Քաղաքագետը՝ նախընտրական վիճակի մասին

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Մեր հյուրն է քաղաքական վերլուծաբան, քաղտեխնոլոգ Վիգեն Հակոբյանը

– Պարոն Հակոբյան, այս բախումները, որ տեղի են ունենում
պատգամավորական թեկնածուների միջև, ինչպե՞ս կանդրադառնան ընտրությունների
ընթացքի վրա:
– Ես չեմ կարծում, թե նախորդ ընտրություններն ավելի ստերիլ են եղել:
Եղել են բախումներ, դանակահարություններ և նման կարգի այլ բաներ: Իսկ
այս անգամ այս ամենի նախադրյալները ներդրված են հենց Ընտրական օրենսգրքի
մեջ` ռեյտինգային ընտրական համակարգում: Այս համակարգը նախատեսում է, որ
գլադիատորական մարտեր են տեղի ունենալու թեկնածուների միջև: Ընդ որում, ոչ
միայն տարբեր կուսակցությունների թեկնածուների միջև, այլ նաև հենց առաջին
հերթին նույն կուսակցության ներսում:Որովհետև ինչ էլ ուզում ես
պայմանավորվել, միևնույնն է, մրցակցությունը մնում է մրցակցություն: Եվ
նույն ընտրատարածքի պատգամավորության թեկնածուներն առաջին հերթին
հակառակորդներ են:Բանն այն է, որ ընտրական նման համակարգը կարող է
գործել, օրինակ, Շվեյցարիայի պես երկրում, որտեղ թե՛ քաղաքական դաշտում,
թե՛ միջանձնային հարաբերություններում բոլորովին այլ մշակույթ է գործում:
Եվ որտեղ մանդատը կյանքի գին չունի:Իսկ Հայաստանում նման համակարգ
ներդնելը, կարծում եմ, բնավ արդարացված չէ: Որովհետև դժվար չէր հաշվարկել,
որ եթե նույն ընտրատարածքում կամ նույն մարզում յուրաքանչյուր
կուսակցությունից մի քանի թեկնածու ես դնում, կլինեն նման կոնֆլիկտային
դեպքեր: Նամանավանդ եթե գիտես, թե ինչպիսի կոնտինգենտ ես պատգամավորության
թեկնածու առաջադրում: Եվ այսպիսի իրավիճակը, բնականաբար, լարում
կառաջացնի մթնոլորտի մեջ: Համակարգն էլ ճիշտ է դուրս գալիս այնքանով, որ
ամենքը լարված աշխատում են, աշխատում են և պայքարում են միմյանց դեմ, իսկ
վերջում հաղթում է տվյալ կուսակցությունը: Որովհետև յուրաքանչյուր ձայն
գնում է վերջինիս: Այս առումով վերջնական արդյունքի տեսակետից բավականին
աշխատող տեխնոլոգիա է: Իհարկե, կուսակցության համար:
– Իսկ գաղափարական պայքարի համար մի տեղ, մի հատված
այնուամենայնիվ մնո՞ւմ է այս ընտրություններում: Թե ամեն տեղ թելադրողը
ուժն է, ընտրակաշառքն է:
– Իհարկե, չեմ կարծում, որ ռեյտինգային ցուցակով ընտրապայքարի մեջ
մտնողների մոտ լինելու է գաղափարական պայքար: Բայց մյուս` համամասնական
համակարգի պարագայում գաղափարական պայքար կլինի: Ես կարծում եմ, որ կան
քաղաքական ուժեր, որ վարում են գաղափարական պայքար: Թեկուզ այն ուժերը,
որոնք փորձում են իրենց դիրքավորել սեփական աշխարհաքաղաքական հայացքների
համաձայն: Օրինակ, կան մեկ–երկու արևմտամետ ուժեր: Ընդգծված արևմտամետ է
«Ազատ դեմոկրատների» ցուցակը: Այս մարդկանց գաղափարական անկյունաքարը հենց
դա է` ԵՏՄ–ից դուրս գալ ու Եվրամիության անդամ դառնալ: Նույնն էլ կարելի է ասել «Ելք»–ի մասին: Այս ուժն էլ ունի իր աշխարհաքաղաքական գերակա ուղղությունը:Կամ Կոնգրես–ՀԺԿ դաշինքի խաղաղասիրական մոտեցումները նույնպես գաղափարախոսություն է:Իսկ
մյուս քաղաքական ուժերի մոտ, չեմ կարծում, որ այս ընտրությունների հիմքում
լայն առումով գաղափարախոսությունն է դրված: Հատկապես նրանց մոտ, ովքեր
նախընտրել են դաշինքային ձևաչափը, առավելապես խնդիր է եղել իրականացնել
մինիմում ծրագիրը, այսինքն` հաղթահարել անցողիկ շեմը և մտնել խորհրդարան:
Որովհետև միայն սեփական ռեսուրսներով դա չէին կարող անել:
– Իսկ ընտրողի համար ո՞րը նախընտրելի կլինի. առավել կգնա
ռեյտինգայի՞ն ցուցակով առաջադրվող պատգամավորի հետևից, թե՞
նախապատվությունը կտա գաղափարներին:
– Ցավոք ցրտի, վախենում եմ, որ ավելի շատ գնան ռեյտինգայինի հետևից:
Չնայած, իհարկե, կան մարդիկ, որոնց համար կարևորը կլինեն գաղափարները:
Մանավանդ նրանց, ովքեր նախապատվությունը տալիս են արևմտյան կամ լիբերալ
արժեքներին: Կամ կլինեն նաև ՀԱԿ–ի գաղափարների կողմնակիցներ:Բայց չեմ կարծում, որ մեր երկրում գաղափարախոսությունը նախընտրող մարդիկ շատ լինեն:Ընդհանուր
առմամբ նախապատվությունը տրվելու է ռեյտինգայինին: Իսկ ձայն տալ
ռեյտինգային թեկնածուին, նշանակում է մեխանիկորեն ձայն տալ տվյալ
կուսակցությանը: Խաղի կանոններ են սահմանվել, որոնք թույլ են տալիս անել
որոշակի մանիպուլյացիաներ:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: