«100 հազար՝ օպերին, 100 հազար՝ ռեժիմնիկին»․ Հրաչյայի մահվան հետքերով

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Տևական ժամանակ քրեակատարողական հիմնարկներում կոռուպցիայի ու անմարդկային վերաբերմունքի մասին ահազանգող դատապարտյալ Հրաչյա Գևորգյանի մահվան առթիվ արդարադատության նախարար Արփինե Հովհաննիսյանի հրամանով ծառայողական քննություն է նշանակվել «Արմավիր» ՔԿՀ–ում՝ պարզելու նրա մահվան հանգամանքները: Դատապարտյալ Հրաչյա Գևորգյանը մահացել է ապրիլի 5–ին:
ՀՑԱՎ իրավապաշտպան Արթուր Սաքունցի խոսքերով՝ իրենք պահանջում են, որ ոչ թե ծառայողական քննություն իրականացվի, այլ քրեական գործ հարուցվի՝ մեղավորներին բացահայտելու ու պատժելու համար:
Հրաչյա Գևորգյանը անազատության մեջ էր գտնվում 2011 թվականից: ՔԿՀ–ում գտնվելու ժամանակ ձեռք էր բերել բազմաթիվ հիվանդություններ, այդ թվում՝ «պարկինսոնի» հիվանդություն ու տեղաշարժվում էր սայլակով, որը նրանից ՔԿՀ–ում խլել էին:
Գևորգյանը տևական ժամանակ հացադուլ էր արել, կարել էր բերանը՝ դժգոհելով իր նկատմամբ վերաբերմունքի դեմ։ Անցյալ ամռանը լրագրողներին ուղղված կոնկրետ անուններ ու փաստեր էր նշել ՔԿՀ–ում կոռուպցիոն շղթայի մասին:
«Նախ՝ ծառայողական քննություն չպետք է նշանակվի, այլ պետք է քրեական գործ հարուցվի, որովհետև բազմիցս ՔԿՀ–ի կողմից ոչ պատշաճ բժշկական օգնության վերաբերյալ և անմարդկային վերաբերմունքի մասին ահազանգեր եղել են»,– «Փաստի» հետ զրույցում ասաց իրավապաշտպան Սաքունցը՝ շարունակելով. «Բնականաբար այստեղ փաստերը, հիմքերը առավել քան առկա են քրեական գործ հարուցելու մահվան փաստի հիման վրա»: Սաքունցն ասաց, որ իրենք հետամուտ են լինելու, որ քրգործը հարուցվի: «Միանշանակ է, որ մահվան մեջ ուղղակի պատասխանատվություն ունի արդարադատության համակարգը: Թե մահվան հարցում ով որքան պատասխանատվություն ունի, պետք է դառնա քննության առարկա: Նա կոռուպցիայի հետ կապված հստակ տվյալներ է հաղորդել, և քրգործով պետք է պարզել, թե արդյոք կոռուպցիայի մասնակիցները մասնակցություն ունե՞ն նրան մահվան հասցնելու գործում, թե ոչ: Ստացվում է՝ ՔԿՀ–ներում կոռուպցիայի դեմ պայքարում են կոռուպցիայի տեղը ցույց տվողներին մահվան հասցնելով»,– նշեց իրավապաշտպանը:
Իրավապաշտպան, «Լրագրողներ հանուն մարդու իրավունքների» հկ նախագահ Ժաննա Ալեքսանյանը կարծում է, որ կատարվածի պատասխանատուն արդարադատության նախարարն է: «Մենք տեսնում ենք, թե ինչպես են մարդկանց փակ համակարգում տանջամահ անում, տևական ժամանակ տանջանքների ենթարկում, և փաստորեն մեկ ամսվա մեջ 2–րդ դեպքն է, որ մահվան ելք է լինում: Սա անցանկալի անձանց հասցրել է մահվան դուռը, քանի որ նա բարձրաձայնել էր ՔԿՀ–ում կոռուպցիայի և ապօրինությունների մասին»,– ասաց Ալեքսանյանը:
Նրա խոսքով՝ ուղղակի անհանդուրժելի է Արփինե Հովհաննիսյանի բացարձակ ու բացահայտ անտարբերությունը մարդկանց նկատմամբ: «Նա է պատասխանատուն ՔԿՀ–ներում մարդկանց էս վիճակին հասցնելու և մահվան դուռը տանելու հարցում:
Փորձից ելնելով գիտենք, որ ծառայողական քննությունն այս դեպքում էլ հօգուտ նախարարի կավարտվի: Ամբողջ ընթացքում մարդուն խոշտանգում են, երբ մահանում է, սկսում են մտածել՝ ոնց փրկեն իրենց դեմքը»:
Իրավապաշտպանը նշում է, որ անգամ Հաց բերողի մահվանից հետո ոլորտի պատասխանատուները որևէ եզրահանգում չեն արել: «Ստորացումները, որ նրա սայլակն են խլել, հաշմանդամի նկատմամբ արտառոց վերաբերմունք եմ համարում»,– ասաց Ալեքսանյանը:
Ամռանը լրագրողներին ուղղած նամակում դատապարտյալ Հրաչյա Գևորգյանը տեղեկացրել էր, որ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ–ում գումար են հավաքում ու խոշտանգում դատապարտյալներին: Ըստ նրա՝ ամեն շաբաթ խուզարկություն է արվում խցերում, ամեն խուցը շաբաթը 20–30 հազար դրամ է տալիս խուզարկություն անողներին և մի հատ էլ ստից փչացած հեռախոս, որ ձևի համար տանեն հանձնեն։ Բացի այդ՝ կալանավորը նշել էր, թե ամեն հարկն ունի իր «օպերն ու ռեժիմնիկը», ամեն ամսվա վերջում, ամեն խցից տալիս են 100 հազար՝ օպերին, 100 հազար՝ ռեժիմնիկին: Իր նամակում կալանավորը նաև կոնկրետ պաշտոնյաների անուններ էր նշել, սակայն ծառայողական քննությունը որևէ բան չբացահայտեց և քրգործ չհարուցվեց:
Նշենք, որ Հրաչյա Գևորգյանը մեղավոր էր ճանաչվել փաստացի ամուսնական կապի մեջ գտնվող իր կնոջը առևանգելու և դրամաշորթության մեջ:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: