Կոշտ փոփոխություն՝ վարչապետի կողմից

ԼՐԱԳԻՐ․ Կենտրոն եւ Շենգավիթ վարչական շրջանների հարկային տեսչությունների սպասարկման տիրույթում աշխատող գործարար շրջանակները ահազանգում են կանխավճարների վերաբերյալ հարկայինի աշխատակիցների համառ հորդորների, նաեւ խնդրանքների մասին: Հարկայինի աշխատակիցները գործարարներին խոստանում են կանխավճարի հարցով դիմել վերջին անգամ, եթե նրանք փետրվարին կատարեն այդպիսի վճարումներ:
Թե ինչով է պայմանավորված հարկային այդ տեսչությունների աշխատակիցների այդօրինակ պահվածքը, թերեւս դժվար չէ կռահել՝ բյուջեն ունի հավաքագրման խնդիր: Առավել եւս, որ իշխանությունը պաշտոնապես ընդունել է, որ նախորդ տարվա բյուջեն թերակատարվել է մի քանի տասնյակ միլիարդ դրամով: Դա էլ բացատրվում է նրանով, որ 2016 թվականի տնտեսական աճը չի եղել նախատեսվածի չափ:
Նախօրեին, տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների նախարար Սուրեն Կարայանը հայտարարել էր, որ հունվարին ունեցել ենք նախորդ տարվա համեմատ տնտեսական ակտիվության բավական բարձր ցուցանիշ՝ 6 տոկոս: Ըստ նախարարի, այդ ցուցանիշը հիմք է տալիս հուսալու, որ տարվա համար իրատեսական կլինի նախատեսված 3,2 տոկոս աճը:
Հունվարին տնտեսական ակտիվության աննախադեպ ցուցանիշը պետք է ենթադրի, որ հարկային մուտքերի հարցում չպետք է լիներ հավելյալ լարվածություն, հետեւաբար հարկային տեսչությունների աշխատակիցները չպետք է խեղդեին գործարարներին կանխավճար տրամադրելու հորդորով:
Ավելին, բացառված չէ նույնիսկ, որ հունվարի տնտեսական ակտիվության բարձր ցուցանիշը պայմանավորված է նաեւ նրանով, որ նախորդ տարեվերջին չի դրվել բիզնեսից ամեն գնով հնարավորինս շատ փող հավաքելու եւ բյուջեի թերակատարումը հնարավորինս նվազեցնելու խնդիր: ՊԵԿ-ը գուցե համեմատաբար ազատ է թողել բիզնեսը, ինչն էլ գուցե հանդիսացել է հունվարի ակտիվության աճի գրավականներից մեկը:
ՊԵԿ աշխատանքը Հայաստանում հոկտեմբերին տեղի ունեցած կառավարության փոփոխության եւ դրանից հետո զարգացումների առանցքային հանգամանքներից մեկն է: Կառույցի թե տնտեսական, թե քաղաքական կարեւորությունը չունի ավելորդ մեկնաբանության կարիք: Նոր կառավարությունը բարեփոխումների իր հռետորաբանության եւ քայլերի մեջ փորձում է մեծ տեղ տալ ՊԵԿ աշխատանքին:
Օրերս էլ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը հայտարարեց, որ «ՊԵԿ-ում փոփոխությունների առնչությամբ իրենց տրամադրվածությունը շատ ավելի կոշտ է, շատ ավելի խորը եւ շատ ավելի ֆունդամենտալ»:
Այդուհանդերձ, այդ փոփոխությունների մասով պատկերը հարաբերական է եւ հակասական: Կան փոփոխություններ, որոնք բավական նկատելի եւ շոշափելի են, միաժամանակ կան նաեւ երեւույթներ, որոնք անփոփոխ են կամ փոխվում են միայն ծավալները:
Այստեղ իհարկե կա ՊԵԿ համակարգի աշխատակիցների պատկերացումների, աշխատանքային ունակությունների խնդիրը: Ի վերջո, ՊԵԿ աշխատաոճի փոփոխության հարցում միայն վարչահրամայական մեթոդը չի կարող լիարժեք արդյունավետ լինել, հատկապես նկատի ունենալով Հայաստանում իշխող համակարգի բնույթը:
Այդ առումով հատկանշական է հարեւան Վրաստանի օրինակը, որտեղ հարկային եւ մաքսային համակարգի փոփոխությունները «վարդերի հեղափոխության» տպավորիչ ձեռքբերումներից մեկն էին: Այդ ձեռքբերմանը Վրաստանի նախագահ Սահակաշվիլին հասավ ոչ միայն վարչահրամայական մեխանիզմի վերակառուցմամբ, այլ նաեւ համակարգերում կադրային մեծամասշտաբ փոփոխության՝ գործնականում համակարգի գրեթե ամբողջ կազմերը փոխելու, նոր աշխատողներ ներգրավելու միջոցով:
Ամեն ինչ հարաբերական է իհարկե, եւ կազմի այդօրինակ փոփոխությունը կարող է արդյունավետ ու որակական փոփոխություն բերել, եթե փոխվում են այդ կազմի առաջ դրվող խնդիրները եւ առաջնահերթությունները: