Համակարգը կաթվածահար է եղել. ինչ անել վաշխառու պաշտոնյաների դեմ
ՔաղաքականությունԱպօրինի հարստացման քերականացման նախաձեռնության շրջանակներում պայքար է տարվելու փոխառություններ ու տոկոսով փող տված և նվիրատվություններ ստացող պաշտոնյաների դեմ: Այս մասին այսօր ԱԺ նիստում Քրեական օրենսգրքում և Քրեական դատավարության մասին օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին փաթեթի քննարկման ժամանակ ասաց Արդարադատության նախարար Արփինե Հովհաննիսյանը:
Պատգամավոր Էդմոն Մարուքյանը հետաքրքրվեց՝ ի՞նչ մեխանիզմներով է բացահայտվելու փոխառություններ տվող պաշտոնյաների իրական գործունեությունը, անգամ մամուլում տեղեկություններ կան, որ որոշ պաշտոնյաներ տոկոսով փող են տալիս:
«Այո, իրավացի եք, փոխառությունների ձևակերպման երևույթը բավական տարածված է: Եվ այդ տարածվածությունը պայմանավորված է մի շատ կարևոր առանձնահատկությամբ, որ մենք այսօր ունենք, և բարեբախտաբար այս նախագծից հետո քննարկելու ենք այն նախագիծը, որն այդ խնդիրը լուծելու է: Երբ մենք նայում ենք հայտարարագիրը, տեսնում ենք, որ որևէ պաշտոնատար անձ փոխառություն է ստացել, ողջամիտ կասկած է ծագում, որ ինքը փոխառություն իրականում չի ստացել, այդ խնդիրը կարելի է լուծել մի դեպքում, երբ դու ստիպում ես, որ մարդն անկանխիկ եղանակով փոխառություն հանձնի կամ ստանա: Երբ ինքը դա անկանխիկ է անում, դու հստակ տեսնում ես՝ իրականում, կոպիտ ասած, փողը պարտքով է տվել, հիմա էլ վերադարձրել են, թե՞ ապրօրինի եկամուտ է օրինականացնում փոխառության միջոցով: Եթե դա կատարվում է անկանխիկ եղանակով, իրավասու մարմինն իրավունք ունի ստուգելու՝ արդյոք այն անձը, որը փոխառությունը տվել է, ի վիճակի՞ էր այդ փոխառությունը տալու, որ հիմա էլ հետ է ստանում»,- ասաց նա:
Ամենակարևոր գործիքը, որն, ըստ նախարարի, կլուծի փոխառությունների ու նվիրատվությունների հետ կապված խնդիրը, կանխիկ գործառնությունների սահմանփակումն է:
Պատասխանելով ԱԺ փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանովի հարցին, թե ի՞նչ են անելու այն դեպքում, երբ պաշտոնյան իր ունցվածքը, բազմաթիվ բնակարաններն ու ավտոմեքենաները գրանցում է ոչ թե ընտանիքի անդամների, այլ բարեկամների ու հարևանների վրա, Արփինե Հովհաննիսյանը պատասխանեց. «Մինչև զոքանչի մակարդակ փոխկապակցված անձանց շրջանակ ընդլայնել, աշխարհի ոչ մի երկիր չի արել դա: Ես ուսումնասիրել եմ աշխարհի փորձը: Մենք ընդլայնելու ենք մարդկանց շրջանակը, ում անունով պաշտոնատար անձը կարող է ձևակերպել ունեցվածքը՝ իր երեխաները, ամուսինը, ծնողները, գուցե գնանք ավելի՝ քույրեր, եղբայրեր: Բայց քանի դեռ մենք չենք անցել համատարած հայտարարագրերի ինստիտուտին, երբ մենք կկարողանանք ստուգել մեր բոլոր քաղաքացիների հայտարարագրերը, չկա որևէ երկիր, որը գնացել է այդ քայլին: Միակ երկիրը, որն այդպիսի բան արել էր և հետ կանչեց իր քայլը, եղել է Ռումինիան: Նրանք շրջանակը ընդլայնել էին, արդյունքում ամբողջ համակարգը կաթվածահար եղավ: Երբ դու սկսում ես անբնական ձևով սեղմել այդ շրջանակը, միևնույն է, պաշտոնատար անձն սկսում է գտնել այլ շրջանակ, երկրորդ շրջանակը, երրորդն ու չորրորդը, ում անունով կարող է դա անել»,- ասաց նախարարը:
Նա նշեց, որ վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է քրեական գործի շրջանակներում անդրադարձ կատարի, թե արդյոք դե ֆակտո այդ գույքի սեփականատերը պաշտոնատար անձն է, թե այլ անձ՝ կլինի զոքանչ, թե վարորդ:
Միաժամանակ, Արփինե Հովհաննիսյանն ասաց՝ այնպես չէ, որ այս մոդելի ներդրման դեպքում 100 տոկոսանոց արդյունք է ակնկալվում, բայց 70-80 տոկոսանոց արդյունք կարձանագրվի: Նախարարը նաև հավելեց, որ սա ինքնին հեղափոխական քայլ է մեր օրենսդրական դաշտում: