«Ես մտածում եմ մեր խեղճ նախագահի մասին»

Երբ ես մտա նրա տուն, Սաքոն փորձում էր հեռախոսով կարգավորել ինքնաթիռի տոմսի հետ կապված հարցերը: Մինչ ես սպասում էի նրա հյուրասենյակում, նա ավելի քան 1 ժամ անցկացրեց խոսելով, մեկ MEA ավիաընկերության, մեկ Պետոյի, եւ մեկ էլ տարբեր տուրիստական գործակալների հետ:

Սաքոն եւ իր կինը այն 5 զույգերի թվում էին, որ շաբաթվա վերջին պետք է մեկնեին Երեւան, քանի որ հրավիրված էին բարեկամներից մեկի ծննդյան 60-րդ տարեդարձին:

Խնդիրն այն էր, որ Պետոն, օգտագործելով իր մղոնները, պատվիրել էր էկոնոմ դասի տոմսեր, քանի որ կուտակածդ մղոններով չես կարող պատվիրել բիզնես դասի տոմս: Սաքոն ցանկանում էր, որ Պետոն եւ իր կինը բիզնես դասով մեկնեին մյուսների հետ: Ի վերջո, հարցը լուծվեց:

Այդ օրը ավելի ուշ Սաքոն եւ ես այցելեցինք Պետոյին, եւ քանի որ ես հրավիրվածների մեջ էի, երկուսով պնդեցին, որ միանամ իրենց:

Նրանք ասացին, որ ես պատվավոր հյուր եմ, եւ ճանապարհորդության ու հյուրանոցի ծախսերը իրենք կհոգան: Ես բացատրեցի, որ չեմ կարող, գործեր ունեմ եւ հետո ունեմ նաեւ կոշիկի խնդիր: Այդպիսի խնջույքների մասնակիցների կոշիկները 1000$ եւ ավելի արժեն: Ես երբեք 100 եվրոյից թանկ կոշիկ չեմ գնել: Ինչպե՞ս կարող էի նստել նման մարդկանց հետ:

* * *

2013 թվականին ես ներկա էի Մոսկվայի Սուրբ Պայծառակերպություն հայկական տաճարի օծմանը: Այդտեղ՝ տաճարի բակում, շրջապատված էի 3 մոսկվայաբնակ բարձրաշխարհիկ հայ գործարարներով, որոնք գլխավորում էին Ֆորբսի ցուցակները: Նրանք ողջագուրվեցին, ապա առաջինը զննեցին միմյանց կոշիկները…

Երբ ես եմ հանդիպում մարդկանց, նայում եմ նրանց դեմքին: Իսկ նրանք... նրանք առաջինը նայեցին միմյանց կոշիկներին, հետո բարձրացրին հայացքները: Ես տպավորված էի. նրանցից մեկի հագին Լուիզիանա կոկորդիլոսի մեջքի կաշվից մի զույգ մեղրագույն սիրուն կոշիկներ էին:

Գիտե՞ք, եթե նույնիսկ ես համապատասխան կոշիկ ունենայի, ես ցանկություն չէի ունենա գնալու: Այդպիսի խնջույքին ստիպված ես ժամերով բաժակաճառեր լսել, չափից շատ ուտել, խմել եւ հետո քունդ կորցնել: Ինչպիսի՜ տանջանք...

* * *

Մի քանի տարի առաջ մենք ընտանիքով ճանապարհորդեցինք Հայաստանով եւ Արցախով:

Ինչ-որ տեղ, Ալավերդի քաղաքի մոտ, մենք հանդիպեցինք մի ծեր կնոջ, որը ճանապարհի եզրին կանգնած սպասում էր: Ես վարորդին խնդրեցի կանգնեցնել մեքենան, ինչը նրա սրտով չէր: Ես բարեհամբույր կերպով պնդեցի: Մենք կանգ առանք եւ նրան վերցրինք: Նրա 50 կիլոգրամանոց ալյուրի պարկը որդուս հետ դրեցինք բեռնախցիկում, ապա այն նույն կերպ իջեցրինք իր տուն:

Գյուղի տանը, որտեղ նա ապրում էր քրոջ ու մոր հետ, ես հասկացա՝ կինը, որին «մայրիկ»-ով էի դիմում, հնարավոր է ինձանից երիտասարդ լիներ:

Իրականում նրա մայրը իմ մոր տարիքին կլիներ: Դաժան կյանքը հալումաշ էր արել նրան:

Այդ երեք կանայք իրենք էին իրենց գլխի տերը: Երկու քույրերը կորցրել էին իրենց ամուսիններին տարբեր իրավիճակներում. մեկը` Ղարաբաղում, իսկ մյուսը՝ Մոսկվայում: Մեկը` հանուն հայրենիքի, մյուսը՝ հանուն կրքի:

Նրանք երեքով ապրում էին իրենց երկու հավերի հավկիթներով, իրենց այգու բանջարեղենով եւ ալյուրով, որը, ինչպես նրանք բացատրեցին, միակ բանն էր, որ «իրենց տուն մտնում էր դրսից»:

* * *

Սաքոն եւ Պետոն իմ լավագույն ընկերներն են: Երկուսն էլ մեծ սիրտ ունեն եւ ձեռնբաց են:

Այնուհանդերձ, ես չէի կարող նրանց հետ միանալ այդ խնջույքին: Գումարը, որ ծախսվելու էր այդ երեկո, միանշանակ ավելին էր, քան այդ երեք կանայք պիտի ծախսեին իրենց ողջ կյանքի ընթացքում:

Հետաքրքիր է. հոբելյարը, որն Ազգային ժողովի պատգամավոր է, երբեւէ գնացե՞լ է Ալավերդի, կամ եղե՞լ է այդպիսի մի տանը:

Այժմ ես նայում եմ ծննդյան խնջույքի նկարները եւ մտածում բոլոր այն խեղճ մարդկանց մասին, ովքեր մասնակցում էին այդ խնջույքին: Ես մտածում եմ խեղճ հոբելյարի մասին: Երկու շաբաթ առաջ նա տոնել էր իր մայրիկի 80-ամյակը հենց նույն մարդկանց հետ: Ես մտածում եմ մեր խեղճ նախագահի մասին: Բացի իր պարտավորություններից որպես նախագահ՝ ելույթներ գրել, որոշումներ կայացնել, որոշել քաղաքական «շախմատի դաշտի» անցուդարձը, որ խաղաքարը առաջ մղել, որոնք զոհաբերել… թվում է, թե նա ամենուր ներկա է Երեւանում կայացող ամեն մի ծննդյան, հարսանյաց, նշանադրության խնջույքներին: Ի՜նչ լավ նախագահ է նա իր ժողովրդի համար: Նա երբեք ոչ ոքի չի մերժում:

Այսպիսի շքեղ երեկոների, ճոխ խնջույքների ու կերուխումի պատճառած տանջանքից հետո նա ստիպված է գնալ տուն եւ մտածել հեռվում՝ տարբեր աշխարհներում ապրող մարդկանց մասին … այնպիսի մարդկանց, ինչպիսիք են Ալավերդի քաղաքի տիկնայք:

Դանո
Բեյրութ, մայիս 17