Անսպասելի շրջադարձ․ պատվիրատուն Ապե՞րն է

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2003 թվականի դեկտեմբերի 27-ի համարում

Տիգրան Նաղդալյանի գործի դատաքննությունը վերաքննիչ դատարանում ոմանց համար չափազանց անցանկալի ընթացք է ստանում: Թե ինչու հանկարծ ամբաստանյալները սկսեցին ներկայացնել Արմեն Սարգսյանի մեղքը հերքող հանգամանքներ, այլ խոսակցության նյութ է:

Նկատենք միայն, որ Սարգսյանի արդարացման դեպքում նրանցից ոչ մեկի մեղքը ոչ թեթեւանում է, եւ ոչ էլ ծանրանում: Այսինքն, նրանք դրանում շահ չունեն: Քիչ հավանական է նաեւ իշխանամետ լրատվամիջոցների վարկածը, թե՝ նրանց վրա «աշխատել են»: Աշխատողները, նախեւառաջ, առաջին ատյանում կաշխատեին, բացի այդ՝ նրանց վրա աշխատելն այսօր դյուրին չէ՝ նրանք լավ մեկուսացված են եւ վերահսկելի են իշխանությունների կողմից: Առավել հավանականն այն է, որ առաջին ատյանում ամբաստանյալներին տրված խոստումները նրանց կարծիքով չեն կատարվել, ուստի նրանք որոշել են վերաքննիչում ասել ճշմարտությունը:

Երեկ ճշմարտությունն ասելու հերթը Գեղամ Շահբազյանինն էր: Դատավարության մասնակիցների հարցերին տրված նրա պատասխաններն անակնկալի բերեցին ոչ միայն 3 մեղադրողներին, այլեւ 3 դատավորներին, որոնք նման շրջադարձի հավանաբար չէին սպասում: Հենվելով Շահբազյանի այն ցուցմունքի վրա, որտեղ նա ասում էր, թե Լյովան առաջարկել էր 50 հազարով կատարել սպանությունը, իսկ Ապերը գումարի չափը բարձրացրեց 100 հազարի, Ա. Սարգսյանը հարցրեց. «Բա չմտածեցի՞ր՝ հո հիվանդ չի՞ էս Արմեն Սարգսյանը, որ Լյովայի 50 հազարից հրաժարվեց, Ապերի 100 հազարին համաձայնեց»:

Գեղամ Շահբազյանն ասաց. «Բացի էդ պահը էլի շատ պահեր կային, որ ես չէի հավատում Ապերի ասածին, թե դու ես փողը տվողը»: Մասնավորապես, իրեն կասկածի տեղիք է տվել այն, որ հենց սպանության օրը Ապերը չի տվել փողը՝ ձգձգել է, իր հետ գնացել է Արարատ: Արմեն Սարգսյանը հետաքրքրվեց, թե դեկտեմբերի 30-ին, որ Ապերի հետ եկել էին իր տուն՝ փողը տանելու, Գեղամը, որ մեքենայի մեջ նստած էր, չի՞ տեսել իրեն՝ ինքն Ապերին ուղեկցել է մինչեւ մեքենան, անգամ դարպասից դուրս է եկել: Պարզվեց՝ Գեղամը ոչ միայն տեսել է, այլեւ նրանց խոսակցությունն էլ է լսել. «Ապերն ասում էր՝ կբերեմ կտամ, մինչեւ ամսվա վերջ կտամ»: Այս խոսքերը շոկի մեջ գցեցին բոլորին:

Արմեն Սարգսյանը շվարեց. «Բա, ինչո՞ւ առաջին ատյանում չէիր ասում, Գեղամ, ինչո՞ւ բերիր այստեղ հասցրիր»: «Չէին հարցնում՝ չէի ասում»,- արդարացավ Շահբազյանը: Հարցերին պատասխանելիս Գեղամ Շահբազյանն այլ մանրամասներ էլ պատմեց: Նախ, ասաց, որ երբ Լյովան հրաժարվեց պատվերից, ոչ թե ինքն է գնացել Ապերի մոտ եւ առաջարկել, որ նա Արմենից ճշտի պատվերը, այլ Գրիգոր Պետրոսյանին պատմել է իր եւ Լյովայի խոսակցության մասին, վերջինս էլ պատմել է Ապերին: Արտասահմանից վերադառնալուց հետո Ապերն իրեն կանչել է, խոսել են 2 գործերի մասին (կարճված), հետո Ապերը հարցրել է` «էդ ի՞նչ գործա ասել Լյովան» եւ խոստացել է ճշտել ու իրեն պատասխանել՝ անե՞ն, թե՞ ոչ:

Գեղամը ենթադրեց, որ Ապերն իր փողային հնարավորություններն էր ճշտելու: Իսկ թե ինչու են ավանսով սպանություն արել, ասաց, որ իրենք Ապերի նկատմամբ վստահություն ունեին՝ մինչ այդ նա պարտաճանաչ վճարել էր: Ընդհանրապես «հարուստ տղա էր»՝ փող, լավ մեքենաներ ուներ: Խումբը ձեւավորվել էր Ապերի ցանկությամբ՝ «գողություն, ավազակություն» անելու նպատակով: Ապերը ոչ միայն հանցագործությունների պատվերն էր տվել, այլեւ ասել էր, թե ինչ պատճառով են խփելու Նաղդալյանին, իսկ երբ Գեղամը հարցրել էր Ապերին, թե՝ Արմե՞նն է պատվիրատուն, վերջինս ասել էր. «Արմենի անունը չտաս, ես իմ մորաքրոջ տղայի վրեժն եմ լուծել»:

Ցուցմունքն այնքան անսպասելի էր, որ մեղադրողներն ու դատավորները ձեռուոտ ընկան: Մեկ հարցնում էին՝ նախաքննության ժամանակ ազա՞տ ես կամքդ արտահայտել («այո»), մեկ ճշտում էին. «Իսկ հիմա մտքովդ անցնո՞ւմ է, որ պատվիրատուն Արմեն Սարգսյանն է»: Պատասխանը հստակ էր. «Չէ, չի անցնում»: Հետո ասածները հաստատելու համար ասաց. «Թե մի սուտ բան եմ ասում, թող հելնի չորսից մեկն ասի, որ սուտ է»: Ոչ ոք ծպտուն չհանեց: Շահբազյանի կարծիքով, իր նախորդ ցուցմունքները շատ չեն տարբերվում վերաքննիչում ասածից՝ ուղղակի այն ժամանակ ուզեցել է տղերքին օգնի, մտածել է, որ այդպես ասի՝ լավ կլինի, բայց լավ չի եղել, ինչ-որ մանրամասներ չի ասել:

Նա եւս հաստատեց Ֆելիքս Առուստամյանի ասածը, որ Տիգրան Նաղդալանին իրենցից բացի այլ հետեւողներ էլ կային՝ մի «Նիվա» եւ «Վոլգա»: Եվ չնայած վերաքննիչ բողոքում գրել էր, թե ինքն ընդամենը ծանոթացրել է պատվիրատուին կատարողների հետ, ուստի օժանդակող չէ, խոսքը վերջացրեց նրանով, որ շատ է զղջում, որ սպանություն է կատարել՝ օժանդակել է, ընդունում է մեղադրանքը: Դատարանը գտավ, որ նրա ցուցմունքների միջեւ էական հակասություններ կան, եւ որոշեց հրապարակել նախաքննական եւ առաջին ատյանի դատարանում տված ցուցմունքները:

Հրապարակումից հետո հայտարարությամբ հանդես եկավ Շահբազյանի պաշտպան Հրաչ Հակոբյանը՝ առաջարկելով նրա նախաքննական ցուցմունքն ապացույց չդիտել, քանի որ նրան հարցաքննել են օրենքի խախտումով՝ բերման են ենթարկել զենքի մասով, սակայն հարցաքննել են ոչ թե որպես կասկածյալ, այլ վկա: Եվ դա արել են, որպեսզի իր իրավունքներին չծանոթացնեն եւ նա չկարողանա հրաժարվել ցուցմունք տալուց: Հաջորդ նիստը կկայանա երկուշաբթի. ցուցմունք կտա Արմեն Սարգսյանը: