Հայերեն

Իշխանության պարագայում ամեն ինչ հասկանալի է, իսկ ի՞նչ կարող է անել ընդդիմությունը. «Փաստ»

Քաղաքականություն

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Արդեն 24 օր է, ինչ մեկնարկել է ոչ միայն օրացուցային տարին՝ Քրիստոսի ծննդից հետո 2026 թվականը, այլև ոչ պաշտոնապես նախընտրական քարոզարշավը: Թեպետ, հանուն ճշմարտության պետք է արձանագրել, որ նախընտրական արշավը մեկնարկել էր դեռ անցյալ տարվա կեսերից:

Ինքնին հասկանալի է, որ տարին նախընտրական է, եթե կուզեք՝ ընտրական, և, ըստ այդմ, քաղաքական դաշտում կատարվող իրադարձությունները, հնչող հայտարարությունները արտապատկերվում և ընկալվում են այդ պրիզմայով: Իհարկե, Փաշինյանն ու իր գլխավորած կառավարությունը, նրա ՔՊ-ն ինտենսիվորեն «փիարվում» են, պարզ ասած՝ զբաղված են ինքնագովությամբ, անգամ՝ գլուխգովանությամբ: Կապ չունի՝ խոսքը Փաշինյանին սպասարկող պետական ծառայողական մեքենայի համարանիշից տառերը ջնջելու և բարդույթավորված «1» թվանշան գրելու մասին է խոսքը, թե, ասենք, ձյան առատ տեղումների: Իրենք իրենց պարգևատրելու, թե թոշակառուներին ծաղրելու, Եկեղեցու դեմ պատերազմելու, թե Թրամփի հետ նկարվելու, ադրբեջանական բենզինի, թե հեղուկ գազի գների...

Բայց սկզբունքորեն զուտ «փիարը» չէ խնդիրը: Ավելին, միանգամայն բնական է, որ և՛ իշխանության, և՛ ընդդիմության գործունեությունը, հայտարարությունները նախընտրական տրամաբանության մեջ են: Նմանապես ոչ մի արտառոց բան չկա նրա մեջ, որ քաղաքական ուժերը, գործիչները «փիարվեն», առավել ևս՝ նախընտրական շրջանում:

Այստեղ խոսքն այլ բանի մասին է: Խնդիրը «փիարի» կառուցվածքն ու բովանդակությունն է: Այս առումով Փաշինյանի մոտեցումներն ու գործելակերպը հանգում են այն բանին, որ մարդը եթե նույնիսկ դատարկության ձգտող սառնարանն էլ բացի, այնտեղ տեսնի Նիկոլ Փաշինյանին, որը առատության եղջյուրից ինչ-որ երևակայական «բարիքներ» է խոստանում: Անգամ եթե այդ կիսադատարկ սառնարանում մարդը հավկիթ գտնի, ապա էլի Փաշինյանը հայտնվի ու իր սպեցիֆիկ ձայնով և շարժումներով սկսի բացատրել, թե իրական Հայաստանում ինչպես է պետք «խաղաղության» ձվածեղ պատրաստել: Փաշինյանական մոտեցման տեսանկյունից կապ չունի՝ մարդիկ կծաղրեն, կծիծաղեն, կվիրավորեն, թե ֆեյքերով կգովեն, կփառաբանեն «փրկչին»: Դա կարևոր չէ: Կարևորը, որ իրեն քննարկեն, իր ասածների շուրջ պտտվեն խոսակցությունները: Այ, եթե գոնե մեկ օր իրեն չքննարկեն, դա նրա համար հավասար կլինի քարոզչական մահվան:

Մի խոսքով, Փաշինյանի որդեգրած «գծի» տեխնոլոգիական էությունն այն է, որ իրենով լցնի այն ամենն, ինչ հնարավոր է: Ու կապ չունի, կրկնում ենք, իր ցիլոյով դա կանի, թե ԱԺ ամբիոնի մոտ հերթական անկանոն ու նյարդային շարժումներով և ջղագրգիռ պահվածքով: Եթե սա համադրենք նրա կողմից իրականացվող ինտենսիվ ռեպրեսիաների, այլախոհների ձերբակալությունների ու կալանավորումների, հանրությանը շանտաժի ենթարկելու և պատերազմով ահաբեկելու հնարքների հետ, ապա պատկերը կամբողջանա: Հավելեք դրան փաշինյանական մնացյալ գործիքակազմը՝ շարունակաբար կեղծելը, մանիպուլ յացիաները, «կրուտիտները», «նախկինացավը», մերկապարանոց մեղադրանքները, պարզ կդառնա նաև հեռանկարը:

Ու այստեղ ծագում է մյուս հարցը. իսկ ի՞նչ օրակարգ ունի ընդդիմությունը: Ի՞նչ կարող է հակադրել կամ ի՞նչ պետք է հակադրի ընդդիմությունը փաշինյանական ագրեսիվ քարոզարշավին: Սկսենք նրանից, որ եթե իշխանությունը, որպես այդպիսին, գործնականում 1 մարմին է, նույնիսկ՝ 1 կոնկրետ անձնավորություն, որ հանդես է գալիս հիմնականում տարբեր քպականների, ըստ անհրաժեշտության՝ նաև սատելիտների դեմքերով ու շուրթերով, ապա ընդդիմության պարագայում պատկերն այլ է: Ընդդիմությունը մեկ մարմին չէ, ներկայացված է մի շարք ուժերով ու իրենց լիդերներով, որոնք դեռևս գործում են անջատանջատ, յուրաքանչյուրն՝ իր պատկերացումներին համապատասխան: Խոսքն այն մասին չէ, որ ընդդիմադիր ուժերը կամ լիդերները պետք է բոլորով հանդես գան որպես 1 նախընտրական միավոր: Դա մեր պայմաններում իրատեսական չէ: Ավելին, մեր կարծիքով, մեծագույն սխալ կլինի: Խոսքն այն մասին է, որ ընդդիմադիր հիմնական ուժերը պետք է կարողանան առնվազն համադրել իրենց քարոզչական ռեսուրսներն ու հնարավորությունները, գոնե պետք է գործեն համակարգված, փոխհամաձայնեցված: Սա՝ տեխնիկական կամ տակտիկական առումով:

Ավելի լայն ընդգրկմամբ՝ ընդդիմությունը պետք է իր հստակ օրակարգով հանդես գա, և դրանով առաջնորդվի: Այսօրվա դրությամբ կա 1 առանցքային խնդիր՝ Հայաստանի Հանրապետությունը ձերբազատել քպական իշխանությունից՝ հանուն մեր պետականության հետագա գոյության: Կարծում ենք՝ պետք է տիրապետի այն գիտակցումը, որ Փաշինյանի ու ՔՊ-ի վերարտադրվելու պարագայում դրանից ընդամենը օրեր անց բացարձակապես իմաստազրկվելու են բոլոր ընդդիմադիր ուժերի և գործիչների գաղափարական կամ անձնական տարաձայնություններն ու ամբիցիաները: Դրանք պարզապես ոչ մի արժեք ու նշանակություն չեն ունենալու:

Մեծ հաշվով, հարցը մեկն է. 2020 թ. նոյեմբերի 9-ից սկսած Հայաստանում քաղաքական համընդգրկուն ճգնաժամ է, և այդ ճգնաժամը իր բնական ու տրամաբանական լուծումը չի ստացել, երկիրը շարունակում է մնալ այն աղետի ու պարտության մատնած Փաշինյանի ու նրա գլխավորած իշխանության լծի տակ:

Ուստի, ընդդիմադիր ուժերի բուն խնդիրն ու առաջին քայլը փաշինյանական իշխանությունից երկիրն ու ժողովրդին ձերբազատելն է: Այդ միասնական նպատակին պետք է ծառայեն բոլոր ուժերը, եթե իրապես ուզում են արդյունքի հասնել:

Հետևաբար, ընդդիմությունը պետք է կենտրոնանա բացառապես սեփական օրակարգի վրա, խոսի և գործի հանուն այդ օրակարգի՝ ձգտելով չհայտնվել փաշինյանական օրակարգի սպասարկման ծուղակներում: Փաշինյանի ստի փուչիկներն, իհարկե, պայթեցնել պետք է, բայց դա չպետք է լինի ընդդիմության հիմնական զբաղմունքը: Մեծ հաշվով, այդ գործով՝ ստափուչիկապայթեցումը նկատի ունենք, բավականին արդյունավետ զբաղվում են իշխանական վերահսկողության տակ չանցած լրատվամիջոցները, առանձին հասարակական շրջանակներ, լրագրողներ, բլոգերներ:

Համենայն դեպս, ընդդիմության համար այս ուղղությունը կարող է լինել օժանդակ, բայց ոչ հիմնական գործունեության ճակատ: Էլ չենք խոսում այն մասին, որ փաշինյանական ստերի ետևից ընկնելը, ցանկացած դեպքում, էլի տանում է դեպի Նիկոլ Փաշինյանի օրակարգային դաշտ: Այսինքն, էլի իր ասածների շուրջ է այն պտտվում:

Իդեալական տարբերակ կլինի, իհարկե, այն, որ ընդդիմությունը կարողանա փոխհամաձայնեցված և համակարգված աշխատել քարոզչական առումով, աշխատանքի և ուղղությունների որոշակի բաժանմամբ, դերաբաշխմամբ, «փոխանցումներով»: Գուցե ավելորդ է ասել, բայց ամեն դեպքում արժե ընդգծել. ընդդիմադիրները այս ընթացքում պետք է կտրականապես դադարեցնեն միմյանց «հարվածելու» դրսևորումները: Դա ուղղակի անհրաժեշտություն է: Ընդդիմության մեջ ցան կ ա ցած պա ռակ տ ո ւ մ նշանակում է աշխատել իշխանության օգտին: Հուսանք, այդ գիտակցումն, ի վերջո, կտիրապետի...

ԱՐՄԵՆ ՀԱԿՈԲՅԱՆ  

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կոնվերս Բանկը՝ «Բանկերը և բիզնեսը Գյումրիում» էքսպոյում․ հատուկ առաջարկ Շիրակի մարզի ՓՄՁ-ների համարacbaSplit. Ակբա բանկը գործարկել է վճարային նոր ծառայությունԸնդդիմությունը միավորվել է՝ կասեցնելու Փաշինյանի կառավարության միակողմանի զիջումները․ Ուժեղ ՀայաստանԱլիևը՝ Ստեփանակերտում, Սամվել Կարապետյանը՝ բանտում․ սա՞ է Հայաստանի իշխանությունների ստեղծած իրականությունը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶՊՄԿ-ն CaseKey-ի մասնակիցներին է ներկայացրել իրական բիզնես խնդիր․ ուսանողները 10 օրում պետք է առաջարկեն լուծումներ Հիշում եմ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին մարդկանց պատած շոկը. Մենուա ՍողոմոնյանՄիասնության օրակարգի շուրջ համախմբված իրավաբանների ճեպազրույցներըՍրանց իշխանությունը արդեն պատրաստվում է արտահերթ ընտրությունների. Հրայր ԿամենդատայանԸնդդիմությանը մինչ օրս չի հաջողվել ձևավորել ինքնուրույն օրակարգ. Արեգ ՍավգուլյանՔաղաքական հայացքների համար դասախոսներին հեռացնում են աշխատանքից, բայց այլ կերպ են մեկնաբանում. Մենուա ՍողոմոնյանԸնտրությունները և հետընտրական գործընթացը ամբողջովին եղել են անարդար. Արսեն ԳրիգորյանTRIPP-ի ճակատագիրն անորոշ կդառնա, երբ Ամերիկայում իշխանությունը փոխվի. Արմեն ՄանվելյանԺամանակը կանցնի, դժվարությունները կմնան անցյալում, բայց ստեղծված արժեքները կշարունակեն ապրել. Գագիկ Ծառուկյանի բանաձևը Եռաբլուրը ստեղծած մարդը չի’ կարող որոշել Եռաբլուրում թաղվածների երեխաների ապագան. Նարեկ ԿարապետյանՀանդիպումների ընթացքում բացահայտեցինք, թե ինչ են թաքցնում ժողովրդից. Նարեկ կարապետյանՆոյեմբերի 9-ը պետք է լինի ոչ միայն հիշատակի, այլև քաղաքական և պետական պատասխանատվության օր. «Ուժեղ Հայաստան» Կոնվերս Բանկը՝ Citibank N.A.-ի հետ համագործակցությամբ ընդլայնում է իր միջազգային հնարավորությունները Երկրի անվտանգային համակարգի զրոյացում թույլ չենք տալու. Արշակ ԿարապետյանՆոյեմբերի 9-ն ազգային չամոքված ցավի օրն էՌուսաստանի հեռանալը կարող է փոխել տարածաշրջանի ուժերի հավասարակշռությունը․ ի՞նչ պետք է անի ՀայաստանըԱյն մասին, թե ինչու մենք ոչ մի կերպ չենք կարող համաձայնվել Ալիևյան սահմանադրության պարտադրանքին. Չալաբյան6 տարի առաջ այս օրը եռակողմ հայտարարությամբ կանգնեցվեց 44–օրյա պատերազմը. Արտակ Զաքարյան Հայաստանի անվտանգությունը զրոյացման եզրին է. Արշակ Կարապետյան ՀՀՄԱ ջանքերով ֆերոհամահալվածքները Եվրամիություն կներմուծվեն առանց մաքսատուրքի Ո՞րն է «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ներկայացուցիչ Ալինա Սահրադյանի կյանքի կարգախոսը. տեսանյութԱյն մասին, թե իրականում ինչ հետևանքների կարող է բերել Ալիևի պահանջով սեփական Անկախության հռչակագրից հրաժարվելը. Ա. ՉալաբյանՀայաստանի անկախությունը վաճառքի ենթակա չէ. տեսանյութԱյն, ինչ տեղի է ունենում մեզանում և մեր շուրջ, գեոպոլիտիկ շատ խոր իրադարձություններ են, որոնք մակերեսային, պրիմիտիվ ընկալումներով հնարավոր չէ լուծել. Մ. Ավետիսյան Ընդդեմ Ալիևի սահմանադրությանը. հայ հանրության խոսքը«Ամեն ինչ կանենք` դեմ գնալու ալիևյան սահմանադրությանը». Նարեկ ԿարապետյանԲեղերով բռնապետը չի որոշելու` մենք ինչ սահմանադրություն ունենանք. Նարեկ ԿարապետյանԲռնաճնշումների շաբաթ ալիևյան սահմանադրության ընդունումը պարտադրելու համար«Ոչ ոքի հրավիրատոմս չի ուղարկվել, բոլորը կարող են միանալ սահմանադրության պաշտպանությանը». Շուշանյան«Եկեղեցասեր» ՔՊ-ականներին. եթե հավատքը չի համապատասխանում ձեր պատկերացումներին, փոխե՛ք այն. Հրայր ԿամենդատյանՀայաստանի ռազմավարական ապագան կքննարկվի Բրատիսլավայում կայանալիք միջազգային համաժողովում Արարատը դուրս մնաց պետական փաստաթղթերից. իրական նպատակըՀամալսարանի ռեկտորը ստում է. սուտ համար առաջին․ Մենուա ՍողոմոնյանՄիակ ձևը զիջումները կանգնեցնելու` ցույց տալ, որ էլ զիջելու տեղ չկա. Նարեկ ԿարապետյանԿպաշտպանենք մեր Սահմանադրությունը, և թշնшմին մեզ մեր Սահմանադրությունը գրել չի տա. Նարեկ ԿարապետյանՎաղվանից կսկսվեն իրազեկման ակցիաներ, որ հանրությանը ներկայացնենք «Ալիևի սահմանադրության» վտանգները․ ԿարապետյանՄենք Ալիևին Սահմանադրություն չունենք տալու. Նարեկ ԿարապետյանԿարապետյանը կարողացավ մեկ սեղանի շուրջ նստեցնել այդ ուժերին. Լիլյա ՇուշանյանԵթե փողոցի պայքարով կարիք լինի պաշտպանել մեր Սահմանադրությունը, հուսամ՝ հանրությունն այդ քայլը կանի. ԿարապետյանՓաշինյանն իր կործանարար գործով միավորեց ողջ ընդդիմությանը, բոլորիս շնորհավորում եմ. ԶուրաբյանԱլիևի հետ կա՞ն կուլիսային զրույցներ, որ մենք չգիտենք. Նարեկ ԿարապետյանՆարեկ Կարապետյանի հետ հանդիպումից հետո հասարակական-քաղաքական գործիչների ճեպազրույցներըՆարեկ Կարապետյանը հանդիպում է հասարակական գործիչների հետ․ ուղիղ միացումԿանխել ալիևյան սահմանադրությունը և պահպանել անկախ Հայաստանը. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանի հետ խաղաղություն հաստատելու համար իսկապե՞ս անհրաժեշտ է փոխել Սահմանադրությունը. տեսանյութՀայաստանի իշխանությունները Բաքվի՞ց են հրահանգներ ստանում՝ քաղաքական հետապնդումներն ուժեղացնելու համար. Իրինա Յոլյան
Ամենադիտված