելու անհրաժեշտություն, այլ ներդրումները կփնտրեն Սերժ Սարգսյանին կամ ավելի շուտ՝ Հայաստանը: