Գազպրոմը նոր սխեմա է առաջարկում Հայաստանին

Նաիրա Հայրումյան, «Լրագիր»

Դեկտեմբերի 31-ին լրացել է Վրաստանի եւ ռուսական «Գազպրոմ-էքսպորտի» միջեւ ստորագրված պայմանագրի ժամկետը, սակայն կողմերը նոր պայմանների շուրջ դեռ չեն պայմանավորվել, գրում է Նովոստի Գրուզիան: Էներգետիկայի նախարարի տեղակալ Մարիամ Վալիաշվիլիի հայտարարության համաձայն՝ վրացական կողմը դեկտեմբերի 23-ի վերջին հանդիպումից վերադարձել է չհամաձայնեցված դիրքորոշմամբ: Նրա խոսքով, բնական գազի տարանցիկ փոխադրումն իրականացվում է սովորական ռեժիմով, սակայն նոր պայմանագրի պայմաններով վրացական կողմը ցանկանում է առավելագույն արդյունքի հասնել:
Վալիաշվիլիի խոսքով, առավելագույնը արդյունքը, հնարավոր է, լինի տարանցիկ փոխադրման դիմաց վճարի մոնետիզացիան, սակայն ընդունելի պայմաններով, կամ էլ վերադարձ նախկինում գործող պայմանագրին:
Ներկայում Վրաստանն իր տարածքով Հայաստան գազ փոխադրելու դիմաց ստանում է ընդհանուր ծավալի 10 %-ը:
Հատկանշական է, որ այսօր՝ 2017 թվականի առաջին աշխատանքային օրը, վարչապետ Կարեն Կարապետյանն ընդունել է Իրանի եւ Թուրքմենստանի դեսպաններին եւ նրանց հետ էներգետիկ համագործակցության հարցեր քննարկել:
Մի կողմից Վրաստանն ու Ռուսաստանը չեն կարողանում պայմանավորվել դեպի Հայաստան ռուսական գազի փոխադրման գնի շուրջ, մյուս կողմից Հայաստանն Իրանի հետ բանակցում է էներգետիկ համագործակցության շուրջ:
Չի բացառվում, որ քննարկվում է դեռ վաղուց հայտարարված սվոփ տարբերակը, որով Իրանը Հայաստանին «Գազպրոմի անունից» գազ է մատակարարում, իսկ Ռուսաստանն «Իրանի անունից» գազ է մատակարարում այլ գնորդի: Հնարավոր է, այդ գնորդը լինի Թուրքմենստանը, որն իր վառելիքի մեծ մասը վաճառում է Չինաստանին:
Այսպես թե այնպես, այն, որ արդեն 9-րդն օրն է՝ Հայաստանը գազ է ստանում առանց երկարաձգված պայմանագրի, կարող է վկայել, որ տարածաշրջան գազի մատակարարման սխեման կարող է արմատապես փոխվել: Անկասկած, Գազպրոմը չի կարող թույլ տալ Իրանին գազ մատակարարել Հայաստանին՝ չնայած Երեւանի համար դա կլիներ ամենատրամաբանական տարբերակը: Այդ պատճառով բարդ սխեմաներ են մտածում, որ Գազպրոմը հանկարծ շահույթ չկորցնի, ինչպես ասում էին բարձրաստիճան հայ պաշտոնյաները: Ավելի լավ է պարտվեն Հայաստանն ու Վրաստանը:
Երեւանը կաջակցի՞ Ռուսաստանի առաջարկած բարդ սխեմային: