Հայերեն


Հայաստանի նոր Ազգային պակտը. Ավետիք Չալաբյան

Քաղաքականություն

Մայիսի 14-ին կալանավորված հասարակական-քաղաքական գործիչ Ավետիք Չալաբյանը քրեակատարողական հիմնարկից փոխանցել է ևս մեկ՝ «Հայաստանի նոր ազգային պակտը» հոդվածը։ 

Այս հատվածում Ավետիք Չալաբյանն անդրադարձել է ապագա հայկական պետության առջև դրված խնդիրներին, այն գործուն քայլերի հաջորդականությանն ու բովանդակությանը, որոնք անհրաժեշտ են Հայաստանը ստեղծված իրավիճակից դուրս բերելուն և այլ կարևոր թեմաների։ 

Հոդվածում հեղինակը համեմատականներով անցկացնելով աշխարհի հզոր տերությունների հետ, մատնանշում է, թե ինչպես են դրանք սրընթաց զարգացում ապրել, ինչպես օրինակ Շվեյցարիան, Հարավային Կորեան և Սինգապուրը։ 

Հոդվածն ամբողջությամբ կարող եք կարդալ՝ https://mediamax.am/am/column/121326/

«...ի՞նչն է այս երեք պետություններին թույլ տվել խախտել ավանդական տրամաբանությունը և այդպիսի տպավորիչ ցատկ կատարել։ Ի՞նչ կարող ենք մենք սովորել նրանց փորձից, և որքանո՞վ է այն մեր համար արդիական ու կիրառելի։ Կուզեի նշել մի քանի գործոն, որոնք էական դեր են խաղացել այնտեղ՝

  • Աշխարհաքաղաքական հստակ դիրքավորում. Հարավային Կորեան դիրքավորված էր որպես Հեռավոր Արևելքում կոմունիզմի դեմ պայքարի առաջավոր բաստիոն, և ստանում էր ամբողջ արևմտյան աշխարհի, և առաջին հերթին ԱՄՆ աջակցությունը։ 
  • Անկախ իշխանությունների փոփոխությունից՝ գոյություն ուներ հստակ ազգային կոնսենսուս արդիականացման, տնտեսության առաջանցիկ զարգացման, և համաշխարհային տնտեսական արժեշղթաներին ինտեգրման վերաբերյալ, դա իրականացվում էր հետևողական և ագրեսիվ կերպով։
  • Ռազմականացումը դիտարկվում էր որպես բացարձակ անհրաժեշտություն՝ պաշտպանվելու Հյուսիսային Կորեայից և կոմունիստական Չինաստանից եկող վտանգից։ Միևնույն ժամանակ այն առանցքային խթան դարձավ երկրի տեխնոլոգիական զարգացման համար։ 
  • Պետությունն իր բյուջեն ուղղում էր կրթության և սոցիալական մոբիլության վրա, ոչ թե սոցիալական համահարթեցման։ Դրանով այն ստեղծեց հասարակության ներսում գերմրցակցային միջավայր ու խթաններ՝ սովորելու և աշխատելու։
  • Կարևոր դեր խաղաց նաև Ճապոնական օկուպացիայի ընթացքում ստացված հոգեբանական ծանր տրավման հաղթահարելու հասարակության ձգտումը՝ չնայած խնդիր չկար։ Ի պատասխան դրան՝ Ճապոնիային ռազմական պարտության մատնելու մղված Կորեական հասարակությունը ձգտում էր մրցակցել ճապոնականի հետ և նրան գերազանցել հնարավոր բոլոր ոլորտներում»։

Անդրադառնալով հարցին, արդյո՞ք դա հնարավոր է մեր պայմաններում, արդյո՞ք մենք կարող ենք այդպիսի ծանր բեռ վերցնել մեզ վրա և հաջողությամբ տանել այն, Չալաբյանը մատնանշում է մի քանի էական կետ.

    • Այսօրվա Հայաստանի համար առանցքային կարևորություն է ստանում ձևավորել սեփական «Ազգային պակտ»-ը, այսինքն այն պարզ, հասկանալի, և համընդհանուր ռազմավարական նպատակները, որոնց պետք է ծառայի հայկական պետությունը առաջիկա տասնամյակներին, և որոնք ենթակա չեն արմատական վերանայման քաղաքական ուժերի փոխարինման դեպքում։ Այսպիսի գործընթաց կարելի է ձեռնարկել արդեն հիմա՝ դուռը բաց թողնելով բոլոր քաղաքական և հասարակական կառույցների համար և ունենալով «Ազգային պակտ»-ի շուրջ ձևավորվող հանրային լայն քննարկում։ Ի դեպ, այդպիսի «Ազգային պակտ»-ի օրինակ է նաև մեր Անկախության հռչակագիրը, սակայն հենց դա ակնհայտորեն այսօր թարմացման կարիք ունի, և այս ամբողջ գործընթացը կարող է կառուցվել Անկախության հռչակագրի արդիականացման, հաջորդ մի քանի տասնամյակների համար նորացված հենքային ազգային փաստաթուղթ ձևավորելու տրամաբանությամբ։ Առաջին քայլն այդ ուղղությամբ կատարվել է, երբ հունիսի 3-ին դիմադրության շարժման կողմից ներկայացվել էր 7 կետից բաղկացած հայտարարության նախագիծը։ Թեև իշխող մեծամասնությունն այն չընդունեց, շատ կարևոր է, որ այդ հայտարարության տակ ստորագրեցին մի շարք արտախորհրդարանական քաղաքական կառույցներ, և հենց դա է ազգային կոնսենսուս ձևավորելու ճանապարհին առաջին անհրաժեշտ քայլը։
    •  
  • Հաջորդիվ՝ մեզ պետք է լինելու ձևավորել այնպիսի ազգային առաջնորդություն, որն ընդունակ է այն իրականացնել հաջորդ տասնամյակների ընթացքում։ Մեր իրականության մեջ մարդկանց մեծամասնությունը մտածում է անձերով, պարբերաբար հարց տալով, թե ով է գալու «Նիկոլից հետո»։ Իրականում սա հետևանք է ֆունդամենտալ ինստիտուցիոնալ դեֆեցիտի, որը մենք չենք կարողացել հաղթահարել անկախության երեք տասնամյակների ընթացքում՝ շարունակելով մեր բարդագույն խնդիրների լուծումը տեսնել միֆական «Փրկչի» գալստյան մեջ, փոխանակ ամրացնելու մեր պետության ինստիտուցիոնալ հիմքերը։ 
  • Ապագա հայկական պետությունը պետք է կարողանա վերականգնել սեփական ինստիտուցիոնալ խորությունը, և պետական ապարատի կարողությունները բարձրացնել որակական նոր մակարդակի։ Սա հնարավոր չէ, սակայն, գործող Սահմանադրության պայմաններում, որը դիկտատորական լիազորություններ է տալիս մեկ անձի (ընդ որում անկախ նրա կառավարչական որակներից): 
  • ...մեր երկրի քաղաքական վերնախավը պետք է ևս ձևավորվի նույն սկզբունքով. ի սկզբանե, քաղաքական գործունեության համար պետք է ներգրավեն այն անձիք, որոնք ընգծված գաղափարական մղումներ ունեն, և սեփական քաղաքական հավակնություններին ստորադասում են նյութական բարեկեցությունը։ 

 

Հոդվածաշարի մյուս մասերին կարող եք ծանոթանալ՝

 

Հայաստանի ճակատագրական ընտրությունը՝ https://mediamax.am/am/column/121315/ 

Հայաստանի Ճակատագրական ընտրությունը.Հայահավաք՝ https://mediamax.am/am/column/121318/ 

Հայաստանի Ճակատագրական ընտրությունը.Արդիականացում https://mediamax.am/am/column/121320/ 

Հայաստանի Ճակատագրական ընտրությունը.Ռազմականացում՝ https://mediamax.am/am/column/121323/ 

***

«Համախմբում» շարժման անդամ, հասարակական-քաղաքական գործիչ Ավետիք Չալաբյանին անհիմն, առանց որևէ արժանահավատ ապացույցի և քրեադատավարական ընթացակարգերի կոպտագույն խախտումներով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 163-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքը։ Միտումնավոր հետապնդման և քաղաքական պատվերի դրսևորում է նաև այն փաստը, որ հայտնի ակնհայտ մոնտաժված ձայնագրության հրապարակումից երեք օր անց Ավետիք Չալաբյանը շարունակել է իր բնականոն կյանքը, որևէ կերպ չմիջամտելով քննությանը, չթաքնվելով, սակայն, դա անտեսվել է և այնուամենայնիվ ԱՉալաբյանի նկատմամբ անհասկանալի հիմնավորմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել երկամսյա կալանքը: 

 

Ավետիք Չալաբյանի պաշտպանական խումբ

Մարտաֆիլմ հիշեցնող կրակոցներ՝ Էջմիածնում. կա 1 զոհ, 1 վիրավոր Հաղորդագրություն Արցախից Փլատակներից դուրս է բերվել 10 տուժած Օկուպացիոն վարչակարգը շարունակում է բանտերում պահել հայ քաղաքական գերիներին․ Կարեն ՎրթանեսյանԴոլարի եւ եվրոյի փոխարժեքները նվազել են, ռուբլունը՝ աճել Պայթյունից զոհված Հարությունը Ստեփանակերտից էր, «Սուրմալու» էր գնացել իր խանութի համար գնումներ անելու Վրաստանը, Թուրքիան և Ադրբեջանը Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու նախագծի շրջանակում նոր համաձայնագիր են ստորագրել Մինչև 9 ժամ վթարային ջրաջատումներ Երևանում ու մարզերում Վարչապետի որոշմամբ Կադաստրի կոմիտեի ղեկավարի տեղակալն ազատվել է պաշտոնից Զելենսկին ժամանել է Լվով՝ հանդիպելու Էրդողանի ու Գուտերեշի հետ Հանգուցալուծումը մոտ է. Գագիկ Մինասյան «Կարծում եմ, Տիգրան Ավինյանը լրագրողների հարցերի ճնշման տակ է ինչ-որ կերպ գտել, թե ինչ դնի անունը իր՝ այնտեղ ներկա լինելու». Անի Խաչատրյան Եղանակը Հայաստանում Առաջիկա ժամանակում՝ իքս պահի, մի աղետ ունենալու ենք, մենակ մեր կարուսելներին նայում ես, 70 տոկոսն աղետի նախանշան է. Նիկոլ Փաշինյան Ալեն Սիմոնյանը «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհվածների վերաբերյալ ցավակցական նամակներ է ստացելՊղնձի գինը նվազում է Էրդողանը Զելենսկու հետ կքննարկի Պուտինի հետ հանդիպման կազմակերպման հարցը, ռուսական կողմը համաձայնել է․ լրատվամիջոցներ Ոսկու գինը մնում է կայուն Ջուր չի լինի Ահաբեկչության տրամաբանությունը բացառվում է, քանի որ տեսագրություններում ծուխ ու փախչող մարդիկ կան. Նիկոլ ՓաշինյանԱրևմտյան Ավստրալիայի հանքերում կտեղադրվեն արևային մարտկոցներ Հրազդան քաղաքի մի շարք փողոցների գազամատակարարումը կդադարեցվի Ի հիշատակ «Սուրմալուում» զոհվածների. կառավարության նիստը մեկնարկեց մեկ րոպե լռությամբ «Սուրմալու»-ում տեղի ունեցած ողբերգությունը ընդհանուր դժբախտություն դարձավ մեր երկրի բոլոր բնակիչների համար. ՀՀ նախագահ «Սուրմալու»-ում պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 16-ի, անհետ կորած է համարվում 2 քաղաքացի, փլատակների տակից դուրս է բերվել 10 տուժած (թարմացվում է) Հայաստանի իշխանությունները խրախուսում են ամենաստորին բնազդները Նավթի համաշխարհային գները թույլ աճ են գրանցում ԱՄՆ պետդեպը վերահաստատել է ԼՂ խնդրի հետ կապված բոլոր հարցերը բանակցային ճանապարհով կարգավորելու անհրաժեշտությունը Գնացել էին թոռնիկների համար գնումներ անելու. ովքեր են պայթյունից զոհված Անահիտ Խալաթյանն ու Գայանե ԱվետիսյանըԼույս չի լինելու Երևանում և 9 մարզում ՀՀ տարբեր տարածքներում փակ դռների վերաբերյալ 38 ահազանգ է ստացվել Վահագն Դավթյանը՝ Մյունխենից․ Մարտական տրամադրվածություն ունենք «Սուրմալուի» պայթյունից տուժած քույրերը. ինչպե՞ս է հաջողվել փրկվել Երևանում 21-ամյա աղջիկն ինքնասպան է եղելՈրոնողական աշխատանքները դադարեցվել են․ ԱԻՆ Հրավառություն` Երևանում, բայց Հայաստանում սուգ էՓրկարարներին հաջողվել է փրկել 10 մարդու կյանք. նոր տեղեկություններ՝ «Սուրմալու» առեւտրի կենտրոնից «Սուրմալու»-ի պատմությունն ընդամենն առիթ էր. Սուրեն ՍուրենյանցԱնիմաստ աղմուկ՝ ողբերգության ֆոնին․ ֆեյսբուքյան կերակուր եփելու նուրբ արվեստըԵվրոյի և ռուբլու փոխարժեքներն աճել են Թուրքիայում ուժգին երկրաշարժ է գրանցվել 46 ամյա կնոջը խեղդամահ էին արել․ ոստիկանության բացահայտումը54-ամյա Խաչատուր Սարգսյանը որոնվում է որպես անհետ կորած (տեսանյութ) «Այսօր ես միանում եմ բոլոր հայերին»․ Շառլ Միշելը ցավակցել էԻրենից վտանգ է ներկայացնում, բայց պետք է գնանք այդ ճանապարհով․ ԱԻ փոխնախարար«Արդշինինվեստ» բանկի աշխատողը զուգարանից օգտվելու համար ոստիկան կանչեցՑավալի լուր՝ Արցախից Դոնբասի հանրապետություններն իրենք են որոշում՝ հրավիրե՞լ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարին, թե՞ ոչ. ՌԴ ԱԳՆ Արցախի տարածքում պահպանվում է հրդեհավտանգ իրավիճակըԹուրքիայում առաջին անգամ վարչական շրջանի ղեկավարի պաշտոնում հայ է նշանակվել
Ամենադիտված