«Երկու պլան կա»․ Աշոտ Մանուչարյանը բացում է փակագծերը

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է Ղարաբաղ կոմիտեի նախկին անդամ Աշոտ Մանուչարյանը

– Պարոն Մանուչարյան, այս ընտրություններով մեր երկիրն ո՞ւր կարող է գնալ:

– Երկու պլանավորում կա` կապված ընտրությունների հետ: Մեկն այն է, ինչ մեզնից դուրս է, ինչ մեզ հրամցվել է 30 տարի առաջ, երբ կանգնած էինք քաղաքակրթական ընտրության առջև: Մեզ մեր արևմուտքի «բարեկամներն» առաջարկեցին ներկա մոդելն ու ասացին, որ այն շատ արդյունավետ համակարգ է: Մեր այդ` «խորհրդատուներն» ասացին, որ այսպես է պետք կառուցենք երկիրը: Եվ մենք մտանք ընտրությունների գործընթացի մեջ, ձևավորեցինք բազմակուսակցական համակարգ և այլն, և այլն:
Արդյունքում այսօր ունենք մի իրավիճակ, երբ 25 տարի է մենք ընտրում ենք այն ուժին, որին ամենից շատ ատում ենք: Սերժ Սարգսյանը հիմա ի՞նչ է ասում մեզ: Ասում է` հաղթելու է «Հանրապետական» կուսակցությունը: Եվ բոլորս էլ գիտենք, որ այդպես է լինելու: Որովհետև ամենից շատ ժողովուրդն ատում է «Հանրապետական» կուսակցությանը:
Եվ ամենակարևորը` եվրոպական նույն կառույցները, որ մեզ հրամցրել են այս համակարգը, գրանցում են, որ, իրոք, մեր ժողովուրդն այնքան աննորմալ է, որ 25 տարի ընտրում է ամենաատելիներին, որոնք անդադար կողոպտում են երկիրը:

– Ասում եք` 30 տարի առաջ մեզ հրամցրեցին այս համակարգը: Իսկ մենք այլ տարբերակ ունեի՞նք, կարո՞ղ էինք այլ ուղղությամբ գնալ:

– Անկասկած, կարող էինք: Մենք մեր կառավարման համակարգը ձևավորել էինք դեռևս 1988–1990 թվականներին, երբ կար կազմակերպված ժողովուրդ: Այդ համակարգն ապահովում էր երկրի անկախությունը, նրա արդյունավետ կառավարումը և ժողովրդի մասնակցությունն այդ կառավարմանը: Որևէ մարդ դուրս չէր մնում երկրի կառավարումից: Բոլորը մասնակցում էին իրենց կոմպետենտության, իրենց հնարավորությունների շրջանակներում:
Ամենակարևորը` հասկանում էին երկրի զարգացման ընդհանուր ուղղությունը որն է, կողմնակից էին դրան և իրականացնում էին այն: Սա շատ կարևոր վիճակ է, և այն, ըստ էության, պատմության ապագան է:
Այսօր մարդկությունը այս հարցերն է դնում իր առջև և փորձում է անցնել կառավարման նոր համակարգի: Այս մասին մարդիկ արդեն խոսում են ամենուր` Եվրոպայում, Ամերիկայում, այլուր: Ընդգծում են, որ գործող համակարգն անընդունելի համակարգ է և նրա համար է, որպեսզի մանիպուլյացնեն մարդկանց` ժողովուրդներին և պահպանեն գոյություն ունեցող աշխարհակարգը: Երբ աշխարհի ողջ հարստությունը և իշխանությունը կուտակվում է մեկ կետում, իսկ ժողովուրդները կողոպտվում ու շահագործվում են:

– Իսկ այդ մոդելն ինչպե՞ս կարելի է կոչել, որը ձեր ասելով կարող էինք ունենալ 1988–ին: Անուն ունի՞ այն:

– Աշխարհի կառավարող շրջանակները, որոնք տպում են գրքեր, նկարահանում են ֆիլմեր, ղեկավարում են ինֆորմացիոն համակարգերը և այլն և այլն, չէին կարող թույլ տալ, որ այն անուն ունենար: Բայց եթե մենք ցանկանանք, կարող ենք կոչել այսպես` ժողովրդի կառավարում:
Իսկ որ ասում են ժողովրդավարություն, կեղծիք է. այն պատրանք է ստեղծում, որ իբր թե ժողովուրդը մասնակից է երկրի ղեկավարմանը:

– Իսկ ձեր նշած համակարգի պարագայում իշխանություններն ինչպե՞ս պետք է ձևավորվեին` ո՞չ ընտրություններով:

– 1988–1990 թվականներին իշխանությունն իրականում ձևավորվում էր: Եվ տեսնում էինք, թե ինչպես: Ի հայտ, բեմահարթակ էին գալիս այս կամ այն բնագավառից, այս կամ այն ուղղությանը հարող համապատասխան կարողություններ, գիտելիքներ, մասնագիտական որակներ ունեցող մարդիկ: Դեռ խորհրդային ժամանակներում կային աշխատավորական կոլեկտիվների խորհուրդներ: Ամեն մի գործարան, բացի տնօրինությունից, ուներ այսպիսի խորհուրդ, որը կազմված էր լավագույն մասնագետներից` լավագույն բանվորներից, ինժեներներից: Այս խորհուրդների ղեկավարները այն թվերին ժողովրդական շարժման կողմից հրավիրված էին որպես երկրի տնտեսության կառավարող մարմիններից մեկը:
Այսինքն` երկրի զարգացման ստրատեգիան և վերահսկողությունն իրականացվում էր այսպիսի ժողովրդական մարմինների միջոցով: Իսկ այն ադմինիստրացիան, որ այսօր գոյություն ունի, զուտ կատարող է:

– Դոնալդ Թրամփի ընտրությունն ի՞նչ ցույց տվեց, որ իրո՞ք փլուզվում է երկրների կառավարման ժողովրդավարական, ձեր ասած` ախտավոր, համակարգը:

– Առայժմ աշխարհը բուռն բախումների մեջ է: Թրամփի ընտրությունը ցույց տվեց, որ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներն այսօրվա համաշխարհային կարգի իրականացման թիվ մեկ գործիքն են: Մյուսներն առավել ենթակա են նրան:
Եվ` մեկ էլ այս երկրում կատարվում է մի բան, երբ մի շրջանակ վերցնում է իշխանության կարևորագույն լծակը և փորձում է նրանով այլ ուղղությամբ տանել թե Միացյալ Նահանգները, շատ առումներով` թե նաև մարդկությանը: Քանզի Միացյալ Նահանգներն աշխարհի ամենաազդեցիկ երկիրն է:
Բայց կհաջողվի՞ այն, թե` ոչ, ցույց կտա ապագան: Որովհետև աշխարհով մեկ հուժկու բախումներ են տեղի ուենում: Տեսնում են ցույցեր, երթեր, գործողություններ` կապված Միացյալ Նահանգների հետ, սկսած Ավստրալիայից ավարտված Լատինական Ամերիկայով, Եվրոպայով, Աֆրիկայով: Որովհետև շատ կարևոր բան է տեղի ունենում. համաշխարհային կառավարման կարևորագույն լծակը կարող է մի ձեռքից անցնել մյուսը:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: