«Լոռեցիք անհիմն շատ ու մեծ բաներ ուզող ուզվորի համար ազդեցիկ մի խոսք ունեն. շատը գոմշի թրիքն է, մեծը՝ իշի ****ը». Վանո

(հատվածներ)

Ո՞վ չէր ուզենա, որ իր երկրի բյուջեն լինի Ամերիկայի բյուջեի չափ, բանակը՝ չինականի, Փոքր Մասիսը՝ Մեծից բարձր, իսկ հայրենիքը՝ մի քանի հատ, ու բոլորը՝ պատմական։ Նաեւ՝ ծովից ծով։
Ընդհանրապես, սովորական, սկտրչի ազգերը ընդամենը մեկ հայրենիք են ունենում, բայց արի ու տես, այն սիրում են: Անկախ այն բանից՝ մեծ է, թե փոքր, հաստ է, թե բարակ, երկար է, թե կարճ, քարից հաց քամելու մազոխիստական հաճույքի հնարավորություն պարգեւում է, թե ոչ։ Պատմական թշնամի ունենալու բերկրանք պատճառում է, թե չի պատճառում։ Եւ պատկերացրեք, առանց այդ ազգային առանձնահատկությունների անհրաժեշտության գիտակցության, ապրում են անդարդ՝ իրենց մեծ ու փոքր տափակ, կանաչ հարթավայրերում, եւ դեգրադացվում են՝ ցեղասպանության ու պահանջատիրության նման հոգին վեհացնող բաներ չունենալու պատճառով։
Ճիշտ է, ամենքն էլ հոգու խորքում ուզում են մեկից ավելի հայրենիք։ Նրանք էլ են հոգու խորքում ուզում մի քիչ ավելի լեն դաշտ, մի քիչ ավելի խոր գետ։ Բայց քանի որ դա բոլորն են ուզում, ստիպված՝ ամենքը յոլա է գնում եղածով. կինը՝ աստծու տված ամուսնու պոտենցիայով, ամուսինը՝ կնոջ տված նաղդով։ Ձախ ու աջ շեղումներն էլ լինում են անհատական թուլությունների շրջանակներում, ոչ թե հայերի նման ազգային֊համազգային֊մղձավանջային։ Համենայն դեպս, հրապարակային քննարկման առարկա չեն դարձնում մեծն ու փոքրը, հաստն ու բարակը, կանաչն ու ճլորածը։ Համենայնդեպս, ուստեն, ի նշան բողոքի՝ ընդդեմ պատմական անարդարության, պատին խփելով չի ջարդում իր չաքուչը, ինչ է թե՝ ուրիշինի կոթը բռնելու ավելի հարմար է։
Ի դեպ, եթե բանը անարդարության հասավ, կարելի է նեղանալ սեփական հորից, վերջին հաշվով։ Բայց չէ։ Խռովելը խռովել է, պետք է խռովել մասշտաբայնորեն։ Աշխարհացունց ընդվզումով։ Մինչեւ ինքնամսխում։ Մինչեւ քոքը։
Լոռեցիք անհիմն շատ ու մեծ բաներ ուզող ուզվորի համար ազդեցիկ մի խոսք ունեն. «շատը գոմշի թրիքն է, մեծը՝ իշի ****ը»։ Հասկացանք։

Ճիշտն ասած, մենք էլ ենք մեր հոգու խորքում մեծ հայրենիք ուզում, ինչպես ամեն մի կով՝ փորի, թե մայրական բնազդով, ուզում է ավելի ընդարձակ մարգագետին։ Բայց ի տարբերություն մայրական֊անասնական բնազդով ընդարձակ մարգագետին տենչացող կովի, մենք չենք ուզում դառնալ այն թերմաշը, ով, հենց կողքից մեկը գոռում է «հրե՛ս խիարը», աղը առած վազում է՝ վրան ցանելու։ Իհարկե, գոնե մեկ անգամ կծելու հույսով։
Բայց ինչո՞ւ սկսեցինք ու վերջացրինք կանաչ խիարի պատմությամբ։ Չէ՞ որ խոսքը Հայրենիքի մասին էր լինելու։

ՎԱՆՈ ՍԻՐԱԴԵՂՅԱՆ

Այս թեմայով Փաշինյանը՝ Վանոյի վերդարձի մասին «Մեկ մարդու հույսին մնալը ազգի առողջության մասին չի խոսում»․ Վանո Սիրադեղյանի բացառիկ հարցազրույցը Նիկոլ Փաշինյանին Բացահայտումներ․ ինչու էր Քոչարյանը Բաղրամյան 26 կանչել Վ. Սիրադեղյանի գործով դատավորին «Մեռնելու կարիք ունեմ․ զզվել եմ կյանքից». բացառիկ հարցազրույց 90-ականներին հայտնի միլիոնատեր Սերժ Ջիլավյանի հետ Ինչպե՞ս դասավորվեց 90-ականների ամենահարուստ ու ազդեցիկ հայերից մեկի ճակատագիրը. ո՞րտեղ է Սերժ Ջիլավյանը