Այլևս չենք հանդուրժելու բիրդան աղաներին

Արա Ալոյանը գրում է․

Հայաստանը թանկ է ամեն ինչից, նույնիսկ մեր առողջությունից…
----------------------
Հայաստանի պետական արդյունավետ արտաքին քաղաքականության, դիվանագիտության բացակայության պայմաններում յուրաքանչյուր հայ, հատկապես՝ արտերկրում ապրող յուրօրինակ դեսպան է՝ անկախ դիվանագիտական կոչումից, աստիճանից: Մեր համահավաք ճակատագիրը մեզ դարձրել է վտարանդի, պանդուխտ, բայց մեր միտքն ու ճիգը դեռ ձգտում է միասնաբար փրկելու և զարգացնելու Մայր Հայրենիքը՝ Հայաստանի երրորդ հանրապետությունը…
Իհարկե, մենք այնքան երեխայամիտ ու մանկահավատ չենք, որ յան-ով տարբերվող բոլորին համարենք ազգային գաղափարախոսության, պետական մտածողության կրող, հատկապես երբ քիչ չեն եղել օրինակները, երբ հայը, պրոֆեսորը, որ նաև հայկական ազգանուն ունի արել կամ հայտարարել է այնպիսի բաներ, որոնք օրգանապես չեն տեղավորվում մեր ազգային տրամաբանության մեջ: Այո, պետք է ընդունենք նաև, որ մեզանում կան նաև այնպիսիք, որոնց ազգային գիտակցությունը վթարված է, արժեհամակարգը բաղկացած է շրջուն կենցաղավարությունից, հաճախ անգրագիտությունից: Նման հատկություններով են օժտված այն երևելի հայ գործիչները, որոնք Հայոց ցեղասպանությունը համարում են զավեշտալի իրադարձություն, իսկ ղարաբաղի մի քանի շրջաները Արցախի միջանկյալ կարգավիճակի դիմաց Ադրբեջանին հանձնելը՝ դիտարկում հայոց դիվանագիտության հնարավոր փայլուն հաղթանակ:
Արտերկրում ՀՀ դեսպանատների գոյությունը, ինչ խոսք, շատ կարևոր է ազգային պահպանման, հայաշատ սփյուռքի ուժերը համախմբելու, մեր հայրենակիցների ու քաղաքացիների իրավունքները տվյալ երկրում պաշտպանելու, երկկողմ բազմաբնագավառ հարաբերություններ կամրջելու, ամրապնդելու և զարգացնելու, Հայաստանը լավագույնս ներկայացնելու, բրենդավորելու, ներդրողներ գրավելու, Հայոց Դատը պաշտպանելու, հայոց մշակույթը, գիրը, տեսակը տարածելու և բազում այլ ազգանպաստ գործոնների տեսակետից: Բայց որքան կարողանում ենք տեղեկանալ մեր երկրի արտաքին դիվանագիտական կորպուսների աշխատանքի մասին, դրանք իրենց հարմարավետության, բարձրաշխարհիկ ու երանավետ կյանքի արանքում սակավադեպության սկզբունքով կազմակերպում են ինչ-ինչ թեմատիկ միջոցառումներ, մշակութային ոչ մեծ տրամաչափի արարողություններ, նախասիրական համերգներ և այլն: Որպես կանոն այդպես է և խոսքը ամենևին անձնավորված չէ: Չնայած անձերի մասով նկատեմ, որ ներհայաստանյան քաղաքականության, ներքին շրջանառության համար սպառված անհատներն են հաճախ գործողվում դիվանագիտական արտասահմանյան աշխատանքի: Եվ, պարզ է, չէ՞, որ կարևորը ոչ թե կենսափորձն է, գիտելիքնեն ու հմտություններն են, այլ գործող իշխանությանը հլու հնազանդ լինելը, յուրային ու հավատարիմ համարվելը, տարատեսակ գործարքների համար, հազա՜ր ներողություն, ժամանակավոր հարմարավետության դիմաց՝ ժամանակավոր գործիք ծառայելը…
Թվում է՝ իսկապես բացակայում է արտաքին քաղաքական հստակ օրակարգը, գործողությունների ռազմավարությունն ու հաշվետվության հստակ չափանիշները: Թեպետ, վստահ եմ, ինչ-որ հարցերում ինչ-որ մեկը ինչ-որ մեկի հաստատ հաշվետու է կամ, քրեական անձանց բառամթերքով ասած՝ ՛՛աչոտ՛՛ տալիս է: Մինչդեռ իրական հասցեատերը, որին պետք է հաշվետու լինել, պատասխան տալ՝ այս տաղանդավոր, բազմաչարչար ու հուսահատ հայ ժողովուրդն է, հայաստանցին է, որի հարկատվության հաշվին ծաղկում է գործող իշխանությունը մեր ու օտարի աչքի առջև՝ մեր ու օտարի աչքից հեռու:
Այլևս չենք ուզում խառնվել ներիշխանական առևտրին, որ այդպես էլ քաղաքակիրթ տուրևառություն չդարձավ, բայց այլևս չենք հանդուրժելու մեր չքավորության վրա գինարբուքներ կազմակերպողներին, բիրդան աղաներին, պարապախոս դիվանագետներին ու ապաշնորհ կառավարիչներին…Բայց մենք մեր սրված նյարդերով ու արյունահոսող, արտասվախառն օրերում հավասարապես տեսնելու ենք այլևս եվ մեր աչքի գերանը և դիմացինի աչքի փուշը, եթե իրատեսությունը նախընտրում ենք պայմանական կուրությունից: Որովհետև մեզ համար լույսը, լուսավոր տղերքը, լուսավոր ու վերածնված Հայաստանը թանկ է ամեն ինչից, նույնիսկ մեր առողջությունից…