Ընտանեկան բռնության դեպք Երևանում
Հասարակություն«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Ընտանիքը լավ բան է: Հատկապես` հայկական ընտանիքը, որն իրենով դարեր շարունակ ներկայացրել է մեր կորսված պետականության մոդելը և որպես հասարակական առաջին օղակ, պահել է ազգն ու ազգային ինքնությունը: Ոչ ոք չի ժխտում այս փաստը և այս առումով չի թերագնահատում մեր ընտանքի առանցքային դերը:
Բայց որքան էլ իդեալականացնենք հայ ընտանիքը, այնուամենայնիվ մի բան աներկբա է. այնքան ոչ առողջ հարաբերություններ են թաքնված նրա ծալքերի մեջ, այնքան ախտածին երևույթներ կան նրա շերտերում, որ պարզապես հիվանդացնում են այնտեղ ապրող մարդուն` երեխային: Ու ապագայում մենք ունենում ենք հոգեբանորեն թույլ, հաճախ հիվանդ քաղաքացի, որը շալակում ու սեփական կյանք է տանում ծնողների, ընտանիքի բեռը: Ինքն էլ դառնալով ընտանեկան այդ ախտաբանության շարունակողն ու պահապանը:
Ընտանեկան բռնությունների մի ցցուն դեպքի հանդիպեցինք: Չորս երեխաների մայր, մասնագիտությամբ հոգեբան Նաիրա Սմբատյանը բախեց խմբագրության դուռը: Նա ամուսնու ընտանիքում, վերջինիս ծնողների հետ ապրում է զոհի կարգավիճակով: Կամ ստրուկի պես: Ֆիզիկական և հոգեբանական բռնություններն ամենօրյա երևույթ են նրա կյանքում:
Նման ընտանիքների գոյությունը ցավ է մեզ համար, մեր հասարակության համար:
Բայց ահա, որ այսպիսի ընտանիքների մեջ, ամուսինների հարաբերություններին միջամտում է պաշտոնյան, ու բռնում է ծանր կողմը, այսինքն` դառնում է բռնարարքների հեղինակ ամուսնու լծակիցը կամ հովանավորը, ամեն օր չէ, որ կհանդիպես: Ոչ թե նրա համար, որ մեր պաշտոնյաները լավն են: Պաշտոնյաներն էլ են մարդ` իրենց լավ ու վատ կողմերով: Պարզապես այս հարցը մի նուրբ կողմ ունի. նա էլ աղջիկ ունի, ու իր աղջիկն էլ հանկարծ ու հայտնվեց նման իրավիճակում: Ու անմիջապես մեղա ես գալիս Տիրոջ առաջ ու լավագույն դեպքում գոնե ջանում ես ձեռնպահ մնալ:
Բայց այս դեպքում այդպես չեղավ: Նաիրա Սմբատյանի և Արա Խաչատրյանի ընտանեկան հարցերին միջամտեց ո՞վ` Երևանի փոխքաղաքապետ Վահե Նիկոյանը: Իսկ այս ամուսինները միասին ապրում էին 2000 թվականից, ունեն չորս երեխա: Աղջիկները մեծ են` 15, 14, և 10 տարեկան են: Փոքրը` տղան, երեք տարեկան է:
Նաիրայի ասելով, ամուսինը և հատկապես ամուսնու ծնողները հատուկ և նպատակամղված աշխատանք են տարել աղջիկների հետ և վերջին շրջանում դա արդյունք տվել է: Աղջիկներն արդեն անցել են հոր, տատ ու պապու կողմը և «թողել» մորը:
Իսկ վերջին դեպքն այսպես եղավ: Հունվարի 4–ին Նաիրան կրկին դաժան ծեծի ենթարկվեց ամուսնու կողմից: Ստիպված պատսպարվեց ծնողների մոտ: Երեխաներին նրան չտվեցին: Նաև` երեքամյա որդուն: Մայրն ամեն ինչ արեց, որ գոնե որդին իր հետ լինի: Ապարդյուն: Ստիպված սպասեց այնքան, մինչև փոքրիկին բերեն մանկապարտեզ: Նա հաճախում էր քաղաքապետարանի թիվ 31 մանկապարտեզ:
Մայրը գնաց մանկապարտեզ, որպեսզի փոքրիկին տուն տանի: Բայց ի՞նչ տեսավ` փոխքաղաքապետ Վահե Նիկոյանի հրահանգը կար արդեն` երեխային չտալ մորը. միայն հայրն իրավունք ուներ նրան վերցնել մանկապարտեզից:
Եվ գիտե՞ք, թե ինչու էր մեր փոխքաղաքապետը իր բան ու գործը թողած, կարծես մեր մայրաքաղաքում անելու ուրիշ ոչինչ չկար, զբաղվում այս մարդկանց նեղ անձնական, այս ընտանիքի խիստ ինտիմ ու նուրբ գործերով: Ու որոշում է, թե փոքրիկ տղան մո՞ր հետ ապրի, թե` հոր:
Վահե Նիկոյանը ընդամենը Արա Խաչատրյանի դասընկերն է: Այսքանը:
Լավ, հարգելի պաշտոնյա, պաշտոնը հո ապերոյական հարցեր լուծելու համար չէ: Այս երկիրը, ավելի որոշակի` այս քաղաքը, քեզ ավելի լուրջ բաների համար է վստահել:
Կամ` դու այդ ո՞ր իրավունքով ես երեխային զրկում մորից կամ մորը զրկում երեխայից: Դա քո՞ ուզել–չուզելով պետք է լինի, թե` դատարանի որոշումով: Միայն չասես, թե դատարանը դու ես:
Կամ եթե բռնարարք թույլ տվողը` կնոջը ծեծողը քո ընկերն է, ոչի՞նչ. նրան պատիժ չի՞ հասնում: Այս հարցում է՞լ պատասխանատվությունը զոհի վրա է, որովհետև քո ընկերոջ զոհն է:
Լավ, էլ չխորանանք այլ մանրամասնությունների մեջ: Չնայած այդպիսիք կան: Պարզապես ամբողջացնենք պաշտոնյայի այս հազվագյուտ կերպարն այսքանով ու վստահ լինենք, որ թե մանկապարտեզի տնօրինությունը, թե նաև ոստիկանությունը կկարողանան զանց առնել պաշտոնյայի կամայականությունը, որքան էլ աշխատանքի բերումով կախվածություն ունենան նրանից:
Պաշտոնեական կախվածությունը գոնե պետք է շրջանցի մոր ու երեխայի հարաբերությունը: Որովհետև այն սուրբ տարածք է: Այս հարցին զգուշությամբ պետք է մոտենա յուրաքանչյուր ոք` լինի մանկապարտեզի տնօրեն, լինի թաղապետարանի համապատասխան աշխատակից, թե լինի ոստիկան, ումից պաշտպանություն էր հայցում հուսահատ մայրը:
Հ.Գ. «Փաստը» հետևողական է լինելու և անդրադառնալու է դաժանորեն ծեծող ամուսնու կողմից չորս երեխաներին տեսնելու իրավունքից զրկված մոր իրավական քայլերին: