«Ձեր կողմից ղեկավարվող օբեկտը հեռու է Եկեղեցի կոչվելուց»․ կարգալույծ եղած աբեղայի սկանդալային նամակը Գարեգին Բ-ին

Asekose-ն հրապարակել է Գերմանիայում բնակվող կարգալույծ հոգևորականի նամակը՝ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին, միաժամանակ պատրաստակամություն հայտնելով հրապարակել Մայր Աթոռի պատասխանը կամ պարզաբանումը։

Ն. Ս. Օ. Տ. Տ. ԳԱՐԵԳԻՆ Բ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻՆ

Վեհափառ Տեր, 2001-2007թթ․ սովորել և ավարտել եմ Գևորգյան Հոգևոր Ճեմարանը: 2007թ-ին նշանակվել եմ ճեմարանում՝ որպես տեսչի քարտուղար: 2007թ․-ին վերանշանակվել եմ Տնտեսական բաժին՝ որպես քարտուղար: 2008թ․-ին նշանակվել եմ Սևանի Վազգենյան Դպրանոց՝ որպես տեսչի քարտուղար և վերակացու: 2009թ․-ին ձեռնադրվել եմ կուսակրոն քահանա և շարունակել ծառայությունս Վազգենյան Դպրանոցում՝ որպես վերակացու: 2009 թ․-ին վերանշանակվել եմ Վարչատնտեսական բաժին՝ որպես տնօրենի օգնական: 2010 թ․-ին մեկնել եմ ուսման՝ ԱՄՆ, որն ընդհատվել է: 2011թ․-ին նշանակվել եմ Ճեմարան՝ որպես վերակացու: 2011թ․-ին վերանշանակվել եմ Միաբանական սեղանատան վարիչ: 2012թ․-ին Ձերդ Սրբության տնօրինությամբ պետք է մեկնեի Հունաստան՝ աստվածաբանություն ուսանելու, որն այդպես էլ չիրականացավ․ ինձ անհայտ պատճառներով: 2012թ․-ին նշանակվել եմ Հառիճավանքի Թրբանճյան ընծայարան՝ որպես փոխտեսուչ: 2015թ․-ին նշանակվել եմ ԵԿՄ՝ որպես հոգևոր հովիվ:

Վեհափառ Տեր, վերոհիշյալ տարիների ընթացքում ես ինձ երբեք հոգևորական չեմ զգացել: Ձեր կողմից ղեկավարվող օբյեկտը հեռու է Եկեղեցի կոչվելուց, քանզի Ձեր նյութական և փարիսեցիական աշխարհայացքը երբեմնի ծաղկող և հայության քաղցր օրորոց համարվող Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին վերածել է հոգևոր անապատի՝ լեցուն օձերով և կարիճներով: Ձերդ Սրբություն, Ձեզ կխաբեն ու կասեն, որ վերջին 200 տարիների ընթացքում ոչ մի Հայրապետ այնքան շենքեր չի կառուցել, որքան Դուք… Մի հավատացեք, դրանք քծնանքի խոսքեր են… Դուք ոչինչ չեք կառուցել, այլ միայն քանդել եք, և դրա վկայությունն է՝ լեփ-լեցուն համասեռամոլ հոգևորականները, որոնք խրախուսվում են Ձեր կողմից և բարձր պաշտոններ զբաղեցնում: Համատարած իգացման ֆոնին ծիծաղելի է խոսել հոգևոր կյանքի մասին, պետք է խոսել հոգևոր ինքնասպանության մասին: Ձեզ կխաբեն ու կասեն, որ Մայր Աթոռի ներքին կյանքը հիմնված է սիրո և եղբայրության վրա: Խորհուրդս է Ձեզ՝ մի հավատացեք։ Իսկ եթե նույնիսկ հավատում եք, ապա հարց տվեք Ձեզ՝ ո՞ւմ եք Դուք եղբայր և կամ ո՞ւմ եք Դուք սիրում: Որևէ մեկին Դուք ոչ եղբայր եք և ոչ էլ հայր։ Այո, Դուք սիրո զգացում ունեք… Ես դա տեսել եմ իմ աչքերով: Դուք սիրում եք դրամ, ոսկի, թանկարժեք քարեր, անխոս ստրուկներ՝ խաչները վզներին, իգացող համասեռամոլներ, ու վերջում չմոռանամ ասեմ՝ Դուք սիրում եք Ձեզ: Դուք սիրում եք այն ամենն, ինչը հոգևոր կյանքում ոչինչ է համարվում: Այս տարիների ընթացքում Դուք հասաք Ձեր երազանքին․ հայ Եկեղեցու ոսկե պատմության էջերին սև տառերով գրեցիք գարեգինյան 10 պատվիրաններն՝ ի դատապարտություն Ձեզ և Ձեր վկաների…

Եթե հոգևորական ես՝ եղիր համասեռամոլ, կամ գոնե անխոս ստրուկ:

Եթե եպիսկոպոս չես՝ իջիր ժամերգության, այլապես կպատժվես, և աշխատավարձդ հայրապետական կոնդակով կկտրվի:
Երկրորդ անգամ չես իջնի ժամերգության՝ փիլոնազուրկ կամ վեղարազուրկ կլինես, իսկ եթե երրորդ անգամ չիջնես, պատիժ կկանգնացնեն եկեղեցու աստիճաններից մեկի վրա՝ դեմքով դեպի պատը:

Եթե եպիսկոպոս ես, և այն էլ երիտասարդ, կարող ես ժամերգության չիջնել․ դու աղոթքի կարիք այլևս չունես։ Բավ է կիրակի օրը ուշացած գալ պատարագի և աչքի պոչով նայել՝ ով չի կանգնում ոտքի՝ քո հրաշափառ մուտքից, որպեսզի պատժես:
Ժամը 18:00-ից հետո կարող ես վարել քո մեքենան դեպի Երևան և օբյեկտներում շնորհակալ լինել Աստծուն՝ քեզ բաժին հասած քաղցր ծառայության համար, ու մի կուշտ բամբասել Վեհափառից: Եղիր կամազուրկ և ստորաքարշ եպիսկոպոս:

Ընտրիր՝ ո՛ր խմբի մեջ ես ուզում լինել — երկարամորուքների, թե կարճամորուքների…քանզի Եկեղեցու ներքին կյանքն իրավունք չունի միասնակալ լինելու, դա հարված է հայրապետական գահին… Եղիր ոհմակի անդամ:

Մատնիր ընկերոջդ, մի պաշտիր ոչ ոքի՝ բացի Կաթողիկոսից (կամ, եթե բախտդ չի բերել անձամբ շփվել վեհափառի հետ, որևէ եպիսկոպոսից բացի):

Եկեղեցու շահը վեր է ամեն ինչից: Միևնույն է, եթե փորձես բարձրաձայնել որևէ խնդիր՝ կապված եկեղեցական իշխանության չարաշահման մասին, հիշիր՝ կաթողիկոսն իմունիտետ ունի, նրա վրա ոչ մի բան չի ազդում: Հիշիր՝ Եկեղեցու շահը վեր է ամեն ինչից…Պաշտիր կաթողիկոսին, քանզի նա քո կուռքը պետք է լինի :

Օրինակ վերցրու Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ից, եղիր աղքատ և զբաղվիր գիտությամբ, և ամենակարևորը՝ եղիր կուսակրոն, կամ մի ունեցիր աղջիկներ… Սիրիր ազգդ՝ համատարած աղքատության և հայաթափմանը զուգահեռ կառուցիր շենքեր: Կապ չունի կաթողիկոս ես, թե եպիսկոպոս, թե վարդապետ․ երկրի իշխանության և նույնիսկ որևէ գեներալի մոտ եղիր հլու-հնազանդ՝ ինչպես Հայրապետդ:

Աստծո ծառան կամ հոգևորականը պետք է անի այն ամենն, ինչ իրեն հրամայվում է: Պետք է՝ կգնաս բանակ, եթե որևէ աշխարիկ պաշտոնավարող կին բողոքի քեզանից Կաթողիկոսին: Պետք է՝ կլինես պահեստապետ, որպեսզի պահեստում էլ քարոզես Աստծո խոսքը: Պետք է՝ կլինես ճաշարանի վարիչ, որովհետև հոգևորականը պետք է ճաշ պատրաստել իմանա: Պետք է՝ 10 տարի կլինես վերակացու ու քո այդ տարիների ընթացքում ուսանողական շարք կտանես-կբերես ճեմարանից դեպի ճաշարան ու հակառակը, քանզի երդվել ես լինել կուսակրոն, զբաղվել գիտությամբ ու լինել աղքատ: Պետք է՝ կլինես ավտոկանգառի սարկավագ, որպեսզի անձամբ զեկուցես վեհափառին՝ ով ինչ մեքենա է վարում: Պետք է՝ ընդհանրապես գործ չես ունենա, ու անունը կդնենք «աղոթող միաբան»: Այլ կերպ ասած, գործ չունես՝ աղոթի, կամ ինչ պետք է՝ դա էլ կանես ու կլինես: Չես անի՝ կաթողիկոսը կարգալույծ կանի քեզ, քանզի ինքն է որոշում՝ Սուրբ Հոգին ում վրա իջնի, ինչ շնորհներ բաշխի և երբ ետ վերցնի:

Հիշիր՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ճիշտ են ասում․ «ինչքան Գարեգինից հեռու, այնքան Աստծուն մոտիկ», իսկ եթե չհիշես, կաթողիկոսը քեզ կհիշեցնի, ու դու մի օր անպայման կզջաս, որ պայքարել ես կաթողիկոսի անվան անաղարտության համար ընկերներիդ մոտ, կզղջաս, որ հրապարակայնորեն դեմ ես արտահայտվել Երուսաղեմի պատրիարքի արդարացի խոսքերին: Հիշիր՝ կամ Գարեգին, կամ Աստված, իսկ ավելի ճիշտ՝ միայն Գարեգին:

Այդքանն անելուց հետո դու իրավունք կունենաս կոչվելու Գարեգինի վկա, և քո հայրը, որ նստած է հայրապետական գահին, քեզ կտա թեմ, պաշտոններ, դրամ: Քեզ կուղարկի արտասահման և կների քո բոլոր մեղքերը: Բայց և այնպես, Եկեղեցում դեռևս կան անաղարտ հոգևորականներ, քանզի Աստված թույլ չի տա, որ Առաքելական մեր եկեղեցին վերածվի օբյեկտի… Կան Միքայել վարդապետներ և Միքայել եպիսկոպոսներ, որոնք իրենց ուսերի վրա, հուսով եմ, կկարողանան տանել գարեգինյան այս խավար ժամանակների անասելի ծանր բեռը: Ես Գերմանիայում խնամում եմ իմ հիվանդ ծնողին, որն իմ պարտականությունն է՝ ոչ միայն իմ ծնողի, այլև Աստծո առջև…. Ձեզանից օգնություն չեմ խնդրել, քանզի Ձեզ ճանաչող մարդիկ ձեզանից երբեք օգնություն չեն խնդրի… Մանրամասներ չեմ պատմում՝ գայթակղություն չհանդիսանալու համար ազնիվ հավատացյալների համար…. Չհրամայե՛ք Ձեր վկաներին՝ պատասխանել իմ անստորագիր և էլեկտրոնային նամակին, ես շատ ավելին գիտեմ, քան դուք կարող եք պատկերացնել…Գիտեմ յուրաքանչյուրի կենսագրությունն՝ ըստ ամենայնի… Հուսով եմ՝ մնաք բարովի իմ խոսքերը չեն տրտմեցնի ձեզ. Դուք գիտեք՝ Դուք ով եք։
Մաղթում եմ Ձեզ ոչինչ, քանզի այն, ինչ դուք ունեք` ոչինչ է. դրամ, ոսկի, թանկարժեք քարեր․․․

Նախկին միաբան Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի` Հովհաննես աբեղա Սահակյան. այժմ` Վարդգես Սահակյան