Հայերեն

Որոնք են եղել պատմության խոշորագույն հեղափոխությունները

Աշխարհ

Հեղափոխությունը ժողովրդի հիմնականում զինված ապստամբությունն է, որի նպատակն է երկրում գործող սոցիալական կամ քաղաքական համակարգի փլուզումը և նորի հաստատումը:

Հեղափոխություններն անկանխատեսելի են, քանի որ դրանք իրականացնողները կարող են հասնել իրենց առջև դրած նպատակին, սակայն կարող են նաև անհաջողության հասնել և պարտություն կրել: Դրանց կազմակերպիչները կարող են պատմության մեջ մտնել որպես հերոսներ կամ դավաճաններ:

Միջնադարյան գյուղացիներ

Միջին դարերում Եվրոպայի գյուղացիները ստիպված էին շատ հարկեր վճարել, ինչպես նաև երկար ժամանակ տաժանակիր աշխատանք կատարել իրենց տերերի համար, որոնցից շատերը չափազանց վատ էին վերաբերվում գյուղացիներին: 1381 թ. Անգլիայի գյուղացիներն ապստամբեցին գործող կենսապայմանների դեմ: Եվ չնայած ապստամբությունը ճնշվեց, երկրում սկսվեցին բարեփոխումներ իրականացնել: 1524 թ. Հունաստանի գյուղացիները արյունալի ապստամբություն բարձրացրին: Նրանք ավիրեցին ամրոցներն ու վանքերը: Այդ ժամանակ ազնվականներն արտաքին զորքերի օգնության կանչեցին, որոնք գյուղացիների «բանակին» պարտության մատնեցին 1525 թ. Ֆրանկենհաուզենում: Ապստամբների մեծ մասը վախճանվեց:

Ամերիկյան հեղափոխություն

Ամերիկյան հեղափոխությունը սկսվեց այն ժամանակ, երբ Ամերիկայում անգլիական գաղութարարներն ապստամբեցին Մեծ Բրիտանիայի կառավարության դեմ: Շատ ճակատամարտեր տեղի ունեցան. նահանգներն ազատվեցին ու դարձան ազատ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ: Ամերիկյան հեղափոխական ապստամբությունը տևեց 1775թ. մինչև 1783թ.: Հիմնական պատճառը, որ գաղութարարներն ապստամբեցին Մեծ Բրիտանիայի դեմ, այն էր, որ նրանք տեղ չունեին անգլիական պառլամենտում: Անգլիական կառավարությունը նոր կանոններ և հարկեր էր ստեղծում նահանգների համար, բայց նահանգները չէին կարողանում արտահայտվել: Նրանք հնարավորություն էին պահանջում իրենց կարծիքն արտահայտելու կառավարությունում, եթե պետք է բարձր հարկեր վճարեին ու ապրեին անգլիական կառավարության օրենքներով:

Ֆրանսիական հեղափոխություն

1789 թ. Ֆրանսիայի արքան երկիրը ղեկավարում էր առանց պառլամենտի ու սահմանադրության և պետության ողջ գումարը ծախսում էր սեփական զվարճանքի համար: Երկրի մասնակցությունը մի շարք պատերազմների նպաստում էր գանձարանի դատարկմանը: Բերքի բացակայության հետևանքով մթերքի գները կրկնապատկվեցին, և ժողովուրդը սովի մատնվեց: Միջին խավի ներկայացուցիչները պահանջում էին վերջ դնել անարդարությանը: 1789 թ. մայիսին Լյուդովիկոս XVI-ը վերջին 175 տարիների ընթացքում առաջին անգամ պառլամենտ հրավիրեց: Այդ ընթացքում սկսվել էին զանգվածային անկարգությունները ժողովրդի կողմից: Ժողովրդին հանգստացնելու համար կառավարությունը ծայրահեղ միջոցների դիմեց: 1793 թ. Լյուդովիկոս XVI-ը ձերբակալվեց երկրից փախուստ կատարելու փորձի համար և գլխատվեց: Դրանից հետո եկած Յակոբինյան դիկտատուրայի ժամանակ շուրջ 20 հազար մարդ մահապատժի ենթարկվեց, քանի որ համարվում էր հեղափոխության թշնամի: Իսկ ահա 10 տարի անց նոր քաղաքական գործիչները նոր կառավարություն հիմնեցին՝ հետևելով հեղափոխության ժողովրդավարական նպատակներին:

Հեղափոխություն Ռուսաստանում

Մինչ 1917 թ. Ռուսաստանում իշխանությունը գտնվում էր բացարձակապես ցարի ձեռքում: Երկրում ծանր ճգնաժամային իրավիճակ էր: Փետրվարին ցարը ստիպված էր հրաժարվել գահից, որից հետո իշխանության եկավ Ժամանակավոր կառավարությունը: Վերջինս կազմում էին միջին դասի ներկայացուցիչները, սակայն նրանք ևս սոցիալական շատ խնդիրներ ի զորու չեղան լուծելու: Լենինի գլխավորությամբ բոլշևիկներն ապստամբություն բարձրացրին խոշոր քաղաքներում, որն էլ վերաճեց քաղաքացիական պատերազմի: Վերջինս ավարտվեց 1921 թ. բոլշևիկների լիակատար հաղթանակով:

Թավշյա հեղափոխություններ

1956 թ. հունգարացիներն ապստամբեցին՝ նպատակ ունենալով տապալել կոմունիստական կառավարությունը, սակայն սովետական զորքերը ճնշեցին այն: Սակայն մինչ 1989 թ. Խորհրդային Միությունում և Արևելյան Եվրոպայում իրավիճակը փոխվեց: Լեհաստանում, Արևելյան Գերմանիայում, Չեխոսլովակիայում, Բուլղարիայում և Հունգարիայում սկսվեցին զանգվածային խաղաղ ցույցեր: Այդ շարժումները, որոնք կոչվում էին «թավշյա հեղափոխություններ», մի քանի ամսվա ընթացքում հանգեցրին կոմունիստական ռեժիմի փոփոխմանը դեմոկրատականի:

 
Ձայնագրության մեջ իսպառ բացակայում է որևէ հանցակազմ. Ավետիք Չալաբյան Դուք հասկանու՞մ եք, որ անարդարությունը, որը այսօր կրծքով պաշտպանում եք, մի օր կարող է ձեզ հարվածել․ Մարիաննա ՂահրամանյանՈւիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Կիևի անվտանգության երաշխիքներըԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինՀամախմբվում ենք ըստ օրակարգի, ճիշտ չի, որ բոլորը նույն կերպ մտածեն, երբեմն դժվար է լինում. ԳրիգորյանՎճռական գործողություններ լինելու են. Լևոն ԱզիզյանՉկա’ մի դեպք, երբ սահմանադրություն չփոխելու համար մի երկիր հարձակվում է մյուս երկրի վրա․ ԳրիգորյանԱյս իշխանության հեռացումից հետո Սահմանադրության փոփոխության հարց պետք է դրվի. Աննա Գրիգորյան44-օրյա պատերազմը ես հաճախ եմ բնորոշել որպես «տարօրինակ». Արմեն ԱշոտյանՆիկոլ Փաշինյանը զբաղված է Հայաստանի ազգային պետության կազմաքանդմամբ․ Լևոն ԱզիզյանԱյս իրավիճակում չի քննարկվում այլ պատասխան քան ոչը․ Արամ Վարդևանյան Հայաստանի եվրոպական ուղին՝ խոստումների և պարտավորությունների միջևՄոսկվա-Երևան տոմսերը կտրուկ թանկացել են․ ի՞նչ արժեն այս պահինՄելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ ԳալստյանինՆոյեմբերի 18-ին, 19-ին և 20-ին ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուՄինչև 2026 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ը. 3 ժամկետ, որոնք բաց թողնելու դեպքում կարող եք գումար կամ իրավունք կորցնելԻնչպե՞ս է իշխանությունը համարձակվում հրաժարվել Հայաստանի ծննդյան վկայականից՝ երկիրը թողնելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնությունների առաջ անպաշտպանԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴ Նախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինՓաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՍահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներ Բռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ ՍավգուլյանԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանԱյն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանԱլիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա ՀովսեփյանԶՊՄԿ-ն շնորհավորում է ուսանողներին ուսանողների միջազգային օրվա առթիվ «Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը Տորոնտոյի «Նուռ» ֆիլմերի փառատոնում արժանացել է «Ծագող աստղ» մրցանակիԲոլորս միասին պետք է չխնայենք մեր ուժն ու եռանդը և պաշտպանենք հայկական արժեքները. Արսեն ԳրիգորյանԱլիևյան սահմանադրությունը դուռ է բացելու դեպի կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջան», դրանով ապամոնտաժելու են Հայաստանի ՀանրապետությունըԻշխանությունն իր քարոզչական մեքենայով մտել է տուն առ տուն և հաջողության հասել՝ այլասերելով ամեն ինչ. Էդմոն Մարուքյան Կարո՞ղ ենք փրկել արցախյան բարբառը. Տիգրան Դումիկյան Սերգեյ Սմբատյանի «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի պատանի երաժիշտների ելույթը Koreez 2026-ին Արարատի և Անդրանիկի նկարները հեռացնելը միշտ եղել է թուրքական պահանջ. Ատոմ ՄխիթարյանԵրիտասարդ ամուսինները լեռներում հյուրատուն են հիմնել Բանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա ԿոստանյանՀայաստանը պարտավոր է օր առաջ հեռանալ Արևմուտքից. Մհեր Ավետիսյան«Վարչապետին` պահանջ. անցկացրե՛ք Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրություններ, և միայն այդ ընտրությունների արդյունքների հիման վրա կորոշվի` իրականացնե՞լ «Թրամփի ուղին», թե՞ ոչ, անցկացնե՞լ սահմանադրական հանրաքվե՞ն, թե՞ ոչ». Խաչիկ ԱսրյանԷլ ո՞նց ասեն, որ հասկանանք... «Փաստ» «Գործող կառավարությունը խամաճիկ է տարբեր ուժային կենտրոնների ձեռքում». «Փաստ» «Քաղաքական գործիքակազմի առումով իշխանությունը չունի բավական կենսունակություն ընդդիմության հետ մրցակցության տեսանկյունից, ուստի դիմում է ռեպրեսիվ մեխանիզմներին». «Փաստ»
Ամենադիտված